Liên minh Hợp tác xã Hà Tĩnh: Tư duy mới trong phát triển kinh tế tập thể Hà Tĩnh
Đại hội Liên minh Hợp tác xã tỉnh Hà Tĩnh nhiệm kỳ 2026–2031 khẳng định yêu cầu chuyển từ cách tiếp cận “hỗ trợ sinh tồn” sang “kiến tạo phát triển” đối với khu vực kinh tế tập thể.
Đại hội đại biểu Liên minh Hợp tác xã tỉnh Hà Tĩnh lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031 không chỉ là dịp tổng kết nhiệm kỳ 2020–2025 mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng về tư duy phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã. Từ cách tiếp cận chủ yếu dựa vào hỗ trợ để tồn tại, khu vực kinh tế tập thể Hà Tĩnh đang hướng tới mô hình kiến tạo phát triển, bền vững và phù hợp với yêu cầu của giai đoạn mới.
Trong nhiệm kỳ qua, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Hà Tĩnh đã chủ động tham mưu, phối hợp triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã, đạt nhiều kết quả tích cực. Toàn tỉnh hiện có 896 hợp tác xã, trong đó 785 hợp tác xã đang hoạt động, tập trung chủ yếu ở lĩnh vực nông nghiệp. Giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh thành lập mới 186 hợp tác xã, đồng thời giải thể 158 hợp tác xã hoạt động không hiệu quả, thể hiện quá trình sàng lọc, tái cơ cấu nhằm nâng cao chất lượng khu vực kinh tế tập thể.
Cùng với sự điều chỉnh về số lượng, hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã từng bước được cải thiện. Tỷ lệ hợp tác xã xếp loại khá, tốt đạt 43,4%, tăng đều qua các năm. Vốn điều lệ bình quân đạt gần 1,9 tỷ đồng mỗi hợp tác xã; doanh thu bình quân đạt 1,6 tỷ đồng mỗi năm; lợi nhuận bình quân đạt 350 triệu đồng, tăng đáng kể so với đầu nhiệm kỳ. Thu nhập bình quân của lao động thường xuyên trong hợp tác xã đạt 60 triệu đồng mỗi người mỗi năm, tạo việc làm cho hơn 32.600 lao động và thu hút gần 77.000 thành viên tham gia. Toàn tỉnh hiện có 3 liên hiệp hợp tác xã với doanh thu và lợi nhuận ổn định; nhiều tổ hợp tác yếu kém được giải thể hoặc chuyển đổi lên mô hình hợp tác xã, góp phần chuẩn hóa tổ chức sản xuất.
Trong suốt nhiệm kỳ 2020–2025, Liên minh Hợp tác xã tỉnh đã tích cực tham mưu ban hành và triển khai các cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tập thể; phối hợp tổ chức thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW và Luật Hợp tác xã năm 2023. Hàng nghìn lượt cán bộ, thành viên hợp tác xã được đào tạo, tập huấn; nhiều mô hình hợp tác xã kiểu mới, mô hình chuyển đổi số được xây dựng. Công tác xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ sản phẩm được chú trọng, giúp hàng trăm hợp tác xã mở rộng thị trường. Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã phát huy hiệu quả, hỗ trợ nhiều dự án vay vốn, góp phần tháo gỡ khó khăn về nguồn lực tài chính cho các hợp tác xã.
Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam Nguyễn Thị Hoài Linh đánh giá cao những kết quả đơn vị đạt được, khẳng định khu vực kinh tế tập thể của tỉnh Hà Tĩnh đã có bước chuyển mạnh về chất, xuất hiện nhiều mô hình tiên phong, bắt kịp xu thế phát triển, khẳng định vai trò chủ thể trong Chương trình OCOP và phát triển kinh tế nông thôn. Đặc biệt, bà nhấn mạnh yêu cầu cần thay đổi tư duy từ “hỗ trợ sinh tồn” sang “kiến tạo phát triển”, coi hợp tác xã là một chủ thể kinh tế năng động, có khả năng thu hút nguồn lực xã hội và tham gia sâu vào chuỗi giá trị.
Theo định hướng này, việc tận dụng các quy định mới của Luật Hợp tác xã năm 2023, nhất là cơ chế kết nạp thành viên liên kết, sẽ mở ra cơ hội thu hút doanh nghiệp, chuyên gia, nhà đầu tư tham gia vào hợp tác xã. Chuyển đổi số được xác định là giải pháp then chốt nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới mục tiêu các hợp tác xã quản lý, điều hành trên môi trường số, gắn phát triển với kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.
Bước vào nhiệm kỳ 2026–2031, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Hà Tĩnh đặt mục tiêu phát triển kinh tế tập thể cả về số lượng và chất lượng, phấn đấu mỗi năm thành lập mới trên 35 hợp tác xã và từ 1 đến 2 liên hiệp hợp tác xã; nâng tỷ lệ hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã xếp loại khá, tốt lên trên 60%, giảm mạnh số hợp tác xã trung bình, yếu kém. Đến năm 2031, doanh thu bình quân của hợp tác xã đạt khoảng 2 tỷ đồng mỗi năm, thu nhập bình quân của thành viên hợp tác xã đạt 80 triệu đồng mỗi năm, góp phần khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của kinh tế tập thể trong phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.
Các chỉ tiêu cụ thể đến năm 2031:
- Vận động, tư vấn, hỗ trợ thành lập mới HTX, Liên hiệp HTX theo Luật HTX năm 2023: HTX đạt trên 35 HTX/năm; LHHTX đạt 1- 2 Liên hiệp HTX /năm.
- Thực hiện rà soát, tuyên truyền sáp nhập các HTX có chung nhiệm vụ, tương đồng về lợi ích trong cùng đơn vị hành chính cấp xã, hoàn thành giải thể và sáp nhập 100% trên địa bàn các xã mới;
- Tỷ lệ khá tốt của các HTX, Liên hiệp HTX đạt trên 60%, trung bình yếu kém dưới 15%;
- Tỷ lệ cán bộ quản lý HTX có trình độ đại học, cao đẳng đạt 10%, trung cấp đạt 25%;
- Đến năm 2030, số thành viên HTX, tổ hợp tác tăng 30% so với năm 2025; phấn đấu 100% HTX tham gia thành viên của Liên minh HTX đóng nộp hội phí đầy đủ hàng năm;
- Phấn đấu thu hút tối thiểu 3% - 5% dân số trong độ tuổi lao động nông thôn tham gia vào kinh tế tập thể;
- Doanh thu bình quân của HTX 2 tỷ đồng/năm; của tổ hợp tác 700 triệu đồng/năm. Thu nhập bình quân thành viên của HTX 80 triệu đồng/năm, của tổ hợp tác 70 triệu đồng/năm;
- Hỗ trợ xây dựng ít nhất 3 mô hình HTX/năm về ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số, sản xuất gắn với chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực của tỉnh;
- Phấn đấu hàng năm xây dựng 2-3 mô hình HTX kiểu mới; từ 3-5 sản phẩm đạt OCOP mỗi năm.
