Xử lý doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp
UBND TPHCM chỉ đạo Thanh tra TPHCM chuyển hồ sơ sang Công an TPHCM để điều tra, xử lý theo quy định đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.
Tình trạng chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp vẫn ở mức cao
UBND TPHCM vừa có văn bản số 9050/UBND-VX gửi các sở, ban, ngành, đoàn thể thành phố; UBND các phường, xã, đặc khu về thực hiện các giải pháp thu hồi tiền chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn thành phố.
Văn bản nêu rõ, qua thực tiễn triển khai các giải pháp an sinh xã hội thời gian vừa qua, song hành với quá trình sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính và cơ cấu lại doanh nghiệp trên địa bàn, xuyên suốt năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, việc triển khai chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT) trên địa bàn Thành phố vẫn được thực hiện đồng bộ, thống nhất từ Thành phố đến cấp phường, xã, đặc khu, đảm bảo tính liên tục củachính sách an sinh xã hội.
Mặc dù đa số doanh nghiệp trên địa bàn đã nghiêm túc chấp hành các quy định về BHXH, BHYT, BHTN, song tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN vẫn duy trì ở mức cao, gây khó khăn cho việc thực hiện mục tiêu an sinh xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.
135.660 đơn vị chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp 7.131,15 tỷ đồng
Theo báo cáo của Bảo hiểm xã hội TPHCM, số tiền chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN tạm tính đến ngày 31 tháng 7 năm 2026 là 7.131,15 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ là 4,43% so với kế hoạch thu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam giao. Trong đó:
- Số tiền còn phải thu ngân sách nhà nước là 481,13 tỷ đồng.
- Số tiền chậm đóng khó thu là 858,62 tỷ đồng. Nếu trừ số tiền chậm đóng khó thu 858,62 tỷ đồng thì tổng số tiền chậm đóng còn lại là 6.272,53 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ là 3,90% so với kế hoạch thu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam giao, tăng 0,07% so với tháng trước và tăng 0,13% so với ngày 31 tháng 12 năm trước.
Tổng số đơn vị chậm đóng là 135.660 đơn vị với tổng số tiền chậm đóng là 7.495,70 tỷ đồng. trong đó:
- Số đơn vị chậm đóng từ 01 đến dưới 03 tháng là 80.818 đơn vị với số tiền chậm đóng là 2.962,44 tỷ đồng.
- Số đơn vị chậm đóng từ 03 đến dưới 06 tháng là 13.794 đơn vị với số tiền chậm đóng là 486,61 tỷ đồng.
Với tình trạng chậm đóng, trốn đóng tại thời điểm cuối tháng 7 năm 2026 nêu trên đòi hỏi phải có những giải pháp quyết liệt và kịp thời hơn để bảo vệ lợi ích của người tham gia. Do đó, để hoàn thành chỉ tiêu thu BHXH, BHYT trong năm 2026 và khắc phục tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN, xét đề nghị của Bảo hiểm xã hội TPHCM, Chủ tịch Ủy ban nhân dân TPHCM có ý kiến chỉ đạo như sau:
Định kỳ cung cấp danh sách chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm cho cơ quan Công an
Thứ nhất, Bảo hiểm xã hội TPHCM chủ trì đánh giá chi tiết tình hình thực hiện công tác đôn đốc, thu hồi số tiền chậm đóng, trốn đóng của năm 2025 và quý I năm 2026 trên địa bàn.
Định kỳ hằng tháng cung cấp danh sách các đơn vị chậm đóng, trốn đóng cho cơ quan Công an và các sở, ban, ngành liên quan để phối hợp thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.
Thực hiện phân tích dữ liệu thuế, đăng ký kinh doanh để kịp thời phát hiện các trường hợp bất thường; theo dõi sát tình trạng các đơn vị giải thể, phá sản để có biện pháp thu hồi nợ kịp thời.
Tăng cường kiểm tra chuyên ngành đối với các đơn vị chưa đăng ký tham gia hoặc tham gia chưa đầy đủ cho người lao động.
Công khai rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng danh sách cácđơn vị chậm đóng, trốn đóng với số tiền lớn và thời gian kéo dài.
Định kỳ hằng tháng cung cấp danh sách các doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho Liên đoàn Lao động Thành phố để chỉ đạo công đoàn các cấp thực hiện giám sát, tuyên truyền, vận động người sử dụng lao động khắc phục vi phạm; đồng thời nắm tình hình quan hệ lao động tại doanh nghiệp nhằm chủ động phòng ngừa tranh chấp lao động.
Chủ động tham mưu kịp thời cho Thành ủy, Ủy ban nhân dân Thành phố các giải pháp xử lý đối với đơn vị cố tình dây dưa, nợ lớn và thời gian chậm đóng từ 6 tháng trở lên.
Phối hợp với các đơn vị liên quan để tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm hạn chế tình trạng chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN, góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động; tổng hợp báo cáo tình hình thực hiện cho Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Ủy ban nhân dân Thành phố.
Bố trí kinh phí hỗ trợ đóng bảo hiểm đầy đủ, kịp thời
UBND TPHCM giao Sở Tài chính: Trên cơ sở đối tượng tham gia BHXH, BHYT được ngân sách nhà nước đóng và hỗ trợ đóng do cơ quan Bảo hiểm xã hội, các sở, ban, ngành (Sở Nội vụ, Sở Giáo dục và Đào tạo...) và Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu quản lý, lập dự toán, Sở Tài chính bố trí nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước đóng và hỗ trợ đóng BHXH, BHYT; chỉ đạo các đơn vị trực thuộc quyết toán đầy đủ, kịp thời nhằm bảo đảm quyền lợi an sinh cho người dân, không để xảy ra tình trạng chậm đóng BHXH, BHYT đối với kinh phí ngân sách nhà nước đóng và hỗ trợ đóng.
Kiên quyết lập hồ sơ đề nghị khởi tố đơn vị chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc
UBND TPHCM giao Công an TPHCM phối hợp chặt chẽ với Bảo hiểm xã hội Thành phố thực hiện hiệu quả Quy chế phối hợp liên ngành.
Kiên quyết lập hồ sơ đề nghị khởi tố theo Điều 216 Bộ luật Hình sự năm 2015 đối với các đơn vị vi phạm Nghị định số 274/2025/NĐ-CP ngày 16 tháng 10 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp; khiếu nại, tố cáo về BHXH và Công văn số 5659/BCA-CSKT ngày 15 tháng 12 năm 2025 của Bộ Công an về việc hướng dẫn kiến nghị khởi tố theo Điều 214, 215, 216 Bộ luật Hình sự.
Giao Sở Nội vụ phối hợp với Bảo hiểm xã hội Thành phố và các sở, ban, ngành liên quankiểm tra việc thực hiện pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN.
UBND TPHCM giao Thanh tra Thành phố xây dựng kế hoạch thanh tra các doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn theo đề nghị của Bảo hiểm xã hội Thành phố, Sở Nội vụ, Sở Y tế khi được Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố giao.
Chuyển hồ sơ sang Cơ quan điều tra - Công an Thành phố để điều tra, xử lý theo quy định đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về BHXH, BHYT, BHTN (vi phạm Điều 214, 215, 216 Bộ luật Hình sự năm 2015).
Giao Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp Thành phố, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao Thành phố, Liên đoàn Doanh nghiệp Thành phố phối hợp cung cấp thông tin về lao động, việc làm trong phạm vi quản lý cho cơ quan Bảo hiểm xã hội để quản lý việc đóng BHXH, BHYT, BHTN và giải quyết chi trả các chế độ BHXH, BHYT, BHTN nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.
Cơ quan báo đài: Công khai rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng danh sách các đơn vị chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN (do Bảo hiểm xã hội Thành phố cung cấp) giúp đôn đốc các đơn vị chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN.
Đề nghị Liên đoàn Lao động Thành phố chỉ đạo công đoàn các cấp chủ động nắm tình hình doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN; tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật; thực hiện quyền giám sát theo quy định của Luật Công đoàn; kiến nghị người sử dụng lao động thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, BHTN; kịp thời phản ánh, phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền xử lý các trường hợp vi phạm, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động và hạn chế phát sinh tranh chấp lao động.
Giám sát, đôn đốc, không để phát sinh nợ mới
Giao Ủy ban nhân dân các phường, xã, đặc khu chỉ đạo Bảo hiểm xã hội cơ sở, Công an cấp xã, các phòng, ban phối hợp rà soát cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành về lao động, dân cư, thuế, đăng ký doanh nghiệp để xác định đối tượng tham gia BHXH bắt buộc nhưng đơn vị chưa đăng ký tham gia; phối hợp tổ chức kiểm tra, yêu cầu các doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng thực hiện đóng BHXH, BHYT, BHTN đúng thời hạn quy định.
Thanh toán đầy đủ, kịp thời số tiền ngân sách nhà nước đóng và hỗ trợ đóng BHXH, BHYT theo đúng thời hạn quy định cho các đối tượng thuộc ngân sách nhà nước đóng và hỗ trợ đóng theo các chính sách của Trung ương và Nghị quyết của Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.
Chủ trì, phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể, các tổ chức chính trị - xã hội cùng cấp, Công đoàn phường, xã, đặc khu trên địa bàn thực hiện giám sát, đôn đốc các doanh nghiệp thuộc địa bàn quản lý của Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đóng đầy đủ BHXH, BHYT, BHTN theo quy định, không để phát sinh nợ mới.
Tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan BHXH tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các đơn vị sử dụng lao động và nhận thức của người lao động về BHXH, BHYT, BHTN; tham gia kiểm tra, giám sát các doanh nghiệp chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN; kịp thời kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN.
Phối hợp với Công đoàn cùng cấp trong việc rà soát, giám sát, tuyên truyền và vận động doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về BHXH, BHYT, BHTN; kịp thời xử lý hoặc kiến nghị xử lý đối với các trường hợp cố tình chậm đóng, trốn đóng.
Trong quá trình thực hiện, Bảo hiểm xã hội Thành phố, Liên đoàn Lao động Thành phố, Công an Thành phố, Thanh tra Thành phố và các sở, ban, ngành, đoàn thể có liên quan, Ủy ban nhân dân các phường, xã, đặc khu chủ động phối hợp, trao đổi, cung cấp thông tin, đánh giá tình hình và phối hợp xử lý theo chức năng,nhiệm vụ, thẩm quyền đối với các doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN kéo dài, có số tiền lớn hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến quyền,lợi ích hợp pháp của người lao động và an ninh, trật tự trên địa bàn.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân TPHCM yêu cầu Thủ trưởng các sở, ban ngành, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các phường, xã, đặc khu triển khai thực hiện.Nếu có vướng mắc, báo cáo bằng văn bản gửi về Sở Nội vụ, Bảo hiểm xã hội Thành phố để tổng hợp, trình Ủy ban nhân dân Thành phố xem xét, giải quyết.
