Chính thức giảm 30% thuế cho cá nhân, doanh nghiệp doanh thu dưới 10 tỷ đồng

Theo dõi KT&TD trên

Chính sách có hiệu lực ngay từ ngày được thông qua, đưa mức giảm 30% số thuế phải nộp đến với gần như toàn bộ hộ, cá nhân kinh doanh và phần lớn doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng mỗi năm.

Sau khi được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến, Quốc hội thảo luận tại tổ và tại hội trường trong các ngày 20 đến 22/8, Nghị quyết về giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với cá nhân và doanh nghiệp đã chính thức được Quốc hội khóa XVI biểu quyết thông qua vào chiều 24/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất. Nghị quyết có hiệu lực thi hành ngay từ ngày được thông qua, Chính phủ được giao quy định chi tiết việc thực hiện.

Theo nội dung Nghị quyết, cá nhân cư trú có thu nhập từ hoạt động kinh doanh với doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027. Tương tự, doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam có doanh thu hằng năm trong hai năm nói trên không vượt quá 10 tỷ đồng cũng được giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của từng kỳ tính thuế.

Đối với trường hợp doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc các luật, nghị quyết khác của Quốc hội, mức giảm 30% sẽ được tính trên số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp sau khi đã trừ đi phần ưu đãi thuế hiện có, tránh chồng chéo chính sách.

Giải trình trước Quốc hội về cơ sở lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết với mức này, có tới 99,86% cá nhân, hộ kinh doanh và trên 81,11% doanh nghiệp trên cả nước sẽ được hưởng chính sách giảm thuế. Nói cách khác, số hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng mỗi năm chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng số chủ thể kinh doanh hiện nay.

Bộ trưởng nhấn mạnh, việc giảm thuế lần này nhằm hướng đến đúng đối tượng, đúng tiêu chí là các hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có quy mô nhỏ, siêu nhỏ — nhóm có khả năng chống chịu còn hạn chế và chịu tác động tương đối lớn từ những khó khăn của hoạt động sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh hiện nay. Ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng cũng có sự tương đồng với tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng Nghị định số 80 của Chính phủ.

Về mức giảm 30%, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, đây là mức hỗ trợ có ý nghĩa thiết thực đối với các đối tượng thụ hưởng nhưng vẫn bảo đảm cân đối được ngân sách nhà nước, đồng thời thống nhất với chính sách hỗ trợ mà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội từng áp dụng tại Nghị quyết số 29 và Nghị quyết số 406 trong các giai đoạn kinh tế khó khăn trước đây, như năm 2008, 2012 và thời kỳ dịch COVID-19.

Một nội dung đáng chú ý được tiếp thu, chỉnh lý trong quá trình hoàn thiện dự thảo là quy định nhằm ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp chia, tách để hưởng lợi từ chính sách giảm thuế. Theo đó, Nghị quyết bổ sung quy định không áp dụng chính sách giảm thuế đối với doanh nghiệp mới được hình thành từ việc chia, tách doanh nghiệp sau ngày Nghị quyết có hiệu lực, nếu tổng doanh thu của các doanh nghiệp sau chia, tách trong năm 2026 hoặc năm 2027 vượt ngưỡng 10 tỷ đồng.

Đây là điểm được cơ quan soạn thảo tiếp thu từ ý kiến của đại biểu Quốc hội trong quá trình thảo luận, nhằm bảo đảm chính sách hỗ trợ đến đúng đối tượng thực sự có quy mô nhỏ, siêu nhỏ, tránh trường hợp doanh nghiệp có quy mô lớn cố tình chia nhỏ để lách ngưỡng doanh thu và hưởng ưu đãi không đúng bản chất.

Về tác động tới ngân sách nhà nước, theo tính toán trên cơ sở số thu năm 2025, chính sách giảm thuế dự kiến làm giảm thu ngân sách năm 2026 khoảng 3.191 tỷ đồng và năm 2027 khoảng 3.510 tỷ đồng, tổng cộng hơn 6.700 tỷ đồng trong hai năm. Trong bối cảnh đã triển khai nhiều chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế và khả năng cân đối ngân sách nhà nước còn hạn chế, đây được đánh giá không phải là khoản giảm thu nhỏ.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhìn nhận, việc giảm thuế trước mắt có thể làm giảm thu ngân sách nhà nước, nhưng về lâu dài, khi doanh nghiệp và cá nhân phát triển sẽ đóng góp trở lại cho ngân sách thông qua việc nộp thuế đối với tiêu dùng và thu nhập. Nói cách khác, phần thu ngân sách giảm đi trước mắt chính là nguồn lực được giữ lại để hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp tái đầu tư, mở rộng sản xuất, tăng thu nhập, từ đó có khả năng góp phần tăng thu ngân sách trong tương lai. Để giảm thiểu tác động đến cân đối ngân sách, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo tăng cường quản lý thu, đồng thời cả ngân sách trung ương và địa phương phải rà soát, cắt giảm các khoản chi chưa thực sự cần thiết.

Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết ngay tại kỳ họp này giúp chính sách được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, dù nhiều hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp đã nộp các khoản thuế trong 8 tháng đầu năm. Theo Bộ trưởng, việc này góp phần cải thiện dòng tiền và giảm áp lực tài chính cho khu vực kinh doanh quy mô nhỏ ngay trong quý III/2026.

Trong quá trình thảo luận, một số đại biểu Quốc hội cũng nêu băn khoăn về tính hợp lý của việc áp dụng một ngưỡng doanh thu cố định. Cụ thể, hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng được hưởng trọn vẹn chính sách giảm thuế, trong khi những đơn vị có doanh thu chỉ cao hơn 10 tỷ đồng một chút — dù không chênh lệch nhiều về quy mô thực tế — lại không được hưởng bất kỳ ưu đãi nào. Cơ quan thẩm tra của Quốc hội đã đề nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp hợp lý hơn cho nhóm ở sát ngưỡng, thay vì để họ mất toàn bộ ưu đãi ngay khi vượt mốc.

Bên cạnh đó, cũng có ý kiến đề nghị Chính phủ nghiên cứu sửa đổi phương pháp tính thuế đơn giản (thuế suất nhân với doanh thu) cho mức doanh thu dưới 10 tỷ đồng thay vì mức 3 tỷ đồng như hiện nay, nhằm giảm bớt yêu cầu về sổ sách kế toán chi tiết đối với nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ. Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tài chính nghiên cứu, báo cáo Quốc hội xem xét sửa đổi quy định liên quan tại Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong thời gian tới.

Nhìn trong tổng thể, chính sách giảm 30% thuế thu nhập lần này được đánh giá là sự tiếp nối tinh thần đồng hành, chia sẻ khó khăn mà Quốc hội và Chính phủ đã kiên trì thực hiện trong suốt năm 2026, bên cạnh các chính sách miễn thuế cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu dưới 1 tỷ đồng, hỗ trợ cung cấp miễn phí nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung, cũng như áp dụng chế độ kế toán đơn giản chỉ với tối đa 4 loại sổ sách cho hộ, cá nhân kinh doanh.

Với việc Nghị quyết có hiệu lực ngay từ ngày 24/8/2026 và áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026, hàng triệu hộ, cá nhân kinh doanh và phần lớn doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ trên cả nước sẽ sớm cảm nhận được tác động thực chất của chính sách này tới dòng tiền và năng lực tái đầu tư trong những tháng cuối năm — giai đoạn cao điểm sản xuất, kinh doanh trước thềm năm mới.

Hoàng Nguyễn