F88 cần cải thiện gì để trở thành "kênh dẫn vốn chủ đạo của người lao động bình dân"
Sở hữu ba lợi thế vượt trội so với mô hình cầm đồ truyền thống, các doanh nghiệp cầm đồ hiện đại, tiêu biểu là F88, đang trở thành kênh dẫn vốn phù hợp với người dưới chuẩn vay ngân hàng. Tuy nhiên, để trở thành kênh dẫn vốn chủ đạo thì họ còn phải vượt qua nhiều thử thách.
Theo FiinGroup, cầm đồ hiện đại là chuỗi các cửa hàng được vận hành dựa trên nguyên tắc vận hành thống nhất, quản trị chuyên nghiệp và ứng dụng CNTT mạnh mẽ. Tập đoàn này cho rằng chuỗi cầm đồ F88 là doanh nghiệp tiêu biểu nhất của mô hình cầm đồ hiện đại khi sở hữu gần 1.000 cửa hàng, phục vụ hơn 1,5 triệu khách hàng và trên đường trở thành kênh dẫn vốn chủ đạo cho người lao động bình dân, người dưới chuẩn vay ngân hàng.
Song nhiều chuyên gia cho rằng để trở thành kênh dẫn vốn chủ đạo như vậy, doanh nghiệp này cần vượt qua 3 thách thức lớn, trong đó có huy động vốn. F88 không được nhận tiền gửi như ngân hàng, không được phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu như công ty tài chính tiêu dùng. Để có tiền cho vay, họ phải huy động vốn từ nhiều nguồn như các Quỹ đầu tư quốc tế, tiêu biểu là Mekong Capital (MEF III, MEF IV), Granite Oak (châu Âu), Quỹ Việt Nam-Oman (VOI), CLSA Capital Partners (Lending Ark) và Lendable; Phát hành trái phiếu theo cả hai hình thức riêng lẻ lẫn công chúng; Hợp tác chiến lược với các ngân hàng như MB, CIMB... Tháng 8/2025, doanh nghiệp này đã niêm yết trên sàn UpCOM, mở thêm một kênh huy động vốn "giá rẻ" nữa. Với cách làm trên, họ đã đáp ứng được nhu cầu vay của khách và đảm bảo nguồn tài chính cho một vài năm tiếp theo. Nhưng để trở thành kênh dẫn vốn chủ đạo cho người lao động bình dân, đáp ứng nhu cầu vay của hàng chục triệu người thì cần đa dạng giải pháp và nâng cao hiệu quả huy động vốn hơn nữa.
Chuẩn hóa mô hình quản trị doanh nghiệp là thách thức tiếp theo. Ở Việt Nam, F88 là "độc bản" vì gần như không doanh nghiệp tương đương để so sánh. Dù trên thị trường còn nhiều chuỗi cầm đồ khác như Người bạn vàng, Happy Money, Vietmoney... nhưng đều chưa phải là công ty đại chúng và quy mô chỉ vài chục cửa hàng. Tất nhiên, F88 cũng công khai việc học hỏi mô hình quản trị từ chuỗi cầm đồ Ngern Tid Lor (NTL), Thái Lan, thậm chí bổ nhiệm ông Piyasak Ukritnukun, Giám đốc điều hành của NTL, vào vị trí thành viên HĐQT độc lập F88 song do sự khác biệt giữa hai nền văn hóa, hai thị trường nên hành trình 13 năm phát triển của F88 tính đến nay vẫn chủ yếu là tự nghiên cứu, tự ứng dụng, tự rút kinh nghiệm. Dù sự mày mò ấy đã biến F88 thành doanh nghiệp có mức độ chuẩn hóa cao nhất phân khúc cho vay cầm cố, thậm chí thúc đẩy toàn thị trường phát triển nhưng để thực sự trở thành một kênh dẫn vốn chủ đạo thì vẫn cần nhiều thời gian và đổi mới trong quản trị.
Cuối cùng là định kiến. Xưa nay cầm đồ vẫn gắn với định kiến cho vay nặng lãi, chèn ép khách hàng, đòi nợ giang hồ khiến người vay luôn mang tâm lý lo ngại. Chỉ có một giải pháp khắc phục là vận hành toàn bộ quy trình vay, từ thẩm định, giải ngân đến nhắc nợ theo hướng minh bạch, đúng pháp luật và phù hợp tâm lý khách hàng. Song định kiến thì không dễ lu mờ trong ngày một ngày hai và người lao động bình dân vốn rất cẩn trọng trước những chiến dịch truyền thông nên nếu muốn phát triển, không chỉ mình F88 mà tất cả các chuỗi cầm đồ hiện đại, đều phải kiên trì với định hướng minh bạch hóa này. Chỉ khi nào khách hàng thực sự thấy, hiểu và tin, họ mới xem cầm đồ là kênh dẫn vốn chủ đạo.
Thách thức là vậy nhưng F88 và mô hình cầm đồ hiện đại cũng có nhiều lợi thế, từ kinh nghiệm vận hành theo mô hình chuỗi, chiếm lĩnh thị trường đến minh bạch sản phẩm dịch vụ,quản trị doanh nghiệp, nâng cao trải nghiệm khách hàng hay việc cơ quan quản lý nhà nước cũng như nhà đầu tư đã có cái nhìn toàn diện hơn về họ. Đặc biệt, với F88, lợi thế là đã nắm bắt "giai đoạn vàng", giai đoạn phát triển bùng nổ của hình thức cầm đồ hiện đại, từ 2019 - 2025. Theo Fiin Group, trong khoảng 6 năm ấy, dư nợ toàn thị trường tăng gần gấp 3 lần, từ mốc 3,5 tỷ USD lên khoảng 10,3 tỷ USD. Song hành, họ cũng tăng trưởng quy mô từ khoảng 200 cửa hàng lên gần 1.000 cửa hàng, dư nợ tăng từ ~3.357 tỷ đồng (Quý III/2022) đến 7.216 tỷ đồng (cuối năm 2025).
FiinGroup kết luận dư địa cho F88 và cầm đồ hiện đại tăng trưởng còn rất lớn bởi khách hàng chính của họ là người lao động bình dân, người dưới chuẩn vay vốn ngân hàng, gọi chung là người có việc làm phi chính thức. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), cuối năm 2025, cả nước có gần 33 triệu người lao động thuộc diện này và khi các ngân hàng, tổ chức tín dụng truyền thống còn gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận đối tượng những người như thế.
PV
