VIB quý 2/2026: Tăng trưởng quy mô vượt trội, lợi nhuận thận trọng vì dự phòng

Theo dõi KT&TD trên

...nhưng tốc độ tăng lợi nhuận lại bị kìm lại đáng kể bởi chiến lược trích lập dự phòng rủi ro thận trọng hơn nhiều.

Theo BCTC hợp nhất, lợi nhuận trước thuế 6 tháng đầu năm 2026 của VIB đạt 5.185,7 tỷ đồng, tăng 3,4% so với mức 5.016,4 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận sau thuế đạt 4.146,6 tỷ đồng, nhích nhẹ so với 4.012,9 tỷ đồng của năm trước; lãi cơ bản trên cổ phiếu (EPS) đạt 1.218 đồng, cao hơn mức 1.135 đồng đã trình bày lại do tăng vốn của năm 2025 – cho thấy hiệu quả sinh lời trên mỗi cổ phần tiếp tục được cải thiện dù chỉ ở mức khiêm tốn.

Điểm đáng chú ý là mức tăng lợi nhuận 3,4% thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng 15,5% của tổng thu nhập hoạt động trong cùng giai đoạn. Khoảng cách này hơn 12 điểm phần trăm gần như phản ánh trọn vẹn tác động của việc ngân hàng chủ động tăng mạnh chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, cho thấy phần lớn thành quả tăng trưởng doanh thu năm nay được VIB lựa chọn “giữ lại” dưới dạng bộ đệm rủi ro thay vì chuyển hóa ngay thành lợi nhuận.

Tổng thu nhập hoạt động 6 tháng đạt 11.228,1 tỷ đồng, tăng 15,5% so với 9.718 tỷ đồng cùng kỳ. Thu nhập lãi thuần – nguồn thu cốt lõi đạt 8.406,5 tỷ đồng, tăng 9,1%, phản ánh đà mở rộng ổn định của hoạt động tín dụng truyền thống trong bối cảnh mặt bằng lãi suất cạnh tranh.

Động lực tăng trưởng nổi bật nhất đến từ lãi thuần hoạt động dịch vụ, đạt 3.064,5 tỷ đồng, cao gấp gần 4 lần mức 778,8 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025. Riêng thu nhập từ dịch vụ thanh toán tăng vọt từ 1.358,5 tỷ đồng lên 3.202,3 tỷ đồng – tăng hơn gấp đôi chỉ trong một năm và là đầu tàu chính giúp VIB đa dạng hóa cơ cấu doanh thu, giảm phụ thuộc vào tín dụng thuần túy.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, hoạt động kinh doanh ngoại hối lỗ thuần 778,9 tỷ đồng và mua bán chứng khoán đầu tư lỗ 179,1 tỷ đồng trong 6 tháng, trái ngược hoàn toàn với kết quả có lãi của cùng kỳ năm 2025. Đây là hai khoản mục có tính chất biến động theo thị trường, không phản ánh năng lực kinh doanh lõi, nhưng đã trực tiếp làm giảm phần thu nhập ngoài lãi mà đáng lẽ ngân hàng có thể ghi nhận thêm từ đà tăng trưởng dịch vụ.

Báo cáo cũng cho thấy, VIB kiểm soát chi phí hoạt động khá hiệu quả trong bối cảnh quy mô mở rộng: chi phí này giảm nhẹ xuống 3.556,6 tỷ đồng từ 3.644,7 tỷ đồng cùng kỳ, cho thấy hiệu suất vận hành tiếp tục cải thiện. Tuy nhiên, biến số quyết định toàn bộ diễn biến lợi nhuận nằm ở chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, tăng vọt lên 2.485,8 tỷ đồng, tương ứng mức tăng hơn 135% so với 1.057 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.

Việc trích lập dự phòng tăng hơn gấp đôi trong khi lợi nhuận trước dự phòng vẫn tăng trưởng tốt là chi tiết quan trọng để đọc đúng bản chất kết quả kinh doanh: đây là lựa chọn chủ động của ngân hàng nhằm củng cố bộ đệm an toàn tài chính, không phải dấu hiệu suy giảm năng lực sinh lời từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.

So với thời điểm 30/6/2025, quy mô hoạt động của VIB tăng trưởng khá toàn diện. Tổng tài sản đạt 580.998 tỷ đồng, tăng khoảng 9,4% so với 530.909 tỷ đồng. Dư nợ cho vay khách hàng đạt 397.083,4 tỷ đồng, tăng 11,5% – tốc độ tăng nhanh hơn đáng kể so với huy động vốn, khi tiền gửi khách hàng chỉ tăng 4,3%, từ 304.393 tỷ đồng lên 317.451,5 tỷ đồng. Chênh lệch tốc độ này là điểm cần theo dõi, vì tín dụng mở rộng nhanh hơn huy động về lý thuyết sẽ đẩy hệ số cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) đi lên, dù tỷ lệ này của VIB hiện vẫn trong ngưỡng an toàn theo quy định.

Ở chiều tích cực, chất lượng tín dụng cải thiện rõ rệt và có vẻ là cải thiện thực chất chứ không đơn thuần nhờ hiệu ứng pha loãng mẫu số. Tỷ lệ nợ xấu (nhóm 3-5) giảm từ 3,56% tại 30/6/2025 xuống còn khoảng 2,92% tại 30/6/2026, dựa trên dư nợ xấu 11.616,9 tỷ đồng. Ước tính từ hai mốc tỷ lệ và tốc độ tăng dư nợ cho thấy số dư nợ xấu tuyệt đối nhiều khả năng đã giảm so với cùng kỳ, chứ không chỉ tỷ lệ phần trăm giảm nhờ mẫu số dư nợ phình to – một tín hiệu tích cực hơn so với kịch bản pha loãng thông thường, và phần nào giải thích vì sao ngân hàng vẫn mạnh tay trích lập dự phòng để xử lý dứt điểm nợ tồn đọng.

Theo giới phân tích tài chính đánh giá, kết quả 6 tháng của VIB là minh chứng cho một chiến lược đánh đổi có chủ đích: chấp nhận tốc độ tăng lợi nhuận khiêm tốn hơn để đổi lấy bảng cân đối kế toán lành mạnh hơn. Việc chi phí dự phòng tăng hơn 135% diễn ra đồng thời với tỷ lệ nợ xấu giảm gần 0,6 điểm phần trăm được xem là dấu hiệu ngân hàng đang chủ động xử lý nợ tồn đọng ở vị thế thuận lợi, thay vì bị động ứng phó khi rủi ro đã lớn – phù hợp với định hướng “ưu tiên sức mạnh dài hạn hơn hình ảnh lợi nhuận ngắn hạn” mà lãnh đạo VIB từng chia sẻ tại đại hội cổ đông năm 2026.

Ở khía cạnh cần lưu ý, các chuyên gia cho rằng đà tăng trưởng tín dụng nhanh hơn huy động vốn 12 tháng qua, cộng với sự phụ thuộc ngày càng lớn vào dịch vụ thanh toán để bù đắp cho khoản lỗ ngoại hối và chứng khoán đầu tư, là hai yếu tố cấu trúc cần theo dõi trong các quý tới. Nếu chi phí dự phòng tiếp tục duy trì ở mức cao trong khi nguồn thu ngoài lãi truyền thống như bancassurance chưa phục hồi, tốc độ tăng trưởng lợi nhuận của VIB nhiều khả năng sẽ tiếp tục thấp hơn tốc độ tăng doanh thu trong ngắn hạn. Do đó, nền tảng vốn, thanh khoản và xu hướng chất lượng tài sản của ngân hàng vẫn được đánh giá tích cực, nhưng khả năng cải thiện biên lợi nhuận sẽ phụ thuộc vào việc chi phí dự phòng có hạ nhiệt sau giai đoạn “làm sạch” bảng cân đối hiện tại hay không.

Tiến Hoàng