Các sàn thương mại điện tử tái cấu trúc cuộc chơi phí bán hàng

Theo dõi KT&TD trên

Những thay đổi này đang tạo ra áp lực không nhỏ cho cộng đồng seller, đặc biệt là nhóm kinh doanh nhỏ và vừa.

Cuộc đua điều chỉnh phí giữa các sàn

Tháng 5/2026 chứng kiến làn sóng thay đổi chính sách phí trên hàng loạt sàn thương mại điện tử lớn. Trong khi một số nền tảng tung ưu đãi để hỗ trợ nhà bán mới và nhóm ngành hàng thiết yếu, nhiều sàn khác lại đồng loạt tăng phí hoa hồng ở các ngành có biên lợi nhuận cao.

Shopee Việt Nam mới đây thông báo triển khai thêm nhiều chính sách hỗ trợ dành cho nhà bán trong quý II, tập trung vào giảm phí cố định cho các nhóm ngành hàng tiêu dùng thiết yếu và ưu đãi cho seller mới gia nhập nền tảng.

Từ ngày 1/5, Shopee giảm 1% phí cố định đối với một số ngành thuộc nhóm Tiêu dùng nhanh và Nhà cửa - Đời sống. Đến ngày 23/5, phạm vi áp dụng tiếp tục được mở rộng thêm 5 nhóm ngành hàng như nước uống, thực phẩm khô, sản phẩm chăm sóc bé và các mặt hàng vệ sinh gia dụng.

Song song với đó, nền tảng này tiếp tục duy trì các chương trình hỗ trợ phí vận chuyển và ưu đãi mua sắm cho nhóm người tiêu dùng nhạy cảm với chi phí sinh hoạt, đặc biệt tại khu vực ngoài đô thị và các khu công nghiệp.

Với nhà bán mới, ngoài chính sách miễn phí cố định trong 30 ngày đầu, Shopee còn mở rộng chương trình hỗ trợ phí cho các gian hàng đăng sản phẩm đầu tiên trong giai đoạn từ 1/1 đến 31/5.

Cụ thể, các ngành hàng có mức phí cố định dưới 6% sẽ được giảm 50% phí trong thời gian từ 1/6 đến 31/8. Với nhóm ngành có mức phí từ 6% trở lên, mức hỗ trợ là giảm thêm 3% phí cố định trong cùng giai đoạn.

Theo Shopee, các chính sách này nhằm giảm áp lực chi phí vận hành cho nhà bán mới trong giai đoạn đầu kinh doanh, đồng thời tạo điều kiện để mở rộng hoạt động bền vững trên nền tảng.

Tuy nhiên, song song với hoạt động hỗ trợ, Shopee cũng điều chỉnh tăng phí cố định ở một số ngành hàng từ tháng 5, với biên độ dao động khoảng 0,5-3 điểm % tùy từng nhóm sản phẩm và mô hình gian hàng. Trái với xu hướng “giảm chọn lọc” của Shopee, TikTok Shop Việt Nam lại gây chú ý khi tăng mạnh phí hoa hồng cố định tại thị trường Việt Nam từ ngày 9/5.

Theo biểu phí mới, hầu hết ngành hàng đều ghi nhận mức tăng cho cả nhóm nhà bán Mall và nhà bán tiêu chuẩn, với biên độ phổ biến từ 0,5-3,3 điểm %. Trong nhóm nhà bán Mall, các ngành tăng mạnh nhất gồm Mẹ và Bé, Sức khỏe – Làm đẹp và Thiết bị điện tử. Riêng ngành Mẹ và Bé tăng tối đa tới 3,3 điểm %, trong khi một số nhóm ngành hiện có mức hoa hồng lên tới 17,8%.

Ở nhóm seller tiêu chuẩn, các ngành như Bách hóa, Thiết bị điện tử và Sức khỏe – Làm đẹp cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Động thái này được dự báo sẽ tạo thêm áp lực chi phí lên cộng đồng seller, đặc biệt với nhóm kinh doanh quy mô nhỏ vốn phụ thuộc lớn vào traffic tự nhiên và livestream bán hàng.

Nhiều nhà bán cho rằng chi phí vận hành trên sàn hiện không còn dừng ở mức phí cố định hay hoa hồng. Để duy trì khả năng cạnh tranh, họ còn phải chi thêm cho quảng cáo, affiliate, voucher, livestream và các chương trình khuyến mãi nội sàn. Điều này khiến biên lợi nhuận thực tế ngày càng bị thu hẹp, nhất là với nhóm ngành hàng có giá trị thấp hoặc cạnh tranh mạnh về giá.

Thương mại điện tử tăng trưởng mạnh nhưng áp lực ngày càng lớn

Theo dữ liệu từ Metric.vn, thị trường thương mại điện tử trên 4 sàn lớn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada Việt Nam và Tiki tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong quý I/2026.

So với cùng kỳ năm trước, tổng doanh số trên 4 sàn tăng gần 47%, đạt khoảng 148.600 tỷ đồng, tương đương hơn 1.650 tỷ đồng mỗi ngày. Trong khi đó, sản lượng tiêu thụ tăng gần 20%, lên khoảng 1,138 triệu sản phẩm. Số lượng gian hàng phát sinh đơn đạt gần 491.000 shop, tăng nhẹ khoảng 4%. Các số liệu cho thấy quy mô người bán vẫn tiếp tục mở rộng, đồng thời phản ánh thương mại điện tử đang ngày càng trở thành kênh bán hàng trọng yếu của doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Tuy nhiên, bước sang quý II, thị trường được dự báo xuất hiện xu hướng trái chiều giữa doanh số và sản lượng.

Theo Metric.vn, tổng doanh số toàn thị trường trong quý II có thể đạt khoảng 142.200 tỷ đồng, giảm khoảng 4% so với quý I, trong khi sản lượng dự kiến vẫn tăng nhẹ hơn 1%. Điều này cho thấy sức mua về lượng vẫn được duy trì, nhưng giá trị đơn hàng trung bình đang có xu hướng giảm trong ngắn hạn khi người tiêu dùng trở nên thận trọng hơn với chi tiêu.

Cuộc chơi không còn dành cho “bán hàng giá rẻ”

Sự thay đổi liên tục về biểu phí cho thấy thương mại điện tử Việt Nam đang bước sang một giai đoạn mới, nơi các sàn không còn ưu tiên mở rộng bằng mọi giá như trước.

Sau nhiều năm “đốt tiền” để thu hút người dùng và nhà bán, các nền tảng hiện bắt đầu bước vào bài toán tối ưu lợi nhuận, gia tăng doanh thu dịch vụ và nâng cao chất lượng hệ sinh thái.

Trong bối cảnh đó, seller cũng buộc phải thay đổi tư duy vận hành. Nếu trước đây chỉ cần giá rẻ và chạy khuyến mãi là có thể tạo doanh số, hiện nay nhà bán phải đầu tư nhiều hơn vào thương hiệu, nội dung, trải nghiệm khách hàng và năng lực vận hành đa kênh.

Giới chuyên gia cho rằng giai đoạn cạnh tranh bằng “đại hạ giá” đang dần nhường chỗ cho cuộc đua về chất lượng dịch vụ, tốc độ giao hàng và khả năng giữ chân khách hàng.

Điều này đồng nghĩa chi phí kinh doanh trên sàn sẽ ngày càng cao hơn, nhưng cũng mở ra cơ hội cho những doanh nghiệp có năng lực vận hành bài bản và chiến lược dài hạn.