Mixue soán ngôi McDonald’s và Starbucks, trở thành chuỗi F&B lớn nhất thế giới

Theo dõi KT&TD trên

Với hơn 45.300 địa điểm hoạt động tính đến tháng 9/2024, sự trỗi dậy của Mixue không chỉ phản ánh sức ảnh hưởng ngày càng lớn của các thương hiệu châu Á mà còn hé lộ những thay đổi sâu sắc trong thói quen tiêu dùng toàn cầu. 

Theo báo cáo từ Momentum Works – công ty phân tích thị trường có trụ sở tại Singapore, Mixue đã đạt con số 45.302 cửa hàng vào cuối quý III/2024, vượt xa McDonald’s (43.000 cửa) và Starbucks (40.199 cửa). Đây là bước nhảy vọt ấn tượng của thương hiệu này, vốn chỉ xếp thứ 4 toàn cầu vào năm trước đó. Thông tin được tiết lộ trong hồ sơ đăng ký niêm yết lần đầu (IPO) của Mixue trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong, cho thấy chiến lược mở rộng đầy tham vọng của hãng khắp châu Á và hơn thế.

Dù dẫn đầu về số lượng cửa hàng, doanh thu của Mixue lại kể một câu chuyện khác. Tổng giá trị hàng hóa (GMV) ước đạt 6,5 tỷ USD trong năm qua, giúp hãng đứng thứ 4 trong nhóm các thương hiệu đồ uống pha chế, sau Starbucks (55,5 tỷ USD), Inspire Brands (14,9 tỷ USD) và Tim Hortons (7,5 tỷ USD). Sự chênh lệch này cho thấy triết lý kinh doanh độc đáo của Mixue: tập trung vào phân khúc bình dân, tối ưu sản lượng thay vì lợi nhuận trên mỗi sản phẩm.

Chìa khóa giúp Mixue duy trì mức giá “khó tin” – chỉ từ 20.000–30.000 đồng/ly cho các sản phẩm như trà chanh, trà sữa trân châu, hay kem – nằm ở khả năng tự chủ toàn bộ chuỗi cung ứng. Khác với đối thủ phụ thuộc vào nhà cung cấp bên thgoài, Mixue kiểm soát mọi công đoạn: từ sản xuất nguyên liệu, hậu cần, đến chế tạo thiết bị và quản lý chất lượng. Bằng cách bán trang thiết bị và nguyên liệu trực tiếp cho các đối tác nhượng quyền, công ty vừa đảm bảo tính đồng nhất, vừa tạo ra 70% doanh thu từ mảng B2B này.

Mô hình tích hợp dọc đã thúc đẩy Mixue mở rộng ồ ạt ra quốc tế. Riêng tại Đông Nam Á, thương hiệu này chiếm hơn 70% trong tổng số 6.100 cửa hàng mà các chuỗi F&B Trung Quốc mở mới. Indonesia và Việt Nam nổi lên là thị trường trọng điểm, với Việt Nam sở hữu 1.304 cửa hàng – nhiều thứ hai chỉ sau Indonesia.

Kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO) của Mixue ban đầu nhắm mục tiêu huy động 1 tỷ USD, nhưng sau đó được điều chỉnh giảm còn 500 triệu USD do công ty không cần thêm nguồn vốn lớn. Số tiền này sẽ được dùng để nâng cấp cơ sở sản xuất và đa dạng hóa thực đơn, vốn hiện tập trung vào các món đơn giản, dễ tiếp cận đại chúng. Theo hồ sơ IPO, lợi nhuận ròng 9 tháng đầu năm 2024 của Mixue đạt 3,5 tỷ nhân dân tệ (479 triệu USD), tăng 42,3% so cùng kỳ. Dù định giá giảm nhẹ từ 3,3 tỷ USD (2021) xuống 2,9 tỷ USD, hai anh em nhà sáng lập Trương Hồng Siêu và Trương Hồng Phủ vẫn giữ vững danh hiệu tỷ phú theo ước tính của Forbes.

Kể từ khi vào Việt Nam năm 2018, Mixue đã thay đổi hoàn toàn cục diện ngành trà sữa. Từ những cửa hàng đầu tiên tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc, thương hiệu này nhanh chóng phủ sóng toàn quốc nhờ mô hình nhượng quyền ít tốn kém cho đối tác. Năm 2023, Mixue Việt Nam ghi nhận doanh thu gần 1.260 tỷ đồng (50 triệu USD), tăng 160% so với năm trước, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng gấp 3 lần lên 204 tỷ đồng (8,2 triệu USD).

Giới phân tích đánh giá Mixue đã “bình dân hóa” trà sữa – mặt hàng vốn được xem là dành cho tầng lớp trung lưu thành thị. “Chiến lược giá rẻ và nhượng quyền mạnh tay của Mixue buộc các đối thủ phải điều chỉnh mô hình,” đại diện iPOS – nền tảng quản lý cho hơn 100.000 doanh nghiệp F&B – nhận định. “Họ biến trà sữa thành món ăn vặt hàng ngày của hàng triệu người.”

Dù vượt mặt McDonald’s và Starbucks về số cửa hàng, bài toán lợi nhuận vẫn là thách thức với Mixue. Việc phụ thuộc vào mô hình nhượng quyền – nơi đối tác chịu phần lớn chi phí vận hành – giúp hãng mở rộng nhanh với ít rủi ro tài chính, nhưng đồng nghĩa doanh thu mỗi cửa hàng thấp hơn. Bên cạnh đó, việc đảm bảo chất lượng đồng đều tại hàng chục ngàn cửa hàng, nhất là ở thị trường đa văn hóa như Đông Nam Á, đòi hỏi hệ thống quản trị chặt chẽ.

IPO của Mixue diễn ra trong bối cảnh thị trường F&B Trung Quốc tăng trưởng chậm lại, thúc đẩy hãng đẩy mạnh ra quốc tế. Thành công tại Việt Nam và Indonesia là tiền đề quan trọng, nhưng việc chinh phục các thị trường đã có đối thủ lâu năm như châu Âu hay Bắc Mỹ vẫn là ẩn số.

Sự trỗi dậy của Mixue phản ánh xu hướng tiêu dùng mới – nơi giá cả phải chăng và tính tiếp cận được ưu tiên hàng đầu. Mô hình tích hợp dọc như của hãng có thể trở thành cảm hứng cho làn sóng đổi mới tiếp theo trong ngành. Tuy nhiên, chặng đường phía trước vẫn còn nhiều chướng ngại: cân bằng giữa tốc độ và chất lượng, thích ứng với quy định địa phương, và duy trì sự hấp dẫn văn hóa ở từng thị trường.

Giữa thế giới F&B vốn bị thống trị bởi các thương hiệu phương Tây, Mixue đã chứng minh sức mạnh của những “ông lớn” nội địa. Từ một quầy kem nhỏ, họ viết nên câu chuyện thành công bằng chiến lược “ngược dòng”: thay vì chạy theo lợi nhuận, hãy chinh phục đại chúng trước. Và cứ thế, từng ly trà sữa giá rẻ đã đưa Mixue lên đỉnh thế giới.

Bảo An