Chính sách tín dụng ưu đãi nhà ở xã hội: Hy vọng và thách thức
Trong bối cảnh thị trường bất động sản còn nhiều khó khăn, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có bước đi đáng chú ý khi ban hành chính sách tín dụng ưu đãi dành riêng cho người dưới 35 tuổi vay mua nhà ở xã hội.
Chính sách mới này không chỉ góp phần hiện thực hóa giấc mơ an cư của hàng triệu người trẻ mà còn cho thấy vai trò dẫn dắt dòng vốn của hệ thống ngân hàng trong việc tháo gỡ điểm nghẽn nhà ở cho nhóm thu nhập trung bình và thấp.
Tác động tích cực
Theo Quyết định mới ban hành đầu tháng 6, NHNN đã cho phép người dưới 35 tuổi có nhu cầu mua, thuê mua nhà ở xã hội được vay ưu đãi trong 15 năm. Trong đó, 5 năm đầu tiên lãi suất thấp hơn 2%/năm, 10 năm tiếp theo lãi suất thấp hơn 1%/năm so với lãi suất cho vay bình quân VND trung dài hạn thông thường.
NHNN cho biết chính sách tín dụng này không chỉ hỗ trợ tiếp cận nhà ở cho lực lượng lao động trẻ mà còn góp phần khuyến khích họ an cư, lập nghiệp, ổn định cuộc sống, từ đó đóng góp tích cực cho tăng trưởng và phát triển xã hội. Đây được xác định là chính sách tín dụng hướng đến đúng người mua thực, đặc biệt là nhóm người trẻ dưới 35 tuổi đang rất khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở tại các đô thị lớn.
Ngay sau khi NHNN ban hành chính sách hỗ trợ người dưới 35 tuổi có cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội với chi phí hợp lý, Agribank đã triển khai chương trình tín dụng ưu đãi quy mô lên đến 10.000 tỷ đồng dành riêng cho người trẻ có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Theo đó, trong 5 năm đầu tiên kể từ ngày giải ngân, lãi suất cho vay thấp hơn 2% so với lãi suất cho vay trung và dài hạn bình quân bằng VND của 4 ngân hàng thương mại nhà nước gồm Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank. Riêng thời điểm từ nay đến hết ngày 30/6/2025 mức lãi suất áp dụng là 6,1%/năm. Trong 10 năm tiếp theo, khách hàng vay vốn tiếp tục được hưởng lãi suất thấp hơn 1% so với mức trung bình của nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước nêu trên.
Việc triển khai gói tín dụng ưu đãi sẽ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người trẻ. Các khoản vay với lãi suất thấp, điều kiện vay linh hoạt sẽ giúp họ tiếp cận nguồn vốn, từ đó sở hữu nhà ở, xây dựng cuộc sống ổn định hơn.
Chính sách ưu đãi cũng đã mang lại hy vọng cho nhiều người trẻ vốn chật vật trong hành trình sở hữu nhà. Một trường hợp cụ thể là một người 30 tuổi ở Hà Nội đã chia sẻ: “Tôi đã tiết kiệm gần 8 năm nhưng chưa thể mua nổi nhà thương mại. Gói vay ưu đãi này mở ra cơ hội thật sự để tôi mua được căn hộ nhà ở xã hội tại Long Biên.”
Các chuyên gia kinh tế nhận định việc hỗ trợ tài chính cho người dưới 35 tuổi là cách tiếp cận nhân văn, phù hợp với thông lệ quốc tế. Đây là nhóm đang bước vào giai đoạn ổn định cuộc sống, rất cần một nơi an cư để phát triển sự nghiệp.
Thách thức từ nguồn cung nhà ở xã hội
Tuy nhiên, chính sách tín dụng dù rộng mở cũng không thể phát huy hết tác dụng nếu không giải quyết được bài toán nguồn cung. Hiện nay, nhà ở xã hội vẫn khan hiếm, đặc biệt ở các đô thị lớn.
Một chuyên gia cảnh báo: “Lãi suất 6,1% là hợp lý, nhưng nếu không có sản phẩm để mua thì dòng vốn ưu đãi cũng bị tắc nghẽn. Cần thêm dự án, thêm đất và tháo gỡ thủ tục pháp lý.” Chủ tịch HoREA cũng chỉ ra rằng nhiều địa phương vẫn chưa bố trí đủ quỹ đất cho nhà ở xã hội, khiến doanh nghiệp không mặn mà tham gia. Chúng ta không thể chỉ trông vào tín dụng mà bỏ qua khâu phát triển quỹ nhà.
NHNN cũng thừa nhận rằng bước đầu triển khai Chương trình cho vay nhà ở theo Nghị quyết 33 còn gặp một số khó khăn, doanh số giải ngân chưa cao do thiếu hụt nguồn cung nhà ở xã hội. Thực tế cho thấy gói tín dụng 145.000 tỷ đồng dành cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân mới chỉ giải ngân được hơn 3.800 tỷ đồng - tương đương khoảng 2,6% sau gần hai năm triển khai. Lý do chính là thiếu dự án khả thi để giải ngân. Vì vậy, để đẩy nhanh tiến độ triển khai Chương trình, tránh việc ngân hàng phải dành nguồn lực lớn cho vay trong khi nhu cầu còn hạn chế, NHNN đề nghị các Bộ, cơ quan khẩn trương triển khai các giải pháp đã được đề ra tại Nghị quyết 201/2025/QH15, đặc biệt là nội dung giải pháp thành lập Quỹ nhà ở quốc gia và các giải pháp để tăng nguồn cung.
NHNN đã kiến nghị Bộ Xây dựng phối hợp với địa phương rà soát nhu cầu, tháo gỡ vướng mắc tại các dự án, đồng thời xây dựng kế hoạch vốn cho từng năm để ngân hàng chủ động cân đối nguồn cho vay. Đặc biệt, NHNN cũng đã đề nghị các địa phương sớm công bố danh mục dự án đủ điều kiện để các ngân hàng thương mại có cơ sở xem xét, cấp tín dụng.
T.An
