Doanh nghiệp tư nhân trước cơ hội và thách thức trong kỷ nguyên mới

Theo dõi KT&TD trên

Sau hơn 30 năm trưởng thành cùng công cuộc đổi mới, khu vực kinh tế năng động này không chỉ khẳng định vai trò trụ cột của mình trong nền kinh tế quốc gia, mà còn đối diện với những thách thức chưa từng có về tầm vóc và độ phức tạp.

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và sự bùng nổ của nền kinh tế số đã mở ra những cơ hội chưa từng có đối với doanh nghiệp tư nhân. Công nghệ không còn là đặc quyền của các tập đoàn lớn hay các nước phát triển, mà đã trở nên dễ tiếp cận hơn, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng có thể tận dụng để nâng cao năng suất và mở rộng thị trường.

Thương mại điện tử đã thay đổi hoàn toàn cách thức kinh doanh truyền thống. Các doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là những doanh nghiệp khởi nghiệp, đã nhanh chóng nắm bắt xu hướng này để tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, vượt qua các rào cản địa lý và tạo ra những mô hình kinh doanh độc đáo. Sự phát triển của các nền tảng số, từ thanh toán điện tử đến giao hàng nhanh, đã tạo ra một hệ sinh thái thuận lợi cho việc kinh doanh trực tuyến.

Bên cạnh đó, khả năng tận dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo đang mở ra những cơ hội mới trong việc hiểu rõ hơn về khách hàng, tối ưu hóa quy trình sản xuất và phát triển sản phẩm dịch vụ phù hợp với nhu cầu thị trường. Những doanh nghiệp tư nhân tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ đã đạt được những bước tiến vượt bậc về hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh.

Tuy nhiên, con đường phía trước không hề bằng phẳng. Doanh nghiệp tư nhân đang phải đối mặt với những thách thức đa chiều, đòi hỏi sự thay đổi căn bản trong tư duy và cách tiếp cận kinh doanh.

Cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt khi các rào cản thương mại được dỡ bỏ và thị trường trở nên minh bạch hơn. Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp tư nhân không chỉ cạnh tranh với nhau trong nước mà còn phải đối đầu trực tiếp với những đối thủ quốc tế có thương hiệu mạnh và kinh nghiệm dày dặn. Để tồn tại và phát triển trong môi trường này, họ cần nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ, tăng cường khả năng đổi mới sáng tạo và xây dựng lợi thế cạnh tranh bền vững.

Nguồn nhân lực chất lượng cao đang trở thành yếu tố quyết định thành công của doanh nghiệp. Trong khi nhu cầu về nhân tài ngày càng tăng, thì nguồn cung lại chưa đáp ứng được về cả số lượng và chất lượng. Nhiều doanh nghiệp tư nhân đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng và giữ chân những nhân viên có kỹ năng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, nghiên cứu phát triển và quản lý.

Vấn đề tiếp cận vốn vẫn là một trong những rào cản lớn nhất đối với sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Mặc dù hệ thống tài chính đã có nhiều cải thiện, nhưng việc tiếp cận nguồn vốn dài hạn với chi phí hợp lý vẫn còn nhiều khó khăn. Điều này ảnh hưởng đến khả năng đầu tư vào nghiên cứu phát triển, mở rộng sản xuất và nâng cấp công nghệ của các doanh nghiệp.

Môi trường pháp lý và thể chế, mặc dù đã có nhiều cải cách tích cực, nhưng vẫn còn những bất cập cần được khắc phục. Sự chồng chéo trong quy định, thủ tục hành chính phức tạp và tính minh bạch chưa cao trong một số lĩnh vực đang tạo ra chi phí giao dịch cao và ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Trước những thách thức này, việc phát triển nội lực trở thành yếu tố then chốt để doanh nghiệp tư nhân có thể vượt qua khó khăn và nắm bắt cơ hội phát triển. Nội lực ở đây không chỉ là năng lực tài chính hay công nghệ, mà còn bao gồm văn hóa doanh nghiệp, năng lực quản trị, khả năng thích ứng và tinh thần đổi mới sáng tạo.

Đầu tư vào nguồn nhân lực cần được đặt lên hàng đầu trong chiến lược phát triển. Các doanh nghiệp tư nhân cần xây dựng những chương trình đào tạo và phát triển nhân viên chuyên nghiệp, tạo môi trường làm việc hấp dẫn và cơ chế đãi ngộ công bằng để thu hút và giữ chân nhân tài. Việc đầu tư vào giáo dục và đào tạo không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của cả nền kinh tế.

Nghiên cứu và phát triển cần được coi là hoạt động cốt lõi chứ không chỉ là hoạt động hỗ trợ. Các doanh nghiệp tư nhân cần dành một phần ngân sách đáng kể cho việc nghiên cứu phát triển sản phẩm mới, cải tiến quy trình sản xuất và ứng dụng công nghệ tiên tiến. Điều này đòi hỏi sự thay đổi tư duy từ việc tập trung vào lợi nhuận ngắn hạn sang đầu tư dài hạn cho sự phát triển bền vững.

Xây dựng thương hiệu và uy tín là một yếu tố quan trọng khác trong việc tạo lợi thế cạnh tranh. Trong thời đại thông tin, reputation của doanh nghiệp có thể được xây dựng hoặc phá hủy trong thời gian rất ngắn. Các doanh nghiệp tư nhân cần đầu tư nghiêm túc vào việc xây dựng hình ảnh và thương hiệu, đảm bảo chất lượng sản phẩm dịch vụ và duy trì mối quan hệ tốt với khách hàng, đối tác và cộng đồng.

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, việc hợp tác và liên kết không chỉ là lựa chọn mà đã trở thành tất yếu. Các doanh nghiệp tư nhân cần tìm kiếm những đối tác phù hợp để cùng nhau phát triển, chia sẻ rủi ro và tận dụng thế mạnh của nhau.

Liên kết theo chuỗi giá trị đang trở thành xu hướng phổ biến, giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tham gia vào những dự án lớn và tiếp cận những thị trường mà họ khó có thể làm được một mình. Việc hình thành các mạng lưới doanh nghiệp, cụm công nghiệp và khu công nghệ cao đã tạo ra những hiệp lực tích cực, nâng cao năng lực cạnh tranh chung của cả cộng đồng doanh nghiệp.

Mặc dù doanh nghiệp tư nhân cần chủ động phát triển nội lực, nhưng vai trò hỗ trợ của Nhà nước vẫn rất quan trọng trong việc tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển. Việc cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường tính minh bạch trong quản lý sẽ giúp giảm chi phí giao dịch và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Hỗ trợ tài chính thông qua các chương trình tín dụng ưu đãi, quỹ đầu tư phát triển và các chính sách thuế khuyến khích đầu tư vào nghiên cứu phát triển, đào tạo nhân lực sẽ giúp doanh nghiệp tư nhân có thêm nguồn lực để đầu tư vào tương lai. Đặc biệt, việc hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo cần được ưu tiên.

Phát triển hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng công nghệ thông tin và viễn thông, giao thông vận tải, sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân mở rộng thị trường và nâng cao năng suất lao động. Đầu tư vào giáo dục và đào tạo cũng sẽ góp phần cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao mà doanh nghiệp cần.

Nhìn về tương lai, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam có tiềm năng rất lớn để trở thành động lực chính của nền kinh tế trong thời kỳ mới. Những xu hướng như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo đang mở ra những cơ hội mới cho những doanh nghiệp có tầm nhìn và sự chuẩn bị tốt.

Hoàng Nguyễn