Khơi thông nguồn vốn giá rẻ, tạo động lực mới cho doanh nghiệp
Chưa đầy hai tuần sau chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước và cuộc làm việc của Thủ tướng Chính phủ với toàn ngành ngân hàng, hàng loạt nhà băng đã đồng loạt công bố các gói tín dụng ưu đãi, giảm lãi suất cho vay tới 2,5%/năm.
Dòng vốn giá rẻ đang được kỳ vọng trở thành một trong những trợ lực quan trọng giúp doanh nghiệp phục hồi sản xuất, kinh doanh trong những tháng cuối năm.
Tính đến ngày 19-20/8/2026, đã có hơn 10 ngân hàng thương mại công bố các chương trình tín dụng ưu đãi với mức giảm lãi suất cho vay phổ biến từ 0,1-2,5%/năm, tổng quy mô lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng. Trong nhóm ngân hàng thương mại nhà nước vốn dẫn dắt xu hướng Agribank triển khai chương trình quy mô 70.000 tỷ đồng kéo dài từ tháng 8/2026 đến năm 2028, lãi suất thấp hơn 1-2%/năm so với mức cho vay bình quân cùng kỳ hạn; Vietcombank dành 50.000 tỷ đồng từ ngày 7/8 đến hết năm 2028; BIDV và VietinBank mỗi ngân hàng cũng dành 50.000 tỷ đồng, áp dụng mức giảm tối thiểu 1%/năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) có tình hình tài chính lành mạnh cùng các lĩnh vực ưu tiên. Tính chung, nhóm Big 4 dành tổng cộng khoảng 220.000 tỷ đồng cho chương trình này.
Khối ngân hàng thương mại cổ phần cũng điều chỉnh dồn dập. Sacombank triển khai gói tín dụng gần 100.000 tỷ đồng cho khách hàng xuất nhập khẩu từ ngày 13/8, giảm 2%/năm cho cả khách hàng mới và hiện hữu đến hết năm 2026, cùng thêm 10.000-15.000 tỷ đồng cho lĩnh vực ưu tiên, hộ kinh doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. SHB, bên cạnh 45.000 tỷ đồng tín dụng ưu đãi triển khai từ đầu năm, vừa bổ sung 2.000 tỷ đồng từ ngày 17/8 cho khách hàng mới thuộc lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp, đổi mới sáng tạo, mức giảm 0,5-0,7%/năm. NCB giảm thẳng 0,5%/năm toàn bộ gói vay cá nhân và doanh nghiệp từ ngày 11/8; BAC A BANK và Nam A Bank giảm tối đa 0,5%/năm biên độ lãi suất vay ngắn hạn. MSB triển khai gói 3.000 tỷ đồng từ ngày 12/8 cho SME và hộ kinh doanh, lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức thông thường, cho vay ưu đãi chỉ từ 8,5%/năm. KienlongBank cũng bổ sung chương trình mới, nối dài chuỗi chính sách ưu đãi đã triển khai từ đầu năm. Trong khi đó, phía huy động có phần phân hóa: LPBank giảm lãi suất tiền gửi từ giữa tháng 8, còn một số ngân hàng như VCBNeo, MBV, OCB, Sacombank, Saigonbank vẫn niêm yết 7-7,9%/năm ở kỳ hạn dài để giữ chân dòng tiền — cho thấy dư địa giảm lãi suất cho vay vẫn chịu áp lực từ chi phí huy động vốn.
Khảo sát biểu lãi suất huy động niêm yết trong hai ngày 19-20/8/2026 cho thấy nhiều nhà băng vẫn treo mức trên 7%/năm ở kỳ hạn dài để giữ chân dòng tiền gửi: Saigonbank niêm yết cao nhất tới 7,9%/năm, còn VCBNeo, MBV, OCB, Sacombank phổ biến quanh 7-7,1%/năm cho kỳ hạn 6-36 tháng. Diễn biến này phản ánh tỷ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động (LDR) toàn hệ thống vẫn ở mức cao, khoảng 102,4% cuối tháng 7/2026 — tốc độ tăng tín dụng đang vượt tốc độ tăng huy động, khiến các ngân hàng khó đồng loạt hạ sâu lãi suất đầu vào dù đang tích cực giảm lãi suất đầu ra cho khách hàng ưu tiên. Về triển vọng, lãnh đạo Vietcombank cho rằng lãi suất huy động khó giảm thêm nửa cuối năm do nhu cầu tín dụng tài trợ hạ tầng lớn và LDR cao; lãnh đạo VietinBank cho biết khối quốc doanh sẽ kiểm soát tăng trưởng quy mô vừa phải để giữ chi phí vốn hợp lý; còn lãnh đạo HDBank kỳ vọng mặt bằng lãi suất dần ổn định khi tăng trưởng tiền gửi bắt kịp tín dụng.
Đánh giá về đợt giảm lãi suất lần này, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, việc mở rộng tín dụng với chi phí thấp hơn là cần thiết để tạo đà bứt phá cho tăng trưởng, song tăng trưởng tín dụng phải luôn đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô và sự lành mạnh, an toàn của hệ thống ngân hàng — không thể đánh đổi tốc độ giải ngân lấy rủi ro nợ xấu hay bất ổn tỷ giá về sau.
Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia lưu ý bài toán khơi thông dòng vốn không chỉ nằm ở việc hạ lãi suất, mà còn phụ thuộc vào khả năng hấp thụ vốn thực tế của nền kinh tế. Muốn dòng tín dụng giá rẻ phát huy hiệu quả, cần đồng thời đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển đồng bộ hơn các kênh huy động vốn ngoài ngân hàng. Nếu chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng, hệ thống sẽ tiếp tục chịu áp lực cân đối nguồn vốn, nhất là khi tỷ lệ tín dụng/GDP năm 2025 đã ở mức khoảng 145%, thuộc nhóm cao so với khu vực. Nhìn chung, làn sóng tín dụng ưu đãi dồn dập trong tháng 8/2026 phản ánh nỗ lực đồng bộ từ Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước đến hệ thống ngân hàng nhằm giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp, đặc biệt khối SME. Song để dòng vốn giá rẻ trở thành động lực tăng trưởng bền vững thay vì giải pháp ngắn hạn, hiệu quả thực thi ở từng ngân hàng, khả năng tiếp cận thực tế của doanh nghiệp và sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ với cải cách thể chế sẽ là yếu tố quyết định trong giai đoạn tới.
Hoàng Nguyễn
