Cử tri ý kiến việc ít người lao động thu nhập thấp mua được nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng nói gì?

Theo dõi KT&TD trên

Bộ Xây dựng nói gì về việc ít người thu nhập thấp mua được nhà ở công nhân?

Mới đây, Bộ Xây dựng nhận được kiến nghị của cử tri nhiều tỉnh, thành về việc hiện rất ít người lao động thu nhập thấp mua được nhà ở công nhân do giá bán cao và công nhân không đáp ứng được những quy định về vay vốn, về điều kiện được mua.

Theo đó, cử tri tỉnh Bắc Giang đã phản ánh về việc tỉnh Bắc Giang đã và đang đầu tư nhiều dự án xây dựng nhà ở cho công nhân lao động. Tuy nhiên rất ít người lao động thu nhập thấp mua được do giá bán cao và không đáp ứng được những quy định về vay vốn, về điều kiện được mua. Đề nghị nghiên cứu trình, sửa đổi Luật Nhà ở để tháo gỡ những khó khăn, bất cập nêu trên.

Trả lời về vấn đề này, Bộ Xây dựng cho biết việc chăm lo giải quyết nhà ở cho người dân luôn được Đảng và Nhà nước ta quan tâm và xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đặc biệt là việc đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội để giải quyết nhu cầu chỗ ở cho các đối tượng thu nhập thấp và công nhân tại các khu công nghiệp.

Nhìn chung, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và các chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội, nhà ở công nhân lao động tại các khu công nghiệp đến nay đã tạo được hành lang pháp lý tương đối đầy đủ, đảm bảo hỗ trợ và khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào phát triển nhà ở xã hội.

Cụ thể như các dự án nhà ở xã hội được miễn tiền sử dụng đất, giảm 50% thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài dự án, cho vay ưu đãi lãi suất thấp...

Tính nay trên địa bàn cả nước, đã hoàn thành 307 dự án nhà ở xã hội khu vực đô thị, quy mô xây dựng khoảng 157.100 căn, với tổng diện tích hơn 7.950.000 m2. Đang tiếp tục triển khai 294 dự án (bao gồm các dự án đang xây dựng và dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư), với quy mô xây dựng khoảng 288.499 căn, với tổng diện tích khoảng 14.425.000 m2.

Mặc dù đã đạt được một số kết quả quan trọng như nêu trên, nhưng vẫn chưa đạt mục tiêu đề ra. Bộ Xây dựng cho biết nguyên nhân chính là do thiếu quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân; cơ chế khuyến khích chủ đầu tư chưa thực chất, chưa đủ mạnh để thu hút doanh nghiệp; nguồn vốn vay ưu đãi còn nhiều hạn chế, điều kiện mua nhà ở xã hội còn vướng mắc.

Hiện Chính phủ đang tiếp thu, chỉnh lý Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) theo ý kiến của các Đại biểu Quốc hội sau khi lấy ý kiến lần thứ 1 tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội Khóa XV. Trong đó, để giảm bớt thủ tục, tháo gỡ các khó khăn vướng mắc trong việc xét duyệt đối tượng, điều kiện mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội, tại dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi.

Về điều kiện mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân, Bộ Xây dựng đề xuất theo hướng trường hợp công nhân, người lao động thuê nhà lưu trú công nhân thì chỉ cần hợp đồng lao động và xác nhận đang làm việc của doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hoặc doanh nghiệp kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp.

Trường hợp thuê nhà ở xã hội thì chỉ cần đáp ứng là đối tượng. Trường hợp mua, thuê mua nhà ở xã hội chỉ quy định đáp ứng 2 điều kiện là có thu nhập thấp, có khó khăn về nhà ở và bỏ điều kiện xác nhận cư trú.

Bổ sung người nộp thuế thu nhập cá nhân được tiếp cận vốn mua nhà ở xã hội?

Liên quan đến vấn đề này, Bộ Xây dựng cũng nhận được văn bản số 4544/VPCP-QHĐP ngày 20/6/2023 của Văn phòng Chính phủ đề nghị trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Sóc Trăng chuyển đến trước kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XV tại văn bản số 743/BDN ngày 14/6/2023 về đề nghị bổ sung người nộp thuế thu nhập cá nhân được tiếp cận vốn mua nhà ở xã hội.

Cụ thể, cử tri tỉnh Sóc Trăng kiến nghị: “Cử tri kiến nghị bổ sung quy định người nộp thuế thu nhập cá nhân (ngưỡng thu nhập nộp thuế là 11 triệu/tháng) là đối tượng tiếp cận nguồn vốn mua nhà ở xã hội. Hiện nay các chi phí đảm bảo cho cuộc sống ngày càng cao, nhất là ở khu vực thành thị. Mặt khác, các dự án nhà ở xã hội cần dành tỷ lệ phù hợp số căn hộ cho thuê tạo điều kiện cho người có thu nhập thấp quanh ngưỡng lương tối thiểu vùng được thuê nhà ở.’’

Về vấn đề này, Bộ Xây dựng đã có công văn 3702/BXD-QLN trả lời cử tri tỉnh Sóc Trăng. Cụ thể, theo Bộ Xây dựng, hiện nay, do nguồn lực của Nhà nước còn nhiều hạn chế nên việc cân đối nguồn ngân sách cho phát triển nhà ở xã hội trong thời gian qua gặp nhiều khó khăn.

Sau khi gói tín dụng 30.000 tỷ đồng đã giải ngân hết, từ tháng 6/2016 đến nay, ngân sách nhà nước mới bố trí được cho Ngân hàng Chính sách xã hội khoảng gần 2.163/9.000 tỷ đồng, chiếm 27% nhu cầu giai đoạn 2016-2020 để cho các đối tượng cá nhân vay vốn để mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội; xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà để ở. Các tổ chức tín dụng khác vẫn chưa được bố trí nguồn vốn cấp bù lãi suất để cho vay. Vì thế, việc quy định về điều kiện thu nhập để được hưởng chính sách nhà ở xã hội là cần thiết nhằm tập trung giải quyết nhà ở cho nhóm đối tượng có thu nhập thấp.

Khoản 3 Điều 54 Luật Nhà ở hiện hành quy định các dự án nhà ở xã hội phải dành tối thiểu 20% diện tích nhà ở xã hội trong dự án để cho thuê và chủ đầu tư chỉ được bán sau 5 năm đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, thực tế nảy sinh bất cập có nhiều dự án không cho thuê được phần diện tích này dẫn đến tình trạng các căn hộ để không, lãng phí trong khi chủ đầu tư không được bán dẫn đến không thu hồi được vốn gây lãng phí xã hội và giảm thu hút đầu tư vào nhà ở xã hội để cho thuê.

Để tháo gỡ vướng mắc trên, dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi đang dự thảo theo hướng: Có chính sách ưu đãi cho chủ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội để cho thuê; Khi thuê nhà ở xã hội, người thuê không phải chứng minh điều kiện về thu nhập, nhà ở; Giá thuê nhà ở xã hội do 2 bên tự thỏa thuận.

Như vậy, các quy định trong dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi về đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cũng như điều kiện thuê nhà đã được xem xét, mở rộng phạm vi đầu tư và triển khai thực hiện nhằm tăng nguồn cung nhà ở xã hội cho thuê, tạo điều kiện cho người thu nhập thấp có nhiều cơ hội hơn khi tiếp cận thuê nhà ở.

Hồng Quang