Cần hơn 14.000 tỷ đồng phát triển hệ thống cảng Hà Tĩnh tới năm 2030

Theo dõi KT&TD trên

Ưu tiên đầu tư Vũng Áng, Sơn Dương và kết cấu hạ tầng công cộng

Cục Hàng hải và Đường thủy VN vừa trình Bộ Xây dựng Dự thảo Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Hà Tĩnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo dự thảo quy hoạch, đến năm 2030, địa phương sẽ có 13 bến cảng, khoảng 36 - 44 cầu cảng, với tổng chiều dài từ 7.509 đến 9.653m.

Sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hà Tĩnh được kỳ vọng đạt từ 46,3 triệu đến 83,5 triệu tấn, trong đó hàng container đạt từ 0,1 đến 0,14 triệu TEU.

Hệ thống cảng biển quy hoạch bao gồm các khu bến: Vũng Áng, Sơn Dương, Xuân Hải, Xuân Phổ, Cửa Sót, Xuân Giang (trên sông Lam), cùng các bến phao, khu neo đậu, khu chuyển tải và vùng neo trú bão.

Tổng nhu cầu sử dụng đất theo quy hoạch đến năm 2030 là khoảng 241ha, mặt nước khoảng 29.536ha. Nhu cầu vốn đầu tư hệ thống cảng biển dự kiến khoảng 14.007 tỷ đồng, trong đó 1.727 tỷ đồng cho hạ tầng công cộng và 12.280 tỷ đồng cho bến cảng kinh doanh dịch vụ xếp dỡ.

Dự thảo quy hoạch cũng đề xuất các dự án ưu tiên đầu tư, gồm các bến cảng tại khu bến Vũng Áng, Sơn Dương và kết cấu hạ tầng hàng hải công cộng.

Dự thảo quy hoạch cũng đề xuất danh mục các dự án ưu tiên gồm: cải tạo, nâng cấp luồng hàng hải Vũng Áng để đón tàu 50.000 DWT, xây dựng đê chắn sóng giai đoạn 2, hệ thống neo trú bão và hệ thống điều phối giao thông hàng hải (VTS). Ngoài ra, sẽ đầu tư bến công vụ và cơ sở phục vụ quản lý nhà nước chuyên ngành.

Sản lượng tăng, tàu lớn cập cảng nhiều hơn

Theo thống kê của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, năm 2024, tổng lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hà Tĩnh đạt 34,15 triệu tấn, chiếm khoảng 29,3% tổng sản lượng hàng qua nhóm cảng biển số 2. Trong đó, hàng khô rời chiếm tỷ trọng lớn với 32,49 triệu tấn (95,1%), hàng lỏng và quá cảnh chiếm tỷ lệ nhỏ.

Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2020–2024 đạt 2,3%/năm. Đáng chú ý, số lượt tàu biển giảm bình quân 17,3% trong khi trọng tải trung bình mỗi chuyến tàu quốc tế đạt khoảng 30.000 tấn, cho thấy xu hướng giảm tàu nhỏ, tăng tàu lớn đến khu vực này.

Hiện tại, cảng Hà Tĩnh đã tiếp nhận tàu hàng rời lớn nhất 200.000 DWT tại khu bến Sơn Dương (Formosa). Cảng Vũng Áng đón tàu tổng hợp tới 61.671 DWT (giảm tải) và tàu container 45.000 DWT.

Hạ tầng hiện có bao gồm 25 cầu cảng, chiều dài khoảng 4.986m và 2 luồng hàng hải chính: luồng Vũng Áng (dài 3,2km, sâu -12m, rộng 150m) và luồng Cửa Hội – Bến Thủy (dài 23,3km, sâu tối thiểu -2,5m), phần lớn do Cảng vụ Nghệ An quản lý.

Dù tiềm năng lớn, hệ thống cảng biển Hà Tĩnh vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Vùng đất cảng tại Vũng Áng và Sơn Dương còn nhỏ, thiếu mặt bằng sạch để mở rộng đầu tư. Nhiều dự án hạ tầng kỹ thuật, đường giao thông, khu hậu cần, logistics... lại do nhiều chủ thể khác nhau quản lý, khiến quá trình triển khai thiếu đồng bộ, ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng và khai thác bến cảng.

Bên cạnh đó, chưa có quy hoạch vị trí đổ đất nạo vét khiến việc duy tu, duy trì độ sâu luồng hàng hải và khu nước trước cảng gặp khó khăn.

Một điểm nghẽn khác là giao thông kết nối còn hạn chế. Đường bộ vẫn là phương thức vận tải chủ yếu, trong khi đường sắt, đường thủy nội địa chưa được đầu tư phát triển đồng bộ, dẫn đến tình trạng ùn tắc thường xuyên, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông sau cảng.

Dù còn nhiều khó khăn, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đánh giá các giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác cảng thời gian qua đã phát huy tác dụng. Việc kiểm tra tải trọng, khai thác đúng công năng cầu cảng, tuân thủ phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường được thực hiện nghiêm túc.

Cơ quan quản lý cũng phối hợp tốt với các đơn vị liên quan để điều tiết tàu thuyền, giảm thời gian chờ cầu bến, góp phần đảm bảo an ninh – an toàn hàng hải và xử lý kịp thời các sự cố phát sinh.