Cảnh giác thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng trong dịp Tết Nguyên Đán
Những ngày giáp Tết Nguyên đán, khi khắp nơi tất bật chuẩn bị mua sắm, về quê đoàn tụ, lo toan chi tiêu cuối năm, cũng là lúc các đối tượng lừa đảo tăng tốc hoạt động.
Lợi dụng tâm lý bận rộn, mong muốn “xong việc cho kịp Tết”, nhiều người dễ mất cảnh giác, tạo điều kiện để kẻ gian thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Thực tế cho thấy, dịp cận Tết là “mùa cao điểm” của các chiêu trò lừa đảo. Các đối tượng thường đánh trúng tâm lý lo lắng cuối năm như: sợ bị phạt, sợ ảnh hưởng công việc, sợ chậm tiền thưởng, chậm chuyến xe về quê… để thúc ép nạn nhân chuyển tiền ngay trong thời gian rất ngắn.
Phổ biến nhất là thủ đoạn giả danh cơ quan Công an, Tòa án, Ngân hàng gọi điện thông báo người dân “liên quan đến vụ án”, “tài khoản có dấu hiệu rửa tiền”, “nợ cước viễn thông”, yêu cầu chuyển tiền để “xác minh trước Tết”. Các đối tượng thường nhấn mạnh: nếu không hợp tác ngay sẽ bị phong tỏa tài khoản, không rút được tiền tiêu Tết hoặc bị xử lý hình sự, khiến nạn nhân hoảng loạn và làm theo.
Cùng với đó, lừa đảo mua sắm hàng Tết online diễn biến phức tạp. Nhiều fanpage, website giả mạo quảng cáo giỏ quà Tết, đặc sản vùng miền, bánh mứt “xách tay”, giá rẻ hơn thị trường, giao hàng nhanh trước Tết. Khi người mua chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán trước, đối tượng liền chặn liên lạc, hoặc gửi hàng kém chất lượng, hàng giả rồi biến mất. Nhiều đối tượng giả mạo các thương hiệu, doanh nghiệp đưa ra các chương trình tri ân, tặng quà, khuyến mại trong dịp Tết, tổ chức các cuộc thi hay thông báo khách hàng đã trúng thưởng các phần quà có giá trị cao, sau đó, đối tượng yêu cầu nạn nhân chuyển tiền vào tài khoản do đối tượng chỉ định để làm thủ tục nhận thưởng. Nhưng sau khi nhận được tiền, các đối tượng cắt đứt mọi liên lạc với nạn nhân và chiếm đoạt tiền.
Những ngày giáp tết, lợi dụng nhu cầu của người dân muốn kiếm thêm việc làm để có thêm thu nhập chuẩn bị cho Tết Nguyên đán, các đối tượng lừa đảo thường sử dụng các hội, nhóm tìm việc online trên các diễn đàn, mạng xã hội đăng tải quảng cáo, tìm kiếm lao động thời vụ với hứa hẹn sẽ được nhận ngay tiền công từ một đến vài trăm nghìn đồng mỗi ngày, làm việc tại nhà, không phải đầu tư vốn… và yêu cầu nạn nhân chuyển tiền đặt cọc, sau khi nhận được tiền thì cắt đứt liên lạc với nạn nhân.
Một thủ đoạn khác thường xảy ra đúng thời điểm cận Tết là mạo danh người thân, bạn bè vay tiền gấp. Đối tượng thường giả mạo hoặc chiếm đoạt tài khoản Facebook của du học sinh, người sinh sống ở nước ngoài nhắn tin mượn tiền với lý do “kẹt tiền về quê”, “chuyển gấp cho đối tác trước khi nghỉ Tết”, “đóng viện phí khẩn cấp”. Do nghĩ “ngày Tết không ai lại đi lừa”, nhiều người chủ quan chuyển tiền mà không kiểm tra. Ngoài ra, để tăng thêm lòng tin, các đối tượng có thể sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để tạo video giả mạo người thân khi gọi điện xác minh.
Bên cạnh đó, lợi dụng nhu cầu đi lại gia tăng trong dịp Tết, các đối tượng lừa đảo lập các trang web hoặc các trang facebook giả mạo để đăng tải quảng cáo về các gói combo vé máy bay, vé tàu xe giá rẻ, ưu đãi với số lượng có hạn, hỗ trợ người dân về quê ăn Tết, hoặc giả mạo là nhân viên, đại lý ủy quyền của các hãng bay, có ưu đãi chiết khấu cao, mức giá hấp dẫn; sử dụng đồng bọn còn giả làm khách đặt mua vé, đăng bình luận, tạo hình ảnh giả về việc mua vé thành công. Khi nạn nhân chuyển tiền, các đối tượng chặn liên lạc để chiếm đoạt tài sản, xóa toàn bộ dấu vết các tài khoản đã sử dụng liên hệ.
Ngoài ra, người dân cần đặc biệt cảnh giác với các hình thức lừa đảo lì xì online, trúng thưởng đầu năm, đầu tư tài chính “ăn Tết lớn”, cho vay tiền thủ tục nhanh, lãi suất thấp. Các đối tượng sử dụng mạng xã hội giả danh nhân viên ngân hàng, công ty tài chính, đăng quảng cáo cho vay tiền với lãi suất thấp, thủ tục nhanh chóng, sau đó tạo hình ảnh giả về việc vay tiền rồi yêu cầu nộp trước nhiều khoản tiền như phí mở hồ sơ, phí bảo hiểm để được giải ngân; sau khi chuyển tiền xong, người vay không nhận được tiền giải ngân và không liên lạc được với đối tượng. Các đối tượng đánh vào tâm lý cầu may, mong một năm mới thuận lợi, dụ dỗ tham gia các ứng dụng, nhóm đầu tư với lời hứa lợi nhuận cao, rút tiền nhanh trước hoặc sau Tết, nhưng thực chất là chiếm đoạt tiền của người tham gia.
Để đón Tết an toàn, mỗi người dân cần ghi nhớ: Không chuyển tiền vì bất kỳ lý do gì chỉ qua điện thoại, tin nhắn, nhất là khi bị thúc ép “gấp”, “xử lý ngay”; không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin cá nhân, dù người liên hệ tự xưng là cơ quan chức năng; luôn gọi điện xác minh trực tiếp với người thân, bạn bè khi có yêu cầu vay mượn tiền; mua sắm Tết tại các địa chỉ uy tín, không ham rẻ, không chuyển tiền cho tài khoản cá nhân không rõ ràng và khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, nhanh chóng trình báo cơ quan Công an để kịp thời xử lý.
Mạnh Hùng - Kiên Cường - Quang Khải
