Lần đầu tiên tại Việt Nam: Vinmec truyền máu bào thai cứu sống thai nhi 17 tuần tuổi

Ở tuần thai thứ 17, chị M. bàng hoàng khi thai nhi được chẩn đoán thiếu máu nặng, nguy cơ tử vong trong bụng mẹ bất kỳ lúc nào. Dù cơ hội thành công vô cùng mong manh, các bác sĩ Vinmec vẫn quyết định thực hiện kỹ thuật truyền máu qua dây rốn - một can thiệp phức tạp và đầy rủi ro.

Kết quả, thai nhi được cứu sống ngoạn mục, trở thành trường hợp nhỏ tuổi nhất tại Việt Nam được điều trị thành công bằng kỹ thuật này ở thời điểm hiện tại.

Hy vọng mong manh với chỉ 1/1.000 cơ hội

Mang thai lần thứ 4, chị M. không lo lắng nhiều vì các lần trước đều diễn ra suôn sẻ. Khi thai được 17 tuần, trong lần chị thăm khám định kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Vinmec Times City, các bác sĩ bất ngờ phát hiện thai nhi bị tràn dịch đa màng tại ổ bụng và màng tim, phù mô mềm. Siêu âm doppler cho thấy chỉ số MCA-PSV cao bất thường.

Với kinh nghiệm gần 30 năm chẩn đoán và điều trị các bệnh lý bào thai, ThS.BS Đinh Thị Hiền Lê - Phó Chủ tịch Hội đồng Chuyên ngành Sản kiêm Trưởng Chuyên khoa Y học bào thai - nghi ngờ thai nhi bị thiếu máu. Bác sĩ chỉ định chị thực hiện xét nghiệm máu cuống rốn. Kết quả, hemoglobin thai đo được chỉ 5 g/dL. Đây là mức rất thấp, khẳng định tình trạng thiếu máu bào thai nặng.

“Nếu không truyền máu cấp cứu ngay, thai nhi có thể chết lưu do thiếu oxy hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển trí não”, bác sĩ Lê cho biết.

Bác sĩ Đinh Thị Hiền Lê (ngoài cùng bên trái) và ê-kíp thực hiện ca truyền máu bào thai.

Trong bối cảnh này, truyền máu bào thai qua dây rốn là cách duy nhất để cứu sống thai nhi. Tuy nhiên, ê-kíp đứng trước một thách thức lớn. Thai nhi mới 17 tuần tuổi nên cuống rốn còn rất nhỏ, dễ tổn thương. Việc đưa kim truyền máu qua cuống rốn cực kỳ khó khăn, tiềm ẩn rủi ro vỡ, thủng tĩnh mạch, nguy hiểm tính mạng.

Theo bác sĩ Lê, tại Việt Nam, các ca thiếu máu bào thai thường được phát hiện và can thiệp truyền máu từ tuần thứ 18 trở lên, chưa có trường hợp nào được can thiệp thành công ở tuần 17.

“Cơ hội thành công của ca bệnh chỉ là 1/1.000, chưa kể nhiều rủi ro khó lường có thể xảy đến trong lúc can thiệp. Dù vậy, người mẹ vẫn bày tỏ quyết tâm “cứu con bằng mọi giá”. Trước sự kiên quyết đó, tôi cùng ê-kíp không chần chừ, bắt tay ngay vào chuẩn bị cho ca can thiệp, dù biết trước sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn”, bác sĩ Lê nói.

Bước ngoặt mới cho can thiệp bào thai tại Việt Nam

Trường hợp của chị M. càng thêm phức tạp khi có rau bám mặt sau khiến việc tiếp cận với dây rốn thai nhi càng khó, nguy cơ thất bại cao.

Không chỉ vậy, lượng máu truyền cho thai nhi phải được tính toán cực kỳ chặt chẽ. Nếu truyền quá nhanh hoặc quá nhiều, thai có thể bị quá tải tuần hoàn, dẫn đến suy tim, ngừng tim ngay trong lúc can thiệp. Ngược lại, nếu truyền không đủ, tình trạng thiếu máu không được cải thiện, can thiệp trở nên vô ích, tính mạng thai nhi vẫn ngàn cân treo sợi tóc.

“Đây là thủ thuật đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng ở mọi khâu: từ chẩn đoán chính xác, tính toán thể tích máu, đến kỹ thuật thao tác. Đồng thời, bác sĩ cũng phải giữ được sự bình tĩnh tuyệt đối trong suốt quá trình” bác sĩ Lê cho biết.

Nguồn máu sử dụng cũng là yếu tố then chốt. Máu truyền cho thai nhi không phải máu thông thường mà là khối hồng cầu cô đặc, nhóm máu Rh- đã được xử lý đặc biệt. Vinmec với lợi thế có đầy đủ chuyên khoa sâu như Sản khoa, Huyết học, Vi sinh đã chuẩn bị sẵn sàng nguồn máu phù hợp dù thời gian gấp rút.

Sau 30 phút, ca truyền máu bào thai kết thúc thuận lợi, thai phụ được theo dõi sát sao. Chỉ sau 24 giờ, siêu âm Doppler cho thấy tình trạng thiếu máu đã cải thiện rõ rệt. Một tuần sau, các dấu hiệu tràn dịch đa màng biến mất hoàn toàn. Nghe bác sĩ thông báo con an toàn, chị M. xúc động không dám tin vào tai mình.

Hiện tại, thai nhi được 26 tuần tuổi, phát triển ổn định, các chỉ số sinh học trong giới hạn bình thường. Chị M. tiếp tục được các bác sĩ Vinmec theo dõi sát để đảm bảo thai kỳ diễn ra an toàn.

Với chuyên môn sâu về y học bào thai, bác sĩ Hiền Lê đã phát hiện sớm và can thiệp kịp thời nhiều ca khó, giúp hàng trăm em bé chào đời khỏe mạnh.

Đây là ca truyền máu bào thai thành công cho thai nhi dưới 18 tuần tuổi đầu tiên tại Việt Nam. Trên thế giới, số ca truyền máu bào thai dưới 18 tuần rất hạn chế, chỉ 100-300 ca, trong đó chủ yếu là can thiệp qua ổ bụng, rất ít trường hợp can thiệp thành công qua dây rốn.

“Thành công của ca bệnh này sẽ mở ra cơ hội sống cao hơn cho những trường hợp thiếu máu bào thai biểu hiện sớm - vốn trước đây gần như không có cơ hội can thiệp và phải đối mặt với nguy cơ mất thai rất cao”, bác sĩ Lê chia sẻ.

Thành tựu này tiếp tục khẳng định năng lực chuyên sâu của Vinmec trong lĩnh vực can thiệp bào thai - kỹ thuật cao nhất của chuyên ngành sản khoa. Trong đó, ThS.BS Đinh Thị Hiền Lê là một trong những chuyên gia tiên phong, đã trực tiếp thực hiện thành công hơn 300 ca can thiệp và phẫu thuật, mang lại cơ hội sống và khởi đầu khỏe mạnh cho hàng trăm em bé.