EVN lỗ hơn 44.000 tỷ, đề xuất phân bổ vào giá điện
Bộ Công thương vừa hoàn thiện dự thảo sửa đổi Nghị định 72 về cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân, đề xuất cho phép tính toán, phân bổ lỗ lũy kế và chi phí chưa được bù đắp vào giá điện để bảo toàn vốn Nhà nước.
Theo Bộ Công thương, Luật Điện lực số 61 năm 2024 quy định rõ, Chính phủ có thẩm quyền ban hành cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân, bảo đảm giá điện phản ánh đúng biến động thực tế của chi phí đầu vào, bù đắp đầy đủ chi phí hợp lý, hợp lệ và duy trì lợi nhuận hợp lý để bảo toàn, phát triển vốn kinh doanh của doanh nghiệp.
Thời gian qua, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã xây dựng và tính toán giá bán lẻ điện bình quân theo quy định điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân hằng năm, trong năm.
Cách làm này đã có nhiều điểm tích cực về sự minh bạch, thuận tiện và tháo gỡ được nhiều vướng mắc tồn tại, giúp cho việc điều chỉnh giá điện được kịp thời, linh hoạt hơn so với trước đây.
Tuy nhiên, qua thực tế thực hiện, nghị định vẫn còn một số nội dung cần được xem xét, điều chỉnh để đảm bảo nguyên tắc tính đúng, tính đủ các chi phí hợp lý, hợp lệ trong quá trình xác định và điều chỉnh giá bán lẻ điện.
Do đó, EVN kiến nghị Nghị định 72 cần được sửa đổi, bổ sung để cho phép thu hồi khoản chi phí phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất, cung ứng điện chưa được tính toán, bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân trước đây trên cơ sở kết quả công bố chi phí sản xuất kinh doanh điện hoặc báo cáo tài chính kiểm toán hàng năm.
"Giá bán lẻ điện cần giải quyết kịp thời cho đơn vị điện lực trong việc thu hồi đủ chi phí, góp phần bảo toàn và phát triển vốn kinh doanh của doanh nghiệp, do đó việc xây dựng dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 72 để tiếp tục hoàn thiện quy định về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân là cần thiết", Bộ Công thương đánh giá.
Mục tiêu của việc xây dựng dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 72 là tiếp tục hoàn thiện quy định về cơ chế xây dựng, tính toán và điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân. Việc này nhằm bảo đảm giá điện phản ánh sát thực tế, cập nhật kịp thời theo biến động của các yếu tố đầu vào.
Các nội dung sửa đổi tập trung vào hoạt động sản xuất, kinh doanh điện lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp thu hồi đủ chi phí hợp lý, hợp lệ phát sinh trong thực tế.
Đồng thời, dự thảo cũng yêu cầu các tiêu chí chi phí phải rõ ràng, công khai, minh bạch, khả thi và có đầy đủ căn cứ trong quá trình thực hiện, kể cả những khoản chi phí phát sinh do nguyên nhân khách quan mà đơn vị điện lực không thể kiểm soát nhưng trước đó chưa được tính đầy đủ trong giá điện.
Điểm đáng chú ý trong dự thảo lần này là đề xuất cho phép tính toán và phân bổ vào giá điện những khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được bù đắp trước đây.
Theo báo cáo của EVN, do ảnh hưởng của tình hình địa chính trị trên thế giới, chi phí mua điện tăng cao trong giai đoạn năm 2022-2023 dẫn đến EVN gặp nhiều khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, số lỗ lũy kế 2 năm này khoảng 50.029 tỷ đồng.
Đến hết năm 2024 số lỗ lũy kế của công ty mẹ - EVN vẫn còn khoảng 44.792 tỷ đồng.
Điều này dẫn đến việc vốn đầu tư Nhà nước vào EVN giảm, không bảo toàn được vốn đầu tư của Nhà nước tại doanh nghiệp.
Do đó, nếu không được tính toán để thu hồi trong giá điện thì sẽ không bù đắp kịp thời phần vốn đầu tư Nhà nước giảm trong giai đoạn các năm trước đây.
EVN kiến nghị Bộ trưởng Bộ Công thương để báo cáo Thủ tướng cho phép tính toán khoản lỗ lũy kế này là một khoản chi phí được phép tính vào giá bán lẻ điện bình quân.
Bên cạnh đó, tổng các chi phí khác chưa được tính vào giá điện cũng được đề xuất tính toán phân bổ vào giá bán lẻ điện bình quân từ năm 2022 trở đi, bao gồm các khoản chi phí phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất, cung ứng điện chưa được tính toán, bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân trước đây, được xác định theo kết quả hoạt động kinh doanh, giảm trừ lợi nhuận hoạt động khác, tại Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh đã được kiểm.
EVN đề xuất, phương án phân bổ các khoản chi phí này, báo cáo Bộ Công thương xem xét, có ý kiến. Trường hợp cần thiết, sẽ lấy ý kiến Bộ Tài chính.
Ngoài ra, chênh lệch tỷ giá đánh giá lại chưa được phân bổ, chênh lệch tỷ giá chưa được ghi nhận và thanh toán cho các nhà máy điện theo thỏa thuận tại hợp đồng mua bán điện.
