Hà Nội rốt ráo rà soát các dự án treo, hoang phế
Nhiều khu đô thị tại Hà Nội được đầu tư hàng nghìn tỷ đồng nhưng bỏ hoang, triển khai dang dở suốt nhiều năm, gây lãng phí nguồn lực đất đai. Trước thực trạng này, thành phố đang rốt ráo rà soát, phân loại và đề ra giải pháp xử lý dứt điểm.
Hàng loạt khu đô thị hoang phế
Ông Nguyễn Văn Hiếu (phường Thanh Liệt) sống cạnh dự án khu đô thị Cầu Bươu cho biết: Dự án được triển khai từ năm 2007 nhưng đến nay vẫn dở dang. Khu vực chỉ có một lối vào duy nhất, hạ tầng giao thông không hoàn chỉnh nên thường xuyên ùn tắc.
"Ban đầu, chúng tôi kỳ vọng dự án sẽ làm thay đổi bộ mặt khu vực, nhưng thực tế lại là công trình dang dở, đất bỏ hoang, cỏ mọc um tùm. Trời mưa thì ngập, trời nắng thì bụi. Cuộc sống sinh hoạt của người dân bị ảnh hưởng nặng nề", ông Hiếu nói.
Tình trạng tương tự diễn ra tại khu đô thị Nam An Khánh (huyện Hoài Đức cũ). Dự án khởi công từ năm 2008 trên diện tích gần 190ha, tổng mức đầu tư khoảng 2.600 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều khu biệt thự, nhà liền kề xây xong phần thô rồi bỏ không, cảnh quan xuống cấp, thiếu hạ tầng xã hội.
Chị Vân, một cư dân sống tại đây cho biết: "Gia đình tôi chuyển về ở nhưng xung quanh rất vắng vẻ, thiếu hệ thống tiện ích, hạ tầng. Nhiều dãy nhà bỏ hoang lâu ngày trở thành nơi tập kết rác, buổi tối tối om, tiềm ẩn mất an ninh trật tự".
Khu đô thị Nam An Khánh (huyện Hoài Đức cũ), hàng loạt công trình biệt thự, nhà ở liền kề sau nhiều năm vẫn im lìm, vắng bóng người ở.
Không chỉ Cầu Bươu hay Nam An Khánh, khu đô thị mới Phú Lương (quận Hà Đông cũ) cũng rơi vào tình trạng xây dựng dở dang kéo dài.
Dự án được phê duyệt quy hoạch năm 2014, quy mô hơn 34ha, theo kế hoạch đến năm 2020 sẽ đạt tỷ lệ lấp đầy 80%. Tuy nhiên, đến nay nhiều hạng mục vẫn chưa hoàn thiện, không gian đô thị hoang vắng, thưa thớt cư dân.
Rà soát, lên phương án xử lý trước 1/3
Phân tích nguyên nhân, KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, các dự án treo, khu đô thị hoang phế là sự lãng phí lớn về tài nguyên đất đai và nguồn lực xã hội.
"Khi các khu đất đã quy hoạch nhưng không triển khai đúng tiến độ, đô thị bị chia cắt, hạ tầng không đồng bộ, tạo ra hình ảnh nhếch nhác và làm giảm chất lượng không gian sống", ông Chính nhận định.
Theo ông Chính, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc lựa chọn nhà đầu tư chưa gắn chặt với năng lực tài chính, công tác kiểm soát tiến độ chưa đủ nghiêm. Ngoài ra, việc quy hoạch thiếu linh hoạt trong bối cảnh thị trường biến động cũng khiến nhiều dự án rơi vào bế tắc.
Ở góc độ kinh tế đất đai, GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ tài nguyên và Môi trường (trước đây) cho rằng, các "khu đô thị ma" đang khiến một lượng vốn rất lớn bị "chôn" trong đất.
"Đất đai lẽ ra phải được đưa vào khai thác để tạo ra giá trị gia tăng cho xã hội, nhưng lại bị giữ trong tình trạng bỏ hoang. Điều này phản ánh rõ hành vi đầu cơ đất đai, làm méo mó thị trường bất động sản và cản trở phát triển đô thị bền vững", ông Võ phân tích.
Theo GS Đặng Hùng Võ, nếu không xử lý dứt điểm, các dự án treo sẽ tiếp tục tạo áp lực lên hạ tầng khu vực lân cận, làm gia tăng khiếu kiện và gây bất ổn xã hội, nhất là tại những địa bàn đô thị hóa nhanh như Hà Nội.
Trước thực trạng trên, UBND TP Hà Nội đã giao Thanh tra thành phố chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và chính quyền cơ sở tiến hành rà soát toàn bộ các dự án treo, triển khai chậm tiến độ trên địa bàn. Dự kiến, kết quả tổng hợp sẽ được báo cáo trong tháng 1/2026.
Theo UBND TP Hà Nội, trọng tâm là phân loại rõ các dự án không đáp ứng năng lực tài chính, vi phạm pháp luật đất đai hoặc không còn phù hợp với định hướng phát triển mới. Trên cơ sở đó, các đơn vị chức năng sẽ tham mưu phương án xử lý cụ thể, bảo đảm hoàn thành trước ngày 1/3/2026.
Các chuyên gia cho rằng, việc Hà Nội rốt ráo kiểm tra và xử lý các dự án treo sẽ góp phần làm "sạch" môi trường đầu tư, giải phóng nguồn lực đất đai và tái thiết không gian đô thị theo hướng hiệu quả, bền vững.
Theo thống kê đến tháng 11/2025, Hà Nội đã rà soát tổng thể 712 dự án với quy mô hơn 11.433ha. Đối với nhóm dự án không còn khả năng triển khai, thành phố đã quyết định thu hồi đất, bãi bỏ quyết định giao đất đối với 53 dự án.
