Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi mùa báo cáo tài chính, quyết toán thuế đang đến gần?
Mùa báo cáo tài chính, quyết toán thuế đang đến gần, trong bối cảnh hệ thống pháp luật về thuế, kế toán, kiểm toán có nhiều thay đổi lớn, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật để tuân thủ pháp luật.
Theo các chuyên gia, doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý đến điều kiện để hưởng ưu đãi thuế theo ngành, lĩnh vực
Nhiều chính sách thuế mới được ban hành
Chia sẻ thông tin tại Hội thảo “Thuế và Kế toán, Kiểm toán 2025 - 2026: Cập nhật chính sách và khám phá ưu đãi thuế Đông Nam Á” do Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn thuế Hinh Lam tổ chức, ông Nguyễn Văn Hải - Phó Trưởng ban Pháp chế (Cục Thuế, Bộ Tài chính) cho biết, trong năm 2025, nhiều chính sách thuế mới được ban hành và có hiệu lực, tác động lớn tới hoạt động của doanh nghiệp.
Trong đó, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp mới đã mở rộng phạm vi đánh thuế đối với doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh thương mại điện tử và nền tảng số. Doanh nghiệp nước ngoài có thu nhập phát sinh tại Việt Nam kể cả thông qua nền tảng số đều phải kê khai, nộp thuế theo quy định. Cơ sở thường trú được xác định bao gồm cả nền tảng số thực hiện cung cấp hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam.
“Theo các chuyên gia quốc tế, khu vực ASEAN, cùng với Hồng Kông (Trung Quốc), đang trở thành “điểm nóng” đầu tư nhờ hệ thống ưu đãi thuế cạnh tranh, thủ tục linh hoạt và môi trường pháp lý ổn định. Một số nước như Singapore, Thái Lan, Malaysia cũng đã đưa ra các chuẩn ưu đãi thuế, các mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân. Đây là dịp để doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước đối chiếu chiến lược tài chính của mình trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các quốc gia ngày càng khốc liệt.” |
Về thu nhập chịu thuế, ông Hải cho biết, Luật đã bổ sung nhiều khoản mục mới, như thu nhập nhận dưới dạng quà tặng bằng hàng hóa, dịch vụ không thanh toán; nguồn tài trợ bằng dịch vụ… Tất cả đều được xác định là thu nhập khác và phải kê khai thuế thu nhập doanh nghiệp.
Đáng chú ý, Luật đã siết chặt điều kiện ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các dự án quy mô từ 12.000 tỷ đồng: yêu cầu công nghệ cao; lao động trên 6.000 người; doanh thu từ 20.000 tỷ đồng và giải ngân vốn trong 5 năm. Nếu sau 3 - 4 năm mà dự án không đạt điều kiện, ưu đãi đã hưởng sẽ bị thu hồi, nhưng không bị coi là khai sai.
Đối với dự án đầu tư mở rộng, thu nhập tăng thêm sẽ được hưởng ưu đãi theo dự án ban đầu (nếu còn thời hạn ưu đãi) mà không cần hạch toán riêng; hoặc được áp dụng chính sách của dự án đầu tư mới nếu dự án ban đầu đã hết ưu đãi. Những điểm chỉnh lý này được đánh giá là tác động mạnh đến chiến lược thu hút đầu tư và kế hoạch tài chính dài hạn của doanh nghiệp.
“Bên cạnh thuế thu nhập doanh nghiệp, các cập nhật mới trong thuế giá trị gia tăng, xử phạt vi phạm hành chính thuế, hóa đơn điện tử, quy trình quản lý rủi ro, hoạt động kế toán - kiểm toán độc lập và các nội dung tại Thông tư số 99/2025/TT-BTC cũng sẽ tác động trực tiếp tới việc lập báo cáo tài chính và quyết toán thuế năm 2025 - 2026” - ông Hải lưu ý.
Doanh nghiệp cần lưu ý điều kiện để hưởng ưu đãi thuế
Phát biểu ở góc độ chế độ kế toán doanh nghiệp, bà Hà Thị Phương Thanh - Phó Trưởng phòng Quản lý, giám sát kiểm toán (Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán, Bộ Tài chính) thông tin, Thông tư số 99/2025/TT- BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025, ngoài việc kế thừa những quy định còn phù hợp và sửa đổi những hạn chế, bất cập của thông tư cũ, đã đưa ra một số nội dung tiếp cận theo thông lệ quốc tế và chủ yếu trên nền chuẩn mực kế toán hiện hành.
Theo đó, doanh nghiệp được linh hoạt trong chế độ chứng từ, sổ…, chủ yếu tập trung vào thông tin trên báo cáo tài chính của doanh nghiệp; đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền cho doanh nghiệp trong công tác kế toán, cắt giảm thủ tục hành chính… Những điều này góp phần tạo sự chủ động, linh hoạt cho doanh nghiệp trong hạch toán các giao dịch kinh tế.
Ông Nguyễn Văn Hải - Phó Trưởng ban Pháp chế (Cục Thuế) chia sẻ tại hội thảo
Bên cạnh thông tin về những điểm mới, đại diện Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán cũng chia sẻ, doanh nghiệp cần lưu ý đơn vị tiền tệ trong kế toán và thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán. Theo đó, khi xác định được đơn vị tiền tệ trong kế toán, thì doanh nghiệp không được thay đổi, trừ khi có sự thay đổi lớn về hoạt động quản lý và kinh doanh dẫn đến thay đổi trọng yếu trong các giao dịch, sự kiện và điều kiện đó (việc thay đổi chỉ được thực hiện vào đầu niên độ kế toán mới)…
Mùa báo cáo tài chính, quyết toán thuế đang đến gần, bà Nguyễn Thị Thùy Dương - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn thuế Hinh Lam nhấn mạnh, hội thảo được tổ chức nhằm kịp thời cập nhật và mang đến thông tin hữu ích cho các giám đốc tài chính, kế toán trưởng và khối doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam. Hội thảo cũng là dịp để các chuyên gia thuế, kế toán, kiểm toán trong nước và quốc tế cập nhật thông tin và các điểm cần lưu ý trong giai đoạn tới, tạo diễn đàn trao đổi, thảo luận và giải đáp các vướng mắc của doanh nghiệp.
Đồng thời, đây cũng là nhịp cầu trực tiếp kết nối với các chuyên gia quốc tế và Việt Nam, nhằm chia sẻ, tư vấn cho khách hàng, nhà đầu tư nước ngoài nắm bắt kịp thời chính sách thuế, kế toán, kiểm toán năm 2025 và cập nhật những sửa đổi, bổ sung quan trọng về chính sách mới trong năm 2026.
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp tại hội thảo là bức tranh ưu đãi thuế tại Đông Nam Á. Theo đó, tại phần thảo luận, các chuyên gia trong và ngoài nước đã tập trung phân tích vào chiến lược tối ưu chi phí thuế, xu hướng chuyển đổi kế toán, kiểm toán, cũng như các điều kiện tuân thủ trong năm 2025 - 2026. Những câu hỏi về ưu đãi thuế, thương mại điện tử, đầu tư mở rộng, hóa đơn điện tử… đều được các chuyên gia giải đáp chi tiết.
Các chuyên gia khuyến cáo, doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý điều kiện để hưởng ưu đãi thuế theo ngành/lĩnh vực; yêu cầu cam kết về đầu tư, giải ngân, quy mô lao động; thủ tục, hồ sơ chứng minh điều kiện ưu đãi; nghĩa vụ tuân thủ và các rủi ro khi không đáp ứng yêu cầu sau thời gian kiểm tra./.
