8 mặt hàng nông sản gánh mục tiêu xuất khẩu 74 tỷ USD: Bài toán tăng trưởng nửa cuối năm 2026
Dù đối mặt với biến động giá cả và áp lực chi phí vận tải toàn cầu, ngành nông nghiệp vẫn đặt mục tiêu cán mốc xuất khẩu kỷ lục trên 74 tỷ USD trong năm 2026 nhờ sự bứt phá của 8 nhóm hàng chủ lực.
Bức tranh xuất khẩu 7 tháng đầu năm và những chỉ số biết nói
Kết thúc 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt gần 42,6 tỷ USD, tăng khoảng 7% so với cùng kỳ năm 2025 và hoàn thành 57,6% kế hoạch năm. Trước đó, báo cáo tại hội nghị thúc đẩy xuất khẩu diễn ra ở TP.HCM ngày 30/7/2026 cho thấy, riêng 6 tháng đầu năm, GDP toàn ngành nông nghiệp ước tăng từ 3,8 đến 3,85%, vượt mức mục tiêu 3,7% do Chính phủ giao. Bức tranh tổng thể ghi nhận điểm sáng lớn từ xuất siêu toàn ngành với 9,2 tỷ USD. Trong đó, nhóm lâm sản đóng góp mức xuất siêu 7,36 tỷ USD, thủy sản đạt 4,13 tỷ USD. Tuy nhiên, nhóm nông sản chỉ còn duy trì mức xuất siêu 1,51 tỷ USD, giảm đến 60,6% do giá xuất khẩu một số mặt hàng chiến lược như cà phê, gạo và cao su sụt giảm sâu, cộng hưởng với việc chi phí nhập khẩu nguyên liệu đầu vào tăng cao.
Nhìn vào bức tranh chung, sự mở rộng của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới tiếp tục tạo ra hành lang thông thoáng cho nông sản Việt. Chỉ tính riêng tháng 6/2026, giá trị xuất khẩu đã đạt 6,34 tỷ USD, tăng 3% so với tháng 5 và tăng 10,1% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này tạo tiền đề quan trọng để Bộ Nông nghiệp và Môi trường tự tin hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP toàn ngành đạt 4% và tổng kim ngạch xuất khẩu cả năm vượt mốc 74 tỷ USD, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế chung.
Chiến lược giữ nhịp tăng trưởng cho 8 nhóm hàng mũi nhọn
Để hiện thực hóa con số 74 tỷ USD trong bối cảnh thị trường thế giới còn nhiều ẩn số, ngành nông nghiệp đã khoanh vùng 8 nhóm mặt hàng có dư địa tăng trưởng tốt để tập trung nguồn lực đẩy mạnh. Theo kế hoạch, nhóm gỗ và sản phẩm gỗ dự kiến mang về 17,7 tỷ USD, tăng 2,15% so với năm 2025. Thủy sản tiếp tục khẳng định vị thế với mục tiêu 12,034 tỷ USD, tăng 6,63%. Ngành rau quả đặt kỳ vọng bứt phá mạnh nhất với mục tiêu 9,81 tỷ USD, tương ứng mức tăng 14,62%. Cà phê phấn đấu đạt 9,64 tỷ USD, tăng 8,03%, trong khi hạt điều dự kiến đóng góp 5,42 tỷ USD, tăng 3,65%.
Các nhóm hàng còn lại cũng được giao chỉ tiêu cụ thể bao gồm sắn và các sản phẩm từ sắn đạt 1,34 tỷ USD, tăng 6,3%; sản phẩm chăn nuôi đạt 686 triệu USD, tăng 7,69%; và ngành chè hướng tới con số 239 triệu USD, tăng 0,42%. Việc phân bổ chỉ tiêu này phản ánh góc nhìn thực tế khi tập trung vào những ngành hàng có khả năng giữ vững đơn hàng và mở rộng quy mô. Đối với các mặt hàng đang đứng trước nguy cơ suy giảm giá trị như gạo hay cao su, các cơ quan quản lý sẽ áp dụng những biện pháp can thiệp riêng biệt nhằm giữ ổn định thị trường và tái cơ cấu lại phân khúc sản phẩm.
Giải pháp ngắn hạn ứng phó với biến động chuỗi cung ứng
Nửa cuối năm 2026 được dự báo sẽ đối mặt với không ít thách thức từ các xung đột địa chính trị tại Trung Đông, đẩy chi phí vận tải và giá năng lượng lên cao, làm gia tăng rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu. Bên cạnh đó, làn sóng bảo hộ thương mại cùng các tiêu chuẩn khắt khe về giảm phát thải, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc từ những thị trường nhập khẩu lớn đang tạo ra áp lực không nhỏ cho doanh nghiệp trong nước.
Để ứng phó linh hoạt, giải pháp cấp bách được đưa ra là theo dõi sát diễn biến thị trường theo từng tháng, từng quý, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm về biến động giá cả và chi phí logistics. Ngành nông nghiệp chú trọng tháo gỡ khó khăn cho các mặt hàng có nguy cơ sụt giảm bằng cách nâng cao tỷ lệ chế biến sâu, hỗ trợ dòng vốn tín dụng lưu động, ưu tiên nguồn lực cho hệ thống kho lạnh và bảo quản nông sản hư hỏng ngắn hạn. Đồng thời, công tác xúc tiến thương mại sẽ chuyển hướng từ quảng bá hình ảnh đơn thuần sang kết nối chuỗi phân phối, đẩy mạnh thương mại điện tử xuyên biên giới và khai thác thêm các thị trường tiềm năng tại ASEAN, Nam Á, Trung Đông hay Châu Mỹ La-tinh.
Song song với đó, việc mở rộng Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản quốc gia vận hành từ ngày 1/7/2026 sẽ được đẩy nhanh tốc độ. Việc kết nối dữ liệu minh bạch giữa các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất không chỉ giúp bảo vệ uy tín nông sản Việt mà còn trở thành công cụ kỹ thuật đắc lực trong quá trình đàm phán mở cửa các thị trường quốc tế khắt khe.
