Lĩnh vực Bảo hiểm xã hội Cố tình trốn tránh bồi thường thiệt hại do lãng phí: Có thể bị khấu trừ 20%

Theo quy định tại khoản 5 Điều 26 Nghị định số 267/2026/NĐ-CP, khi hết thời hạn nộp tiền bồi thường của từng lần mà người có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ, cơ quan có thẩm quyền sẽ áp dụng biện pháp khấu trừ thu nhập để thu hồi số tiền còn thiếu.

Mức khấu trừ là 20% tiền lương thực trả hằng tháng, sau khi đã trích nộp đầy đủ các khoản BHXH bắt buộc, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp và thuế thu nhập cá nhân theo quy định. Việc khấu trừ được thực hiện liên tục cho đến khi thu hồi đủ số tiền bồi thường.

Đối với người đã nghỉ hưu nhưng cố tình trì hoãn hoặc trốn tránh nghĩa vụ bồi thường, điểm b khoản 7 Điều 26 quy định cơ chế phối hợp với cơ quan BHXH để thu hồi khoản tiền còn phải nộp. Theo đó, người đứng đầu cơ quan, tổ chức đã ra quyết định bồi thường thiệt hại phối hợp với cơ quan BHXH thực hiện khấu trừ 20% tiền lương hưu hằng tháng của người chưa hoàn thành nghĩa vụ bồi thường.

Ngoài ra, cơ quan có thẩm quyền có thể phối hợp với chính quyền địa phương, cơ quan nơi cá nhân tiếp nhận công tác hoặc thực hiện quyền khởi kiện tại tòa án theo quy định.

Nghị định cũng quy định trách nhiệm bồi thường trong trường hợp cá nhân chuyển công tác, thôi việc hoặc nghỉ hưu. Theo đó, người đứng đầu cơ quan có trách nhiệm yêu cầu cán bộ, công chức, viên chức chưa hoàn thành nghĩa vụ bồi thường phải thanh toán đầy đủ số tiền còn thiếu trước khi giải quyết các thủ tục liên quan.

Trường hợp cá nhân đã nghỉ hưu trước ngày ban hành quyết định bồi thường thiệt hại, người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền quản lý trước đó căn cứ kết luận thanh tra, kiểm tra, kiểm toán để ban hành quyết định bồi thường theo quy định, không phụ thuộc vào quyết định xử lý kỷ luật hoặc kết quả của Hội đồng xử lý kỷ luật.

Bên cạnh các biện pháp thu hồi tiền bồi thường, Nghị định quy định cơ chế hỗ trợ đối với người gặp khó khăn về kinh tế. Cụ thể, cá nhân có thể đề nghị nộp tiền bồi thường thành nhiều lần nếu số tiền phải bồi thường từ 15 triệu đồng trở lên và đáp ứng điều kiện về hoàn cảnh kinh tế. Thời hạn nộp nhiều lần tối đa là 12 tháng; đối với người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc đang điều trị bệnh hiểm nghèo, thời hạn có thể kéo dài tối đa 24 tháng.

Việc tạm hoãn thực hiện nghĩa vụ bồi thường cũng được xem xét trong một số trường hợp như người phải bồi thường đang điều trị tại bệnh viện, thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo, lao động nữ nghỉ thai sản, hoặc cá nhân bị tạm giam, tạm giữ trong thời gian chờ kết luận của cơ quan điều tra.

Thời gian tạm hoãn được xác định theo từng trường hợp, trong đó thời gian tạm hoãn thông thường không quá 6 tháng; đối với lao động nữ, thời gian tạm hoãn tương ứng với thời gian nghỉ thai sản theo quy định.

Nghị định số 267/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Các quy định về bồi thường thiệt hại và khấu trừ thu nhập nhằm tăng cường trách nhiệm của cá nhân gây lãng phí, bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ bồi thường và nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản bị thất thoát./.

Phạm Chính