Chứng khoán tăng "nóng", nhà đầu tư cần lưu ý gì?

Theo dõi KT&TD trên

Chứng khoán vượt đỉnh mừng "sinh nhật" tuổi 25

Phiên giao dịch ngày 28/7 khép lại với diễn biến tích cực khi các chỉ số chính trên cả hai sàn đồng loạt tăng mạnh.

VN-Index tăng 26,29 điểm (+1,72%) lên 1.557,42 điểm, không chỉ vượt qua vùng kháng cự ngắn hạn quanh 1.550 điểm mà còn xác lập mức đỉnh mới.

Một trong những tín hiệu tích cực đáng chú ý là độ rộng thị trường nghiêng hẳn về bên mua, khi toàn thị trường ghi nhận 537 mã cổ phiếu tăng giá, gấp đôi so với 247 mã giảm.

Điều này cho thấy sự lan tỏa không chỉ dừng ở nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn (large-cap) mà còn bao phủ sang cả nhóm mid-cap và penny. Diễn biến này thường là dấu hiệu đi kèm với giai đoạn thị trường bước vào sóng tăng mới hoặc ít nhất là nhịp phục hồi ngắn hạn bền vững.

Ngày 28/7, tại TP. HCM, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã tổ chức Lễ kỷ niệm 25 năm hoạt động của thị trường chứng khoán Việt Nam và ra mắt hệ thống công nghệ thông tin mới.

Thanh khoản thị trường cũng được cải thiện rõ rệt, với khối lượng giao dịch khớp lệnh của VN-Index đạt hơn 1,85 tỷ cổ phiếu, tương đương giá trị hơn 46.700 tỷ đồng.

Xét theo nhóm ngành, tài chính tiếp tục là đầu tàu dẫn dắt thị trường khi ghi nhận mức tăng mạnh nhất với +2,47%. Trong đó, lực đẩy chủ yếu đến từ các cổ phiếu ngân hàng vốn hóa lớn như VCB, BID, TCB và đặc biệt là VPB tăng ấn tượng tới +4,37% nhờ kỳ vọng phục hồi lợi nhuận trong quý III khi áp lực chi phí vốn hạ nhiệt.

Nhóm bất động sản và công nghiệp cũng có một phiên giao dịch tích cực, lần lượt tăng +1,84% và +1,85%. Các cổ phiếu bất động sản tầm trung như DIG, DXG, NLG hay KDH ghi nhận lực cầu tốt nhờ kỳ vọng vào chính sách nới lỏng tín dụng đối với phân khúc nhà ở thương mại và nhà ở xã hội.

Trong khi đó, ngành công nghiệp hưởng lợi từ kỳ vọng phục hồi sản xuất, tiêu dùng nội địa và xuất khẩu trong giai đoạn cuối năm, đặc biệt sau khi nhiều đơn hàng đã quay lại từ thị trường Mỹ và châu Âu.

Dù vậy, giao dịch khối ngoại tiếp tục là điểm trừ nhỏ trong bức tranh thị trường hôm nay khi nhà đầu tư nước ngoài bán ròng hơn 1.078 tỷ đồng trên sàn HOSE. Áp lực bán tập trung tại các mã quen thuộc như HPG, FPT, GVR và VIX – những cổ phiếu đã có mức tăng tương đối trong thời gian gần đây và có thể đang đối diện với hoạt động chốt lời ngắn hạn từ khối ngoại.

Cẩn trọng trước nhịp điều chỉnh

Nhìn lại sau hơn ba tháng phục hồi liên tục, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc rõ nét. Chỉ số VN-Index tính đến phiên gần nhất đã vượt 1.557 điểm, tăng hơn 43% so với vùng đáy 1.072 điểm ngày 9/4/2025.

Đà phục hồi này phản ánh sự cải thiện mạnh mẽ trong tâm lý nhà đầu tư, dòng tiền nội bền bỉ, cũng như kỳ vọng về triển vọng kinh tế và kết quả kinh doanh nửa cuối năm.

Tuy nhiên, theo giới phân tích, mức tăng "nóng" trong thời gian ngắn đang đưa thị trường tiệm cận những vùng rủi ro kỹ thuật.

Công ty Chứng khoán Kiến Thiết cho rằng nhà đầu tư cần nhìn nhận đợt tăng hiện tại trong bối cảnh tổng thể các chu kỳ trước đây. Thống kê lịch sử cho thấy những đợt hồi phục từ đáy trong giai đoạn 2020 - 2024 thường đạt biên độ tăng trung bình từ 43 - 45% trước khi bước vào nhịp điều chỉnh kỹ thuật trong khoảng 7 - 15%. Vì vậy, việc thị trường đang tiệm cận mức tăng tối đa của một chu kỳ ngắn là tín hiệu cần được lưu ý.

Trong báo cáo mới nhất, Chứng khoán Kiến Thiết cũng nhấn mạnh rằng lịch sử không lặp lại hoàn toàn, nhưng các mô hình tăng – điều chỉnh trong quá khứ vẫn là cơ sở tham khảo có giá trị. Khi chỉ số vượt nhanh các ngưỡng cản kỹ thuật trong thời gian ngắn, việc chuyển hướng từ "tấn công" sang "phòng thủ" là lựa chọn an toàn cho phần lớn nhà đầu tư đã có lãi.

Thay vì tiếp tục mua đuổi, nhiều chuyên gia khuyến nghị nên hạ dần tỷ trọng cổ phiếu, tăng tỷ lệ nắm giữ tiền mặt và tránh bị cuốn vào làn sóng hưng phấn theo hiệu ứng FOMO.

Quan điểm thận trọng cũng được chia sẻ bởi ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc phân tích khối khách hàng cá nhân tại Chứng khoán Yuanta Việt Nam. Ông Minh cho rằng dù bức tranh chung vẫn tích cực, thị trường đang đối mặt với ba áp lực lớn có thể kích hoạt điều chỉnh ngắn hạn.

Đầu tiên là yếu tố kỹ thuật khi mặt bằng giá của nhiều cổ phiếu đã bước vào vùng quá mua sau chuỗi tăng kéo dài. Điều này không chỉ khiến nhà đầu tư mới khó có cơ hội mở vị thế tốt mà còn khiến dòng tiền có xu hướng chốt lời, tạo áp lực cho thị trường trong các phiên tới.

Tiếp theo là vấn đề định giá. Hiện hệ số P/E bình quân của VN-Index đã tiệm cận mức 15 lần – gần sát trung bình 10 năm. Trong khi đó, tốc độ tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp chưa theo kịp với đà tăng giá cổ phiếu, tạo ra khoảng cách ngày càng lớn giữa kỳ vọng và thực tế. Nếu kết quả kinh doanh quý II không đủ mạnh để xác nhận kỳ vọng của nhà đầu tư, thị trường có thể điều chỉnh để tái định giá.

Một vấn đề khác đang âm thầm tạo áp lực là dư nợ cho vay ký quỹ (margin). Mặc dù tổng dư nợ toàn hệ thống vẫn trong vùng kiểm soát, nhưng tại một số công ty chứng khoán lớn, tỷ lệ sử dụng margin đã tiệm cận giới hạn cấp phép. Tình trạng "full room" tại nhiều cổ phiếu sau các nhịp tăng nóng khiến thị trường trở nên nhạy cảm hơn với tin xấu và các phiên rung lắc.

Trong bối cảnh đó, ông Minh cho rằng thời điểm hiện tại không còn thuận lợi để mua đuổi, đặc biệt với những nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính cao. Việc đưa tỷ trọng cổ phiếu về mức an toàn từ 55% đến 60% được xem là hợp lý để bảo toàn lợi nhuận đã đạt được trong thời gian qua. Đối với nhóm nhà đầu tư đang nắm giữ tiền mặt, việc chờ đợi một nhịp điều chỉnh hoặc ít nhất là tín hiệu rõ ràng hơn từ mùa báo cáo tài chính quý II sẽ giúp tăng xác suất đầu tư thành công.

Diễn biến thị trường hiện nay là điển hình của giai đoạn tăng tốc cuối chu kỳ – nơi mà tâm lý hưng phấn có thể đồng hành với rủi ro tiềm ẩn. Dòng tiền vẫn đang chảy mạnh, nhưng độ bền và định hướng của nó cần được đánh giá kỹ lưỡng hơn dựa trên nền tảng lợi nhuận thực tế và mức độ hấp dẫn về định giá. Thị trường có thể vẫn còn dư địa tăng, nhưng biên an toàn đang thu hẹp, và chiến lược quản trị rủi ro cần được đặt lên hàng đầu trong quyết định đầu tư thời điểm này.