TMĐT phải là kênh đưa hình ảnh, sản phẩm, dịch vụ và thương hiệu Hà Nội ra thị trường quốc tế

Từ thực tiễn triển khai cùng nhiều doanh nghiệp, ông Đỗ Hữu Hưng cho rằng, Hà Nội cần thay đổi tư duy phát triển thương mại điện tử, chuyển từ hỗ trợ doanh nghiệp bán hàng trên các sàn sang xây dựng Hà Nội thành trung tâm thương mại điện tử xuyên biên giới của khu vực.

Theo ông Đỗ Hữu Hưng, thương mại điện tử và kinh tế số đang đóng góp ngày càng lớn cho nền kinh tế Việt Nam. Thị trường thương mại điện tử, du lịch số và nội dung số toàn cầu đang tiếp tục tăng trưởng mạnh. 

Tại Việt Nam, quy mô thị trường năm nay dự kiến tiếp tục thuộc nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng nhanh. Tuy nhiên, ông Đỗ Hữu Hưng cho rằng, tốc độ tăng trưởng của thị trường trong nước sẽ dần chậm lại. Vì vậy, Hà Nội cần hướng tầm nhìn ra thị trường toàn cầu, nơi có quy mô và nhu cầu rất lớn. 

Theo ông Đỗ Hữu Hưng, hiện nay, khách quốc tế đến Hà Nội có thể thưởng thức phở, cà phê, cốm, trải nghiệm văn hóa, sản phẩm làng nghề…, nhưng khi trở về nước lại khó tiếp tục mua những sản phẩm mình yêu thích. "Thông điệp tôi muốn gửi tới Hà Nội là đến Hà Nội một lần thì yêu Hà Nội cả đời và tiếp tục mua hàng Hà Nội ở bất kỳ nơi đâu trên thế giới", ông Đỗ Hữu Hưng nhấn mạnh.

Từ góc nhìn này, thương mại điện tử không chỉ là đưa hàng hóa lên các sàn để bán, mà phải trở thành công cụ đưa hình ảnh, sản phẩm, dịch vụ và thương hiệu Hà Nội ra thị trường quốc tế. Ông Đỗ Hữu Hưng cũng lưu ý một thay đổi quan trọng của thị trường, bởi, thời gian qua, dù thương mại điện tử Việt Nam vẫn tăng trưởng, nhưng số lượng gian hàng trên các sàn lại giảm khoảng 10%. Trong khi đó, các gian hàng của những doanh nghiệp lớn chỉ chiếm số lượng ít nhưng đóng góp gần 40% doanh thu trên các sàn. Điều này cho thấy cuộc chơi đang ngày càng đòi hỏi năng lực cao hơn. Nếu doanh nghiệp nhỏ không thay đổi, không đủ nguồn lực vận hành, quảng bá và đáp ứng yêu cầu của thị trường, nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi là rất rõ. "Bây giờ không phải câu chuyện làm sao đưa hàng hóa hay các shop lên sàn thương mại điện tử nữa, mà phải là câu chuyện làm sao để doanh nghiệp, ít nhất là ở khu vực phía Bắc, coi Hà Nội là một trung tâm để xuất khẩu xuyên biên giới".

Theo ông Đỗ Hữu Hưng, Hà Nội có nhiều lợi thế để trở thành trung tâm thương mại điện tử của khu vực. Đó là nền tảng về thể chế, tài chính, nguồn nhân lực, chuyên gia, công nghệ; đồng thời có vị trí thuận lợi về logistics, hàng không và kết nối với các địa phương phía Bắc. Đặc biệt, Hà Nội có thể phát huy vai trò cửa ngõ, kết nối với các địa phương có thế mạnh về sản xuất, làng nghề và hàng hóa, từ đó hình thành một hệ sinh thái xuất khẩu thông qua thương mại điện tử. 

Từ thực tiễn đồng hành với doanh nghiệp, ông Đỗ Hữu Hưng chia sẻ nhiều mô hình cho thấy thương mại điện tử có thể tạo ra hiệu quả vượt ra ngoài doanh thu trực tiếp trên môi trường số.  Từ đó, ông Đỗ Hữu Hưng cho rằng, Hà Nội có thể triển khai chương trình tương tự trong lĩnh vực du lịch. Thành phố có hàng chục nghìn cơ sở lưu trú, ăn uống và nhiều sản phẩm văn hóa, giải trí, nhưng phần lớn doanh nghiệp đang tự tìm kiếm khách hàng. Nếu tạo được một chương trình chung để quảng bá và kết nối các cơ sở này với khách hàng quốc tế, hiệu quả sẽ lớn hơn nhiều.

Ông cũng cho rằng, AI đang mở ra một phương thức mới cho thương mại điện tử. AI hiện không chỉ hỗ trợ xử lý văn bản, dữ liệu mà đã có thể tham gia trực tiếp vào hoạt động livestream bán hàng, sử dụng nhiều ngôn ngữ và vận hành với chi phí thấp hơn đáng kể so với con người. Đây là một hướng đi mà các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp Hà Nội có thể nghiên cứu, ứng dụng. Theo ông, điều quan trọng là Hà Nội cần tận dụng lực lượng người dùng đông đảo để tạo thành một mạng lưới quảng bá và bán hàng. Các nền tảng lớn như TikTok, Facebook hay Shopee đều phát triển mạnh nhờ khai thác chính người dùng để tạo nội dung, chia sẻ, quảng bá, bán hàng và chăm sóc khách hàng. 

Từ những kinh nghiệm đó, ông Đỗ Hữu Hưng đề xuất Hà Nội tập trung vào một số hướng lớn. Trước hết, xây dựng liên minh nền tảng toàn cầu, phối hợp với các nền tảng thương mại điện tử quốc tế để hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu. Cùng với đó, Hà Nội có thể trở thành "cổng thương mại điện tử xuyên biên giới" cho các địa phương xung quanh. Một hướng quan trọng khác là mở rộng cách hiểu về thương mại điện tử. Không chỉ hàng hóa vật lý, thương mại điện tử còn có thể bao gồm phần mềm, AI, nội dung số, tài sản trí tuệ, giáo dục, tư vấn, thiết kế, du lịch, văn hóa… Đây là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và ít chịu chi phí logistics như hàng hóa truyền thống.

Theo ông Đỗ Hữu Hưng tiêu chí đánh giá chuyển đổi số và kinh tế số cũng cần được nhìn từ đầu ra, trong đó doanh thu, khách hàng và hiệu quả kinh tế phải là những chỉ số quan trọng. "Hà Nội có đầy đủ những điều kiện để trở thành một trung tâm thương mại điện tử của khu vực. Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam sẵn sàng đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm và tư vấn để Hà Nội xây dựng những chương trình cụ thể, đưa hàng hóa, dịch vụ và thương hiệu của Thủ đô vươn ra thế giới", Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam Đỗ Hữu Hưng nhấn mạnh.