Phúc Long và The Coffee House: Hai ngã rẽ sau khi đổi chủ

Theo dõi KT&TD trên

1 bên bứt phá mạnh mẽ về biên lợi nhuận sau khi tái cấu trúc mô hình, trong khi bên còn lại vẫn đang chấp nhận khoản lỗ ngắn hạn để xây dựng lại nền móng vận hành.

Hai xuất phát điểm trái ngược trong cùng một thị trường F&B

Trong làn sóng mua bán và sáp nhập của ngành đồ uống Việt Nam vài năm trở lại đây, hai thương vụ Masan thâu tóm Phúc Long và Golden Gate mua lại The Coffee House luôn được đặt lên bàn cân so sánh. Tuy nhiên, việc đánh giá hiệu quả của hai thương vụ này nếu chỉ dựa vào những con số lợi nhuận tức thời sẽ bỏ qua một thực tế quan trọng: tình trạng sức khỏe tài chính của hai thương hiệu tại thời điểm chuyển giao vốn hoàn toàn khác biệt.

Khi Masan bắt đầu rót 15 triệu USD để sở hữu 20% cổ phần đầu tiên vào tháng 5/2021 rồi nâng tỷ lệ chi phối lên 85% vào năm 2022, Phúc Long vốn đã là một cỗ máy kinh doanh có nền tảng vững chắc. Doanh nghiệp này sở hữu hơn 50 năm tích lũy thương hiệu, tệp khách hàng trung thành rộng lớn và biên lợi nhuận gộp dẫn đầu phân khúc trà sữa và cà phê nội địa. Việc bắt tay với một tập đoàn bán lẻ quy mô lớn đóng vai trò như chiếc đòn bẩy tiếp sức cho một cỗ xe đang chạy với tốc độ cao.

Ngược lại, thời điểm Golden Gate hoàn tất việc thâu tóm 99,98% vốn của đơn vị sở hữu The Coffee House vào ngày 8/1/2025 với mức giá 243,5 tỷ đồng, chuỗi cà phê này đang rơi vào giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử phát triển. Mạng lưới cửa hàng bị thu hẹp mạnh từ khoảng 150 điểm vào cuối năm 2023 xuống còn 93 điểm vào đầu năm 2025, kèm theo chuỗi thua lỗ kéo dài liên tục từ năm 2019 đến 2023. Do đó, nếu Masan mua Phúc Long để tăng tốc mở rộng, thì Golden Gate tiếp quản The Coffee House với tâm thế của một cuộc giải cứu và tái thiết toàn diện từ đống tro tàn.

Phúc Long và bước ngoặt dẹp bỏ mô hình kém hiệu quả

Dù sở hữu nền tảng mạnh, chặng đường phát triển của Phúc Long dưới thời Masan không hoàn toàn trải hoa hồng mà phải trải qua những đợt thử nghiệm trả giá bằng tiền mặt. Sau khi sáp nhập vào hệ sinh thái bán lẻ, Masan từng kỳ vọng tạo ra bước nhảy vọt về độ phủ bằng cách mở hàng loạt kiosk Phúc Long tích hợp bên trong các cửa hàng WinMart+, với tham vọng ban đầu lên tới 1.000 điểm bán. Ý tưởng kết hợp lượng khách mua sắm hàng ngày của chuỗi bán lẻ với sản phẩm đồ uống đóng gói sẵn từng giúp số lượng điểm bán tăng trưởng bùng nổ trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, thực tế vận hành nhanh chóng cho thấy mô hình điểm bán nhỏ không mang lại trải nghiệm tương xứng với giá trị thương hiệu và tạo ra hiệu quả doanh thu rất thấp trên từng điểm. Nhận diện rõ nút thắt, ban điều hành đã nhanh chóng ra quyết định đóng cửa hàng loạt các kiosk hoạt động kém, chấp nhận ghi nhận khoản chi phí phát sinh 42 tỷ đồng để cắt lỗ dứt điểm. Đến cuối năm 2024, số lượng kiosk được rút gọn chỉ còn khoảng 55 điểm, nhường lại toàn bộ nguồn lực tài chính để tập trung mở rộng các cửa hàng độc lập và cửa hàng flagship quy mô lớn.

Sự quyết đoán trong việc điều chỉnh chiến lược đã mang lại quả ngọt rõ rệt trong năm 2026. Lũy kế 7 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần toàn chuỗi Phúc Long đạt 1.304 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu đạt 1.119 tỷ đồng, tăng 30,4%; lợi nhuận trước thuế, lãi vay và khấu hao đạt 228 tỷ đồng, tăng 41,6%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 145 tỷ đồng, tăng tới 68,1%. Việc đưa vào hoạt động cửa hàng thứ 36 tại Hà Nội ở vị trí đắc địa số 87 Đinh Tiên Hoàng vào cuối tháng 8/2026 nằm trong kế hoạch khai trương từ 80 đến 85 cửa hàng mới trong năm nay, nâng tổng quy mô toàn hệ thống lên mốc 250 điểm bán độc lập.

Golden Gate và canh bạc mua lại nền tảng người dùng đô thị

Đối với Golden Gate, thương vụ mua lại The Coffee House chứa đựng một toan tính dài hạn hơn là tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn. Theo báo cáo tài chính đã kiểm toán tại thời điểm thâu tóm, tổng tài sản hợp lý của chuỗi cà phê này đạt khoảng 302 tỷ đồng nhưng gánh khoản nợ phải trả lên tới 143 tỷ đồng. Trong năm tài chính 2025, việc hợp nhất The Coffee House đã khiến tập đoàn ẩm thực này ghi nhận một khoản lỗ 73,7 tỷ đồng.

Thế nhưng, mức định giá 243,5 tỷ đồng được giới phân tích đánh giá là một mức giá hợp lý để Golden Gate sở hữu toàn bộ tài sản vô hình mà The Coffee House đã dày công xây dựng suốt 1 thập kỷ. Nếu tự mình xây dựng một thương hiệu đồ uống từ con số 0, tập đoàn này sẽ phải tiêu tốn hàng trăm tỷ đồng cùng nhiều năm nghiên cứu thị trường để tìm kiếm mặt bằng, xây dựng nhận diện thương hiệu và thu thập dữ liệu thói quen tiêu dùng. The Coffee House cung cấp ngay một mạng lưới mặt bằng đắc địa tại các đô thị lớn cùng tệp khách hàng trẻ có độ gắn kết cao.

Quan trọng hơn, chuỗi cà phê mở ra cho Golden Gate một điểm chạm dịch vụ có tần suất tiêu dùng hàng ngày. Khác với các chuỗi nhà hàng lẩu nướng vốn phụ thuộc vào các dịp tụ họp cuối tuần hay sự kiện đặc biệt, một ly cà phê gắn liền với nhịp sống mỗi sáng của giới văn phòng. Nền tảng tài chính vững chắc từ mảng kinh doanh cốt lõi với doanh thu 7.691 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 262 tỷ đồng trong năm 2025 đóng vai trò như một tấm đệm an toàn, cho phép Golden Gate có đủ thời gian và nguồn lực để tái định vị The Coffee House theo mô hình chuỗi cà phê pha máy hiện đại.

Khoảng cách giữa mở rộng quy mô và tái sinh thương hiệu

Nhìn nhận một cách tổng thể, sự đối lập giữa kết quả kinh doanh của Phúc Long và The Coffee House phản ánh 2 giai đoạn hoàn toàn khác nhau trong chu kỳ hậu M&A. Phúc Long đã hoàn tất giai đoạn thanh lọc mô hình và đang bước vào pha tăng tốc mở rộng mạng lưới để tiến ra thị trường quốc tế, khai thác tối đa quy mô chuỗi để tối ưu hóa biên lợi nhuận.

Trong khi đó, The Coffee House mới chỉ đi qua những bước đầu tiên của lộ trình tái cấu trúc. Bài toán đặt ra cho thương hiệu không phải là mở mới ồ ạt để giành giật thị phần, mà là nâng cao hiệu quả sinh lời trên từng mét vuông sàn, chuẩn hóa lại quy trình vận hành và xây dựng lại niềm tin nơi người tiêu dùng. Một bên đang chứng minh năng lực khai thác tối đa sức mạnh của một thương hiệu mạnh, bên còn lại đang nỗ lực xoay chuyển tình thế cho một tên tuổi từng lỡ nhịp. Kết quả cuối cùng của cuộc đua này sẽ phụ thuộc vào việc liệu nền tảng quản trị chuỗi chuyên nghiệp có thể giúp The Coffee House tìm lại vị thế vốn có trong những năm tới hay không.

Bảo An