Đẩy mạnh đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại & hàng giả, không để hình thành các điểm nóng

Tham dự tại điểm cầu thành phố Hà Nội có Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Đỗ Anh Tuấn; đại diện Ban Chỉ đạo 389 Thành phố cùng lãnh đạo các sở, ngành liên quan.

Hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và sản xuất, kinh doanh hàng giả vẫn diễn biến phức tạp

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh, trong 6 tháng qua, tình hình thế giới có nhiều biến động, cạnh tranh thương mại gia tăng. Đối với Việt Nam, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng đã chịu ảnh hưởng lớn từ biến động này.

Trước tình hình trên, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đã có nhiều chỉ đạo ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ.

Những tháng cuối năm, Phó Thủ tưởng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu Ban Chỉ đạo của các bộ, ngành, tỉnh, thành phố quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia.

Cụ thể là, tập trung đấu tranh hiệu quả buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả trong lĩnh vực xăng dầu, thuốc chữa bệnh, thực phẩm, thuốc lá điếu, hàng tiêu dùng, nhất là địa phương có biên giới...

Báo cáo tại Hội nghị cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2026, mặc dù tình hình kinh tế - xã hội tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, song hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và sản xuất, kinh doanh hàng giả vẫn diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn mới, đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử và không gian mạng. Bên cạnh đó, những biến động của tình hình thế giới, tác động từ các chính sách thương mại quốc tế và yêu cầu ngày càng cao về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cũng đặt ra nhiều thách thức đối với công tác quản lý nhà nước và đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại.

Trước tình hình đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Đặc biệt, Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo quyết liệt các giải pháp ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã tạo chuyển biến rõ nét trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm.

Theo Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, tình hình buôn lậu diễn ra trên hầu hết các tuyến, địa bàn trọng điểm. Trên tuyến biên giới đất liền, các đối tượng tập trung vận chuyển pháo nổ, thuốc lá, vàng, ngoại tệ, thực phẩm đông lạnh, mỹ phẩm và nhiều mặt hàng tiêu dùng. Trên tuyến biển nổi lên tình trạng buôn lậu xăng dầu, than, khoáng sản, hàng hóa đã qua sử dụng; trong khi tuyến hàng không và bưu chính quốc tế tiếp tục phát hiện nhiều vụ vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ, dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và hàng cấm.

Đáng chú ý, hoạt động vi phạm trên không gian mạng và thương mại điện tử tiếp tục gia tăng với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Các đối tượng sử dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, livestream bán hàng để tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; thuê căn hộ làm kho chứa hàng, sử dụng tài khoản ngân hàng không chính chủ và shipper công nghệ để giao hàng nhằm né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng. Thậm chí, một số đối tượng còn lợi dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), Deepfake để quảng cáo sai sự thật đối với mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và thuốc chữa bệnh.

Mặc dù gặp nhiều khó khăn, các lực lượng chức năng đã tăng cường phối hợp, triển khai nhiều kế hoạch chuyên đề và các đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm. Trong 6 tháng đầu năm, cả nước phát hiện, bắt giữ và xử lý 67.937 vụ việc vi phạm, tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó có 5.220 vụ buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu; 56.994 vụ gian lận thương mại và gian lận thuế; 5.723 vụ sản xuất, kinh doanh hàng giả và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt gần 9.648 tỷ đồng; các lực lượng chức năng đã khởi tố 1.676 vụ án với 2.789 đối tượng.

Các lực lượng Hải quan, Thuế, Quản lý thị trường, Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển cùng các bộ, ngành đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nghiệp vụ, tập trung kiểm soát các địa bàn trọng điểm, xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả, đặc biệt đối với các nhóm hàng thực phẩm, thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và các mặt hàng liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ.

Hà Nội phát hiện, xử lý gần 10.000 vụ vi phạm

Tại Hội nghị, đại diện Ban Chỉ đạo 389 thành phố Hà Nội đã tham luận, chia sẻ kết quả và kinh nghiệm trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn Thủ đô.

Theo báo cáo, trong 6 tháng đầu năm 2026, tình hình sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn Hà Nội vẫn diễn biến phức tạp, cả trong hoạt động thương mại truyền thống và thương mại điện tử. Các hành vi vi phạm ngày càng có tổ chức, quy mô lớn, tập trung vào các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu như thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm, thời trang, thiết bị điện tử và phụ kiện công nghệ.

Trong thời gian triển khai thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg, các lực lượng chức năng của Thành phố đã phát hiện, xử lý nhiều vụ việc lớn, điển hình như triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán khoảng 250.000 gói súp bột giả mạo nhãn hiệu Acecook tại xã An Khánh; phát hiện cơ sở kinh doanh hàng trăm phụ tùng ô tô giả mạo nhãn hiệu, không có hóa đơn chứng từ và tiêu thụ qua các website thương mại điện tử tại xã Gia Lâm.

Kết quả, Ban Chỉ đạo 389 thành phố Hà Nội đã phát hiện, xử lý 9.922 vụ vi phạm, tăng 16,16% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó có 1.611 vụ vi phạm về hàng lậu, hàng cấm; 1.610 vụ hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; 6.701 vụ gian lận thương mại và các vi phạm khác. Tổng số tiền thu nộp ngân sách đạt hơn 1.628 tỷ đồng; đồng thời khởi tố 147 vụ án với 201 bị can, tăng gần 28% so với cùng kỳ năm 2025.

Tuy nhiên, Hà Nội cũng chỉ ra nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ như các đối tượng thường xuyên sử dụng tài khoản ảo, thay đổi địa điểm giao hàng, lợi dụng các nền tảng xuyên biên giới và livestream để kinh doanh hàng giả; việc xác định hàng thật - hàng giả còn gặp nhiều vướng mắc do thiếu cơ sở dữ liệu thống nhất về quyền sở hữu trí tuệ, trong khi nhiều chủ thể quyền chưa tích cực phối hợp giám định hàng hóa vi phạm.

Từ thực tiễn đó, Ban Chỉ đạo 389 thành phố Hà Nội kiến nghị tiếp tục quán triệt nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ; tăng cường quản lý địa bàn, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng chức năng và doanh nghiệp; đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nâng cao nhận thức, không tiếp tay cho hàng giả, hàng kém chất lượng; đồng thời kiến nghị Ban Chỉ đạo 389 quốc gia sớm xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về nhãn hiệu được bảo hộ, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu trong công tác giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm.