Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp: Kết nối, đồng hành cùng phát triển

Theo dõi KT&TD trên

Ủy ban đã trở thành ngôi nhà chung kết nối sức mạnh, nguồn lực của khối các doanh nghiệp Nhà nước, đóng góp quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế và thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội.

Tháo gỡ khó khăn, đồng hành thúc đẩy doanh nghiệp phát triển

Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp được thành lập theo Nghị quyết số 09/NQ-CP ngày 3/2/2018 và Nghị định số 131/2018/NĐ-CP ngày 29/9/2018 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ủy ban.

Việc thành lập Ủy ban đã hiện thực hóa chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về tách bạch, phân định rõ chức năng chủ sở hữu vốn Nhà nước với chức năng quản lý Nhà nước đối với hoạt động của doanh nghiệp. Đồng thời, kỳ vọng thiết lập một cơ quan đồng hành, tạo nguồn lực và điều tiết nguồn lực; duy trì, thúc đẩy hoạt động của 19 Tổng Công ty; Tập đoàn kinh tế.

Qua gần 6 năm thành lập và hoạt động, dưới sự chỉ đạo thường xuyên, liên tục của lãnh đạo Đảng và Nhà nước, của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, sự nỗ lực phấn đấu của Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp và các doanh nghiệp trực thuộc đã cho nhiều kết quả khả quan.

Trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư phát triển, 19 Tập đoàn, Tổng Công ty trực thuộc Ủy ban đã thể hiện rõ vị trí, vai trò nòng cốt bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô trong nhiều ngành, lĩnh vực kinh tế quan trọng của đất nước.

Thực hiện Quyết định số 650/QĐ-TTg ngày 30/5/2019 của Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban tiếp nhận vai trò Cơ quan thường trực và Chủ tịch Ủy ban làm Phó trưởng Ban Thường trực của Ban Chỉ đạo xử lý các tồn tại, yếu kém của một số dự án, doanh nghiệp chậm tiến độ, kém hiệu quả thuộc ngành Công Thương. Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các Phó Thủ tướng Chính phủ qua các thời kỳ làm Trưởng Ban Chỉ đạo; sự chủ động, tích cực của Ủy ban trong thực hiện nhiệm vụ được giao và sự phối hợp của các cơ quan, doanh nghiệp liên quan, đến nay công tác xử lý các tồn tại, yếu kém của một số dự án, doanh nghiệp chậm tiến độ, kém hiệu quả ngành Công Thương đã có nhiều tiến triển quan trọng và đạt nhiều kết quả thiết thực. Công ty Gang thép Thái Nguyên đã có quý thứ 2 (quý I/2024) báo lãi sau nhiều năm ròng rã thua lỗ bởi số vốn đầu tư quá lớn cho dự án mở rộng giai đoạn 2 nhà máy gang thép Thái Nguyên (Tisco 2). Cùng với kết quả tích cực này, Tisco 2 cũng đã có những chuyển biến đáng kể.

Chủ tịch Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp Nguyễn Hoàng Anh đánh giá, thương hiệu Gang thép Thái Nguyên từng được coi là biểu tượng của ngành Công nghiệp luyện kim Việt Nam nói riêng và điển hình trong mối quan hệ hợp tác lĩnh vực công nghiệp giữa Việt Nam và Trung Quốc trong thập niên 1960. Đặc biệt lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam và Trung Quốc đã dành sự quan tâm lớn trong công tác giải quyết dứt điểm những tồn tại, vướng mắc của dự án Tisco 2.

Do đó, Ủy ban đã giao nhiệm vụ cho các đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ với tổng thầu dự án MCC (Trung Quốc) tại Thái Nguyên và Vinacontrol để kiểm tra, rà soát đối chiếu để thống nhất về số liệu, xác định giá trị vật tư, thiết bị theo hồ sơ nhập khẩu; Từ đó, khẩn trương hoàn thiện trong thời gian sớm nhất phương án xử lý dự án Tisco 2, trình lên các cơ quan có thẩm quyền. Đồng thời cũng yêu cầu các bên sớm giải quyết dứt điểm những vướng mắc, rút kinh nghiệm từ những tồn tại cũ để hướng tới các bước phát triển mới cho dự án, góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác giao thương tích cực giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, trong thời gian vừa qua hàng loạt các cuộc làm việc của các lãnh đạo Ủy ban với các đơn vị thực hiện, các địa phương nơi dự án công trình trọng điểm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi qua đã được thực hiện, để cùng nhau tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc giúp các Tập đoàn, Tổng Công ty trực thuộc Ủy ban có thêm thuận lợi để thực hiện dự án.

Tiếp tục hoàn thiện mô hình Ủy ban

Nhiệm vụ, mục tiêu đặt ra đối với Ủy ban và các Tập đoàn, Tổng Công ty trong những năm tiếp theo rất nặng nề và có ý nghĩa quan trọng để thực hiện các chiến lược của Đảng và Nhà nước đề ra. Do đó, Ủy ban sẽ hết sức nỗ lực, nghiêm túc, quyết liệt, đẩy mạnh thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp theo định hướng tiếp tục hoàn thiện mô hình Ủy ban là cơ quan thuộc Chính phủ như Thông báo kết luận số 5863-CV/VPTW ngày 05/01/2023 và 5979-CV/VPTW ngày 31/01/2023 của Bộ Chính trị về đánh giá, tổng kết việc “Thành lập cơ quan chuyên trách làm đại diện chủ sở hữu đối với doanh nghiệp Nhà nước và vốn Nhà nước tại doanh nghiệp”. Theo đó, cần tiếp tục hoàn thiện mô hình Ủy ban; giao chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm cho Ủy ban phù hợp hơn.

Ông Nguyễn Hoàng Anh - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp cho biết: Trong thời gian tới, nhiệm vụ chính của Ủy ban sẽ tập trung vào:

Một là, định hướng xây dựng và phê duyệt chiến lược, kế hoạch sản xuất kinh doanh, đầu tư phát triển của doanh nghiệp.

Hai là, kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả đối với doanh nghiệp trong việc thực hiện chiến lược, kế hoạch sản xuất kinh doanh, đầu tư phát triển; bảo toàn, phát triển vốn Nhà nước tại doanh nghiệp; bảo đảm cân đối lớn cho nền kinh tế, cho nguồn thu ngân sách và giải quyết việc làm, thu nhập cho người lao động; thực hiện đúng tiến độ, chất lượng các dự án đầu tư lớn, trọng điểm.

Ba là, phối hợp với các cơ quan quản lý khác chỉ đạo doanh nghiệp thực hiện theo yêu cầu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; phối hợp với các cơ quan quản lý Nhà nước hoàn thiện chính sách, quy hoạch để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động.

Bốn là, tăng cường, tạo sự chủ động cho doanh nghiệp, người đại diện phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp và tích cực phối hợp, hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả; về nguyên tắc không được can thiệp vào hoạt động sản xuất kinh doanh và đầu tư của doanh nghiệp.

Năm là, tập trung thực hiện giải pháp căn bản, lâu dài là phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu sửa đổi quy định của Luật số 69/2014/QH13 làm cơ sở pháp lý để đẩy mạnh phân công, phân cấp cho Hội đồng thành viên, Người đại diện phần vốn Nhà nước tại các Tập đoàn, Tổng công ty do Ủy ban làm đại diện chủ sở hữu; đề xuất sửa đổi các quy định để có thể điều tiết được các nguồn vốn đầu tư giữa các doanh nghiệp Nhà nước; kết nối hoạt động kinh doanh giữa các Tập đoàn, Tổng công ty theo chuỗi; tháo gỡ một số khó khăn, vướng mắc cho hoạt động của doanh nghiệp và Ủy ban.

Gần 6 năm – một chặng đường không dài, nhưng đầy khó khăn. Tuy nhiên, Ủy ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp đã vượt qua để hôm nay cùng nhìn lại quá trình phát triển của Ủy ban, cũng như 19 Tập đoàn, Tổng Công ty để thấy, một tập thể đoàn kết đã và đang góp phần thực hiện sứ mệnh hết sức quan trọng, đó là, từng bước ổn định, nỗ lực vươn lên, phát triển, giữ vững ổn định và đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, từng bước khẳng định sự đúng đắn của chủ trương kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo của nền kinh tế.

Năm 2023, tổng doanh thu Công ty mẹ của 19 doanh nghiệp thuộc Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp đạt 1.135.743,61 tỷ đồng, vượt 5,15% kế hoạch năm 2023 và bằng 96,57% so với năm 2022. Lợi nhuận trước thuế của các doanh nghiệp (không tính Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đạt 53.256,32 tỷ đồng, bằng 166,09% kế hoạch và bằng 110,92% so với năm 2022).

Đáng chú ý có một số Tập đoàn, Tổng công ty đạt được con số doanh thu và nộp ngân sách Nhà nước cao như: Tập đoàn Dầu khí năm 2023 đạt doanh thu 942,8 nghìn tỷ đồng, tương đương 9,2% GDP cả nước, nộp ngân sách Nhà nước 151,8 nghìn tỷ đồng, chiếm tỷ trọng khoảng 9% tổng thu ngân sách Nhà nước năm 2023. Tập đoàn Than khoáng sản Việt Nam năm 2023 nộp ngân sách 29.000 tỷ đồng, đây là số tiền nộp ngân sách cao kỷ lục của Tập đoàn kể từ khi được thành lập, đóng góp vào tăng trưởng GDP chung của cả nước.