Bảo đảm nguồn than ổn định cho sản xuất điện, hướng tới mục tiêu phát triển xanh và bền vững

Theo dõi KT&TD trên

Phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế bền vững giai đoạn 2025 – 2030, đồng thời thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Ngày 6/10, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn thay mặt Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Chỉ thị số 30/CT-TTg về việc tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh than và cung cấp than cho sản xuất điện trong tình hình mới.

Theo đánh giá, sau khi triển khai Chỉ thị số 29/CT-TTg (năm 2019), công tác quản lý, khai thác, kinh doanh than đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các hoạt động sản xuất, vận chuyển, tiêu thụ than cơ bản được kiểm soát; an ninh trật tự, tài nguyên mỏ được đảm bảo; tình trạng khai thác, kinh doanh than trái phép được hạn chế. Nguồn cung than cho sản xuất điện được đảm bảo đồng bộ, góp phần quan trọng vào việc giữ vững an ninh năng lượng quốc gia và ổn định phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao (phấn đấu đạt trên 8% năm 2025 và hai con số giai đoạn 2026 - 2030), cùng với cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, việc quản lý, khai thác và cung ứng than đặt ra yêu cầu chặt chẽ, hiện đại và hiệu quả hơn.

Chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp liên quan thực hiện thống nhất, đồng bộ các nội dung, giải pháp được giao tại Nghị quyết số 03/NQ-CP năm 2025 về thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh than.

Các đơn vị phải tăng cường phối hợp, kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi khai thác, vận chuyển, chế biến, kinh doanh than trái phép; kiên quyết xử lý các tổ chức, cá nhân bao che, tiếp tay cho vi phạm, bảo đảm kỷ cương trong hoạt động khoáng sản.

Bộ Công Thương được giao theo dõi sát sao tình hình cung cấp than, dự báo nhu cầu, điều phối phù hợp nhằm đảm bảo đủ than cho sản xuất điện, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế. Bộ cần đôn đốc, hướng dẫn các doanh nghiệp ngành Than, chủ đầu tư nhà máy điện đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm giá thành.

Bộ Công Thương cũng có trách nhiệm rà soát, hoàn thiện văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và cung cấp than, trình cấp có thẩm quyền ban hành trước 31/12/2025.

Bộ Tài nguyên và Môi trường được yêu cầu rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính khi điều chỉnh, bổ sung giấy phép hoạt động khoáng sản, nhằm tăng sản lượng than khai thác trong nước, đảm bảo an toàn, bảo vệ môi trường. Đồng thời, Bộ phải kiểm tra, hậu kiểm hoạt động thăm dò, cấp phép, không để xảy ra tình trạng cấp phép thấp hơn trữ lượng thực tế, thu hồi giấy phép vi phạm.

Bộ Tài chính chỉ đạo giám sát Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và các đơn vị liên quan đẩy mạnh khai thác than, tăng sản lượng 20-25% so với năm 2024 để đáp ứng nhu cầu sản xuất điện. Đồng thời, Bộ tăng cường quản lý tài chính, thuế, hóa đơn, áp dụng chuyển đổi số để ngăn chặn gian lận thương mại trong hoạt động kinh doanh than.

Lực lượng Công an, Biên phòng, Cảnh sát biển được giao tăng cường kiểm soát tuyến biên giới, vùng biển, ngăn chặn buôn lậu than; xử lý nghiêm hành vi vận chuyển, kinh doanh trái phép.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có hoạt động khai thác, cung cấp than phải hoàn thiện quy hoạch bến cảng, kho bãi trước 12/2025; thường xuyên kiểm tra, giám sát các điểm khai thác, tuyến vận chuyển; xử lý nghiêm vi phạm và hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Chủ đầu tư nhà máy nhiệt điện than phải chủ động thu xếp nguồn than hợp pháp, tuyệt đối không để thiếu than cho sản xuất điện; chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra gián đoạn nguồn cung; duy trì lượng than dự trữ theo định mức.

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong toàn bộ chuỗi hoạt động ngành than, từ thăm dò, khai thác, chế biến đến tiêu thụ; quản lý chặt chẽ chuỗi cung ứng, giám sát than từ nơi khai thác đến kho bãi, giao nhận, nhằm bảo đảm minh bạch, hiệu quả.

Chỉ thị đặt mục tiêu tuyệt đối không để thiếu than cho sản xuất điện, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài nguyên, góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Bùi Quốc Dũng