XNK 6 tháng đạt gần 550 tỷ USD, nhập khẩu tăng mạnh kéo cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu
Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt gần 550 tỷ USD, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu khiến cán cân thương mại chuyển từ xuất siêu sang nhập siêu 16,65 tỷ USD, phản ánh nhu cầu nguyên liệu, máy móc cho sản xuất đang phục hồi mạnh.
Xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh, lập quy mô gần 550 tỷ USD
Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý II và 6 tháng đầu năm 2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong tháng 6 đạt hơn 104 tỷ USD, tăng 5,2% so với tháng trước và tăng 36,3% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 550 tỷ USD, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt hơn 266,5 tỷ USD, tăng 21%, còn nhập khẩu đạt 283,17 tỷ USD, tăng tới 33,4%.
Điểm đáng chú ý trong bức tranh thương mại nửa đầu năm là tốc độ tăng nhập khẩu vượt đáng kể tốc độ tăng xuất khẩu. Theo Cục Thống kê, điều này phản ánh nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất tiếp tục gia tăng, đặc biệt tại khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Diễn biến này cũng khiến cán cân thương mại hàng hóa chuyển sang nhập siêu 16,65 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm ngoái Việt Nam vẫn xuất siêu gần 8 tỷ USD.
Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu gần 25 tỷ USD, còn khu vực FDI (kể cả dầu thô) vẫn duy trì xuất siêu khoảng 8,3 tỷ USD.
Theo giới phân tích, việc nhập siêu trong bối cảnh nhập khẩu chủ yếu là tư liệu sản xuất không hẳn là tín hiệu tiêu cực. Ngược lại, đây có thể là dấu hiệu cho thấy hoạt động sản xuất và xuất khẩu đang bước vào chu kỳ mở rộng khi doanh nghiệp tăng nhập nguyên liệu, linh kiện và máy móc để phục vụ đơn hàng trong thời gian tới.
Công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vai trò chủ lực
Về cơ cấu hàng hóa xuất khẩu, nhóm công nghiệp chế biến tiếp tục là động lực chính với kim ngạch đạt 239,8 tỷ USD, chiếm 90% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Nhóm nông, lâm sản đạt 19,23 tỷ USD, chiếm 7,2%; thủy sản đạt 5,76 tỷ USD, chiếm 2,2%; nhóm nhiên liệu và khoáng sản đạt 1,73 tỷ USD, tương đương 0,6%. Trong 6 tháng đầu năm có 29 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, trong đó 5 mặt hàng vượt mốc 10 tỷ USD, đóng góp tới 62,6% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Ở chiều ngược lại, cơ cấu nhập khẩu cho thấy phần lớn kim ngạch vẫn tập trung vào phục vụ sản xuất. Nhóm tư liệu sản xuất đạt 266,4 tỷ USD, chiếm tới 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu. Riêng nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng chiếm 56%; nhóm nguyên, nhiên, vật liệu chiếm 38,1%.
Trong khi đó, nhóm hàng tiêu dùng chỉ đạt 16,77 tỷ USD, tương đương 5,9% tổng kim ngạch nhập khẩu. Những con số này cho thấy nhập khẩu tăng chủ yếu nhằm đáp ứng nhu cầu đầu vào của nền kinh tế, thay vì gia tăng nhập khẩu hàng tiêu dùng.
Về thị trường, Mỹ tiếp tục là điểm đến xuất khẩu lớn nhất của hàng hóa Việt Nam với kim ngạch đạt 86,5 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm. Việt Nam xuất siêu sang thị trường này khoảng 75,3 tỷ USD, tăng 21,3% so với cùng kỳ năm trước.
Liên minh châu Âu (EU) đứng thứ hai về mức xuất siêu với 21,9 tỷ USD, tăng 15,2%, trong khi xuất siêu sang Nhật Bản đạt 1,2 tỷ USD, giảm 5%.
Ở chiều nhập khẩu, Trung Quốc tiếp tục là thị trường cung cấp hàng hóa lớn nhất cho Việt Nam với kim ngạch đạt 115,2 tỷ USD. Nhập siêu từ Trung Quốc lên tới 77,3 tỷ USD, tăng 39% so với cùng kỳ năm trước.
Ngoài ra, Việt Nam nhập siêu 26,4 tỷ USD từ Hàn Quốc, tăng 81%, và nhập siêu 10,1 tỷ USD từ ASEAN, tăng hơn 36%.
Dù quy mô xuất nhập khẩu tiếp tục mở rộng, triển vọng thương mại trong những tháng cuối năm vẫn chịu tác động từ nhiều yếu tố như tốc độ phục hồi của các nền kinh tế lớn, chính sách thương mại của Mỹ và châu Âu, diễn biến tỷ giá cũng như chi phí logistics.
Trong bối cảnh đó, việc nhập khẩu tăng mạnh nguyên liệu và máy móc được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho hoạt động sản xuất và xuất khẩu trong các quý tiếp theo. Tuy nhiên, để duy trì tăng trưởng bền vững, các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần tiếp tục nâng cao giá trị gia tăng của hàng xuất khẩu, phát triển công nghiệp hỗ trợ và giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu.
Theo đánh giá của Cục Thống kê, việc nhập khẩu tăng mạnh hơn xuất khẩu phản ánh nhu cầu mở rộng sản xuất của doanh nghiệp trong bối cảnh hoạt động công nghiệp và xuất khẩu tiếp tục phục hồi.
Nếu xu hướng này được duy trì, lượng nguyên liệu và máy móc nhập khẩu trong nửa đầu năm có thể tạo nền tảng cho tăng trưởng xuất khẩu trong những tháng cuối năm, nhất là khi các doanh nghiệp bước vào giai đoạn sản xuất cao điểm phục vụ các đơn hàng cho mùa tiêu dùng cuối năm tại các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu.
