Từ Hà Nội đến thế giới: Hành trình của ly cà phê trứng Việt Nam
Uống cà phê cùng lớp bọt được đánh từ lòng đỏ trứng sống thoạt nghe có vẻ kỳ lạ. Nhưng với những ai từng một lần nếm thử ly cà phê trứng béo ngậy, mịn màng và thoảng hương cà phê rang đậm đà, đó là một trải nghiệm khó quên, khiến họ trở thành “fan” ngay từ ngụm đầu tiên.
Với Emmy Lê, chủ quán Le’DRIP ở Houston (Mỹ), tất cả bắt đầu từ một chuyến đi: “Ba năm trước, tôi đến Việt Nam và lần đầu nếm cà phê trứng ở Sài Gòn, nó thật sự khiến tôi kinh ngạc,” cô kể, ánh mắt ánh lên khi nhớ lại. “Tôi còn phát hiện ra cà phê dừa nữa, và phải nói thật là tôi nghiện – mỗi ngày phải uống ba, bốn ly suốt cả chuyến đi.”
Trở về Mỹ, dư vị béo mịn ấy vẫn vấn vương. Le’DRIP ra đời như một cách để Emmy mang một phần Việt Nam đến với cộng đồng bản địa – nơi mỗi ly cà phê đều gói trong đó hoài niệm, tự hào và một lời mời gọi dịu dàng từ quê hương.
Ngày nay, từ California đến New York, làn sóng cà phê Việt đang lan tỏa mạnh mẽ với lớp kem trứng vàng óng, thơm lừng và cuốn hút, khiến ai nếm thử cũng phải thốt lên: “Thật khó tin rằng một thức uống tinh tế như thế lại khởi nguồn từ… sự thiếu sữa.”
Khám phá thức uống biểu tượng của Hà Nội
Cà phê trứng Việt Nam bắt đầu từ những giọt cà phê đặc sánh, pha bằng phin - phương pháp nhỏ giọt chậm, mang đậm tinh thần “thưởng thức” của người Việt.Nguyên liệu chính thường là robusta, loại hạt cà phê đặc trưng của Việt Nam, nổi tiếng với hương vị mạnh mẽ, đắng nhẹ, thoang thoảng mùi sô cô la. Việt Nam hiện là quốc gia xuất khẩu robusta lớn nhất thế giới, và cũng là nơi loại hạt này được tôn vinh như một phần bản sắc.
“Chính robusta tạo nên hương vị rất Việt: mạnh, tròn vị và lưu luyến,” Jennie Tang, đại diện H&L Wholesale Food Corporation, đơn vị đưa thương hiệu Trung Nguyên Legend Café đến Mỹ chia sẻ.
Để pha được một ly cà phê trứng chuẩn vị, người làm phải khéo léo như một nghệ nhân. “Nó giống như làm bánh flan vậy,” Vince Nguyen, sáng lập Nam Coffee Roasters ở California, ví von.
Hai lòng đỏ trứng được đánh cùng đường hoặc sữa đặc đến khi bông mịn, sánh đặc. “Thời gian đánh rất quan trọng,” Tang nói. “Phải đủ để tạo độ mịn, nhưng không quá lâu để giữ trọn hương trứng tự nhiên.” Cuối cùng, lớp kem vàng óng ấy được rót nhẹ lên phần cà phê đen nóng hổi bên dưới – để vị ngọt béo hòa quyện cùng vị đắng đậm, tạo nên một tổng thể cân bằng, tinh tế và quyến rũ.
Từ quán nhỏ Hà Nội đến biểu tượng quốc tế
Câu chuyện của cà phê trứng bắt đầu năm 1946, khi ông Nguyễn Văn Giảng – bartender tại khách sạn Metropole (Hà Nội) phải đối mặt với tình trạng khan hiếm sữa trong thời kỳ chiến tranh. Ông thử đánh lòng đỏ trứng với đường và sữa đặc, rồi thêm vào cà phê đậm và kết quả thật bất ngờ: một hương vị ngọt béo, thơm ngậy, hòa quyện hoàn hảo với vị đắng của cà phê.
Từ thử nghiệm ngẫu hứng ấy, ông Giảng mở Café Giảng, nơi món cà phê trứng đầu tiên ra đời. Hơn 70 năm sau, quán nhỏ nằm trong con ngõ cổ của Hà Nội vẫn do con trai ông điều hành, giữ nguyên công thức cũ và hương vị nguyên bản.
Nếu trước đây cà phê trứng chỉ được biết đến ở miền Bắc, thì khoảng 5 năm trở lại đây, món uống này đã lan khắp Việt Nam, góp mặt trong menu của nhiều chuỗi lớn như Trung Nguyên Legend Café, hiện có hơn 110 chi nhánh trên toàn quốc.
Khi hương vị Việt vươn xa
Chỉ trong vài năm, thị trường cà phê Việt tại Mỹ đã thay đổi rõ rệt. Ở các thành phố như Los Angeles, Portland, Houston, những quán cà phê do người Mỹ gốc Việt sáng lập đang nở rộ. Họ không chỉ rang xay robusta đậm đà, mà còn mang đến những thức uống đặc trưng quê hương, trong đó, cà phê trứng luôn chiếm vị trí đặc biệt.
Tại Los Angeles, quán Nam Coffee Roasters của Vince Nguyen bán hàng trăm ly cà phê trứng mỗi ngày. “Tôi dùng hết khoảng 1,3 kg trứng mỗi ngày,” anh cười.
Khẩu vị người Mỹ, dĩ nhiên, cũng có khác biệt. Nếu ở Việt Nam, cà phê trứng thường uống nóng, thì ở Mỹ, phiên bản đá lại được ưa chuộng hơn.“Người Mỹ thích cảm giác mát lạnh, tươi mới,” Jennie Tang giải thích. “Vì thế, chúng tôi thêm cà phê trứng đá vào menu và thật bất ngờ, đó lại là món bán chạy nhất.”
Cửa hàng Trung Nguyên Legend Café đầu tiên tại Westminster, California, khai trương năm 2023, hiện bán trung bình 150–200 ly cà phê trứng mỗi ngày. “Cà phê trứng nóng chỉ thực sự bán mạnh vào mùa đông,” Tang nói thêm.
Ba thương hiệu: Nam Coffee, Trung Nguyên Legend Café và Le’DRIP – mỗi nơi có một cách biến tấu để phù hợp khẩu vị địa phương. Có nơi pha cùng cà phê sữa đặc để dễ uống hơn, có nơi giảm độ đắng robusta, hướng đến giới trẻ hoặc dân văn phòng. Nhưng điểm chung là ở đâu, cà phê trứng cũng nằm trong top bán chạy nhất.
“Người Mỹ thật sự yêu thích hương vị này,” Tang khẳng định.Và ngay cả những chi tiết nhỏ nhất cũng đậm chất Việt: “Lòng trắng trứng thừa không bị bỏ đi,” cô bật mí. “Nhân viên thường mang về nấu ăn, còn vỏ trứng thì mẹ tôi tới lấy làm phân bón cho cây.”
Một ly cà phê – cả một hành trình văn hóa
Từ căn bếp nhỏ giữa Hà Nội thời hậu chiến đến những quán cà phê hiện đại ở Mỹ, ly cà phê trứng đã đi một hành trình dài hơn nửa thế kỷ.Nó không chỉ là một món uống mà là biểu tượng của sự sáng tạo, tinh tế và bền bỉ của người Việt. Trong lớp kem trứng vàng mịn ấy là cả một câu chuyện về ký ức, bản sắc và niềm tự hào, đưa hương vị Việt vươn xa khỏi biên giới, đến với thế giới bằng cách ngọt ngào nhất qua một ngụm cà phê.
Phương Thảo dịch
Dịch từ bài viết ‘What Is Vietnamese Egg Coffee?’ của Fiona Chandra, đăng trên tạp chí Food & Wine (Hoa Kỳ), ngày 22 tháng 9 năm 2025.”
