Xuất nhập khẩu nửa đầu tháng 1/2026 tăng mạnh
Theo báo cáo sơ bộ của Cục Hải quan, trong nửa đầu tháng 1/2026 (từ ngày 1–15/1), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt khoảng 39,34 tỷ USD, tăng 14,64% so với cùng kỳ năm ngoái, tương ứng mức tăng tuyệt đối 5,02 tỷ USD.
FDI giữ vai trò chủ đạo trong xuất khẩu
Trong 15 ngày đầu tháng 1/2026, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 18,05 tỷ USD, tăng 11,1% so với nửa đầu tháng 1/2025. Động lực tăng trưởng chủ yếu vẫn đến từ khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo, đặc biệt là các ngành công nghệ cao gắn với chuỗi cung ứng toàn cầu như điện tử, điện thoại và máy móc, thiết bị.
So với cùng kỳ năm trước, nhóm sản phẩm điện tử và linh kiện dẫn đầu đà tăng với mức tăng 929,72 triệu USD, tương đương 28,19%. Đây tiếp tục là nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây, phản ánh vai trò ngày càng lớn của ngành điện tử trong cơ cấu xuất khẩu cũng như sự gắn kết ngày càng sâu của Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Đứng thứ hai là nhóm điện thoại các loại và linh kiện, tăng 360,42 triệu USD, tương ứng mức tăng 21,42%. Nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác xếp thứ ba với mức tăng 248,92 triệu USD, tương đương 13,15%. Đáng chú ý, đây cũng là ba nhóm hàng duy nhất đạt kim ngạch xuất khẩu trên 2 tỷ USD trong kỳ, cho thấy cơ cấu xuất khẩu tiếp tục tập trung cao vào các ngành công nghiệp công nghệ cao, có hàm lượng kỹ thuật và vốn lớn.
Tuy nhiên, phần lớn nhu cầu xuất khẩu của các ngành công nghiệp công nghệ cao như điện tử, máy vi tính và linh kiện vẫn xuất phát từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Trong nửa đầu tháng 1/2026, tổng trị giá xuất khẩu của khu vực FDI đạt 14,03 tỷ USD, tăng tới 24,36% so với cùng kỳ năm trước.
Với kết quả này, khu vực FDI chiếm gần 78% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước trong kỳ. Các doanh nghiệp FDI tham gia sâu vào chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu của các tập đoàn đa quốc gia, từ khâu công nghệ, nguồn cung linh kiện đến hệ thống phân phối quốc tế. Điều này tạo ra động lực xuất khẩu lớn cho nền kinh tế, song đồng thời cũng phản ánh mức độ phụ thuộc đáng kể của tăng trưởng xuất khẩu vào khu vực đầu tư nước ngoài.
Bên cạnh các ngành công nghiệp công nghệ cao, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong nửa đầu tháng 1/2026 cũng ghi nhận sự cải thiện từ một số nhóm hàng nông nghiệp và sản phẩm truyền thống, góp phần đa dạng hóa cơ cấu xuất khẩu.
Cụ thể, trị giá xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu đạt 29,85 triệu USD, tăng hơn 68% so với cùng kỳ năm ngoái. Xuất khẩu hạt tiêu đạt 15,87 triệu USD, tăng 37,39%, trong khi nhóm hàng rau quả đạt 90,89 triệu USD, tăng 43,64%. Dù quy mô kim ngạch chưa lớn, song mức tăng trưởng cao của các nhóm hàng này cho thấy tín hiệu tích cực về khả năng mở rộng thị trường và cải thiện giá trị xuất khẩu của khu vực nông nghiệp.
Nhập khẩu tăng mạnh, phục vụ sản xuất và đầu tư
Tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa trong 15 ngày đầu tháng 1/2026 đạt 21,29 tỷ USD, tăng 17,81% so với cùng kỳ năm ngoái, tương ứng mức tăng 3,22 tỷ USD. Động lực tăng trưởng nhập khẩu tiếp tục đến từ nhu cầu nhập các mặt hàng công nghệ cao như máy vi tính, sản phẩm điện tử, linh kiện và máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác để phục vụ sản xuất và lắp ráp trong nước.
Trong đó, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện là nhóm duy nhất ghi nhận mức tăng trên 2 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước, tăng 43,04%, đạt trị giá 7,96 tỷ USD. Đứng thứ hai là nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác với mức tăng 354,71 triệu USD, tương đương 14,55%, đạt 2,79 tỷ USD. Những con số này cho thấy nhu cầu đầu tư, mở rộng sản xuất và nâng cấp công nghệ trong các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn duy trì ở mức cao ngay từ đầu năm.
Khu vực doanh nghiệp FDI tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch nhập khẩu, với trị giá 15,31 tỷ USD trong nửa đầu tháng 1/2026, tương đương khoảng 72% tổng kim ngạch nhập khẩu của cả nước. So với cùng kỳ năm trước, nhập khẩu của khu vực này tăng 34,5%, tương ứng mức tăng tuyệt đối gần 4 tỷ USD.
Trong khi đó, nhập khẩu của khu vực kinh tế trong nước lại giảm 707 triệu USD trong cùng kỳ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc nhu cầu nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ khu vực FDI tăng mạnh, qua đó phản ánh mức độ phụ thuộc lớn của doanh nghiệp nội địa vào nguồn cung đầu vào công nghệ cao từ bên ngoài.
Do nhập khẩu tăng cao hơn xuất khẩu, trong nửa đầu tháng 1/2026, cán cân thương mại của Việt Nam ghi nhận mức thâm hụt khoảng 3,24 tỷ USD, cao gần gấp ba lần so với mức thâm hụt 1,82 tỷ USD của cùng kỳ năm 2025. Diễn biến này cho thấy áp lực nhập siêu vẫn hiện hữu trong giai đoạn đầu năm, đặc biệt khi hoạt động sản xuất, đầu tư và lắp ráp phục hồi mạnh, kéo theo nhu cầu nhập khẩu lớn các mặt hàng công nghệ cao và tư liệu sản xuất.
Theo thống kê số liệu Hải quan, Việt Nam đạt mốc tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam trong năm 2025 là 930 tỷ USD . Con số này đưa Việt Nam vào nhóm 15 nền kinh tế thương mại lớn nhất thế giới và đánh dấu năm thứ 10 liên tiếp xuất siêu, với giá trị khoảng 22 tỷ USD.
Đăng Khôi
