Nông sản Việt "vững vàng" trước nguy cơ chiến tranh thương mại

Theo dõi KT&TD trên

Quyết định áp thuế nhập khẩu đối với hàng hóa từ Canada, Mexico và Trung Quốc của chính quyền Hoa Kỳ, được công bố vào đầu tháng 2 năm 2025, đã làm dấy lên những lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng thương mại, tác động đến dòng chảy thương mại toàn cầu, trong đó có Việt Nam, một quốc gia có nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN-PTNT), lĩnh vực nông nghiệp Việt Nam, vốn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, được dự báo sẽ ít chịu tác động tiêu cực từ những biến động này.

Đầu tháng 2 năm 2025, sắc lệnh áp thuế nhập khẩu đối với hàng hóa từ Canada, Mexico (25%) và Trung Quốc (10%) của chính quyền Hoa Kỳ đã chính thức có hiệu lực. Quyết định này, dù không áp dụng đối với các lô hàng đã được vận chuyển trước thời điểm ban hành, vẫn gây ra những quan ngại sâu sắc về một cuộc "chiến tranh thương mại" mới, với những hệ lụy khó lường đối với nền kinh tế toàn cầu.

Các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất khẩu, bày tỏ sự lo lắng về khả năng gián đoạn chuỗi cung ứng, sụt giảm nhu cầu và gia tăng chi phí. Trong bối cảnh đó, câu hỏi đặt ra là liệu nông sản Việt Nam, một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực, có thể đứng vững trước "cơn bão" thương mại hay không?

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình thương mại quốc tế, theo Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Phùng Đức Tiến đã đưa ra những nhận định mang tính trấn an, khẳng định rằng chính sách thuế mới của Hoa Kỳ sẽ không gây ra những tác động quá nghiêm trọng đối với hoạt động xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam.

Cơ sở cho sự lạc quan này, theo Thứ trưởng, xuất phát từ nhiều yếu tố:

Thứ nhất là mối quan hệ song phương tốt đẹp giữa hai nước, được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, là nền tảng vững chắc để bảo vệ lợi ích thương mại của cả hai bên. Hoa Kỳ hiện là thị trường xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lớn thứ hai của Việt Nam, với kim ngạch đạt 13,8 tỷ USD vào năm 2024 (chiếm 21,8% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam).

Thứ hai là việc Việt Nam và Hoa Kỳ đạt được thỏa thuận vào tháng 1 năm 2024, kết thúc tranh chấp về thuế chống bán phá giá đối với sản phẩm cá tra, là một minh chứng rõ ràng cho khả năng đàm phán và bảo vệ lợi ích của Việt Nam trên trường quốc tế. Đặc biệt, việc Công ty Cổ phần Vĩnh Hoàn được gỡ bỏ khỏi danh sách các doanh nghiệp bị áp thuế là một thắng lợi quan trọng, mở ra cơ hội lớn cho ngành thủy sản Việt Nam.

Bên cạnh đó, việc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ công nhận hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm đối với cá da trơn của Việt Nam đạt tiêu chuẩn tương đương vào tháng 10 năm 2029 (giả sử trong tương lai, vì bài gốc đề cập mốc thời gian này) là một sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực không ngừng của các doanh nghiệp Việt Nam trong việc đảm bảo chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế. Thành tựu này đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu của ngành cá tra, đạt giá trị 300 triệu USD vào năm 2024, chiếm 17% tổng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Hoa Kỳ.

Cuối cùng là Bộ NN-PTNT đã và đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao và Bộ Công Thương để chủ động mở rộng thị trường xuất khẩu, hướng tới các thị trường tiềm năng như thị trường Halal, đồng thời duy trì và phát triển các thị trường truyền thống. Bên cạnh đó, Bộ cũng tập trung vào việc xây dựng các vùng trồng, vùng nuôi đạt chuẩn quốc tế, đảm bảo truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và minh bạch thông tin.

Mặc dù có những cơ sở để lạc quan, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cũng thừa nhận rằng việc mở rộng ra thị trường quốc tế luôn đi kèm với những thách thức không nhỏ, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và các rào cản thương mại ngày càng phức tạp.

Tuy nhiên, Thứ trưởng khẳng định, nếu Việt Nam tiếp tục duy trì và phát huy những lợi thế sẵn có, đồng thời không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, thì nông sản Việt Nam hoàn toàn có thể đứng vững và phát triển bền vững trên thị trường thế giới.

Tháng 1 năm 2025, ngành nông nghiệp Việt Nam tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực, với nhu cầu lương thực, thực phẩm trong dịp Tết Nguyên đán tăng cao (10%-15%) và nguồn cung được đảm bảo ổn định. Mặc dù kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong tháng 1 có sự sụt giảm nhẹ (đạt 5,08 tỷ USD, giảm 4,9% so với cùng kỳ năm trước), nhưng đây có thể chỉ là một biến động tạm thời, không phản ánh xu hướng dài hạn.

Trong bối cảnh tình hình chính trị và kinh tế quốc tế có nhiều biến động khó lường, ngành nông nghiệp Việt Nam, với sự chủ động, linh hoạt và quyết tâm đổi mới, vẫn đang cho thấy khả năng thích ứng và vượt qua thách thức. Việc duy trì mối quan hệ đối tác chiến lược với các thị trường lớn, không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm và chủ động mở rộng thị trường sẽ là những yếu tố then chốt giúp nông sản Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế trên bản đồ nông nghiệp thế giới.

Bảo An