Giảm thuế: Đòn bẩy kép giúp người dân tăng chi tiêu, doanh nghiệp mạnh tay đầu tư

Theo dõi KT&TD trên

...vừa được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều 20/8, các chính sách này được kỳ vọng tạo thành "đòn bẩy kép": vừa khơi thông sức mua của người dân, vừa tiếp sức để doanh nghiệp mạnh dạn tái đầu tư, mở rộng sản xuất.

Theo đó, chiều 20/8, tại phiên họp thứ hai của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã thay mặt Chính phủ trình dự án Nghị quyết về giảm thuế TNCN và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Theo đó, Chính phủ đề xuất giảm 30% thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và 2027 đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân có mức doanh thu mỗi năm không quá 10 tỷ đồng. Doanh nghiệp đạt tổng doanh thu đến 10 tỷ đồng cũng có thể được giảm thuế 30% trong thời hạn tương tự.

Về quy mô tác động ngân sách, chính sách này dự kiến giảm thu ngân sách năm 2026 khoảng 3.191 tỷ đồng và 3.510 tỷ đồng năm 2027. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh đây là khoản hy sinh ngân sách trước mắt nhưng về dài hạn sẽ quay trở lại khi khu vực hộ kinh doanh, doanh nghiệp phát triển mạnh hơn. Đáng chú ý, nghị quyết dự kiến có hiệu lực ngay từ quý III/2026 theo trình tự rút gọn, nhằm tác động tích cực kịp thời tới chu kỳ mua sắm, đầu tư cuối năm.

Theo đánh giá Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đây là bước đi "rất cần thiết" giúp người dân có thêm thu nhập khả dụng, doanh nghiệp có thêm nguồn lực tái sản xuất, đồng thời yêu cầu Chính phủ làm rõ cơ sở lựa chọn mức giảm 30% và ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, bảo đảm chính sách hướng đúng vào các lĩnh vực Nhà nước khuyến khích như đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, kinh tế xanh và chuyển đổi số.

Lý giải về ngưỡng doanh thu, Bộ trưởng Tài chính cho biết với doanh thu 10 tỷ đồng chia bình quân mỗi tháng khoảng 833 triệu đồng, giả định lợi nhuận 12%, hộ kinh doanh có thể còn lại khoảng 85 triệu đồng sau thuế, tương đương mức sống trung bình khá cho một hộ gia đình 5 người.

Đề xuất giảm 30% thuế nói trên không phải là chính sách đơn lẻ, mà nằm trong một chuỗi các biện pháp giảm thuế được triển khai đồng bộ suốt từ giữa năm 2025 đến nay.

Về thuế GTGT, theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP, Chính phủ đã áp dụng mức giảm thuế GTGT từ 10% xuống còn 8% cho nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ, kéo dài từ 1/7/2025 đến hết 31/12/2026. Diện áp dụng được mở rộng đáng kể so với các đợt giảm thuế trước, bao gồm cả các lĩnh vực vận chuyển, logistics và công nghệ thông tin. Riêng với xăng dầu, các loại thuế cấu thành trong giá xăng dầu gồm thuế bảo vệ môi trường, thuế GTGT và thuế tiêu thụ đặc biệt cũng được đưa về 0% trong giai đoạn từ 27/3 đến 30/6/2026, giúp doanh nghiệp và người dân giảm áp lực chi phí đầu vào.

Song song đó, chính sách thuế TNCN cũng có bước cải cách lớn. Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung Luật Thuế thu nhập cá nhân, trong đó rút gọn biểu thuế lũy tiến từ 7 bậc xuống còn 5 bậc và mở rộng khoảng thu nhập của từng bậc để phản ánh sát hơn mức sống thực tế. Mức giảm trừ gia cảnh cũng được nâng lên đáng kể, với giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng và cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng, áp dụng ngay từ kỳ tính thuế năm 2026.

Với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, ngưỡng doanh thu chịu thuế đã được nâng lên 1 tỷ đồng/năm áp dụng từ 1/1/2026, đồng thời Nghị quyết 198/2025/QH15 xóa bỏ thuế khoán và lệ phí môn bài đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh - chuyển sang cơ chế kê khai minh bạch hơn.

Điểm chung xuyên suốt các chính sách trên là mục tiêu tăng thu nhập khả dụng cho người dân — yếu tố then chốt để kích thích tiêu dùng nội địa, vốn được xem là một trong ba động lực tăng trưởng kinh tế bên cạnh đầu tư và xuất khẩu.

Việc giảm 2% thuế GTGT trực tiếp làm giảm giá bán hàng hóa, dịch vụ, giúp người tiêu dùng tiết kiệm chi phí và kích thích nhu cầu mua sắm. Trong khi đó, việc nâng mức giảm trừ gia cảnh và thu hẹp biểu thuế lũy tiến giúp phần lớn người lao động có thu nhập trung bình và trung bình khá giảm đáng kể số thuế phải nộp hằng tháng, từ đó có thêm dư địa chi tiêu cho tiêu dùng, giáo dục, y tế.

Ở phía doanh nghiệp và hộ kinh doanh, việc giảm 30% thuế TNCN, TNDN được kỳ vọng tạo ra hiệu ứng tâm lý tích cực không kém phần thực chất tài chính. Các chuyên gia kinh đánh giá, đề xuất này không chỉ là chính sách hỗ trợ tài chính mà còn truyền đi thông điệp tích cực, tiếp thêm niềm tin để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh. Việc giảm số thuế phải nộp sẽ góp phần cải thiện dòng tiền, tăng khả năng tích lũy vốn, đặc biệt hữu ích với nhóm doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh vốn dễ tổn thương trước biến động chi phí.

Tuy nhiên, dù được đánh giá tích cực, chính sách vẫn còn những điểm cần cân nhắc thêm. Nhiều chuyên gia cho rằng ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng còn khá hẹp. So sánh quy mô, số tiền ngân sách giảm thu dự kiến khoảng 3.300 tỷ đồng mỗi năm là khá nhỏ so với tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt khoảng 2,65 triệu tỷ đồng, do đó một số ý kiến đề xuất nâng ngưỡng doanh thu được hưởng chính sách lên 50 tỷ đồng/năm để tạo tác động lan tỏa rõ rệt hơn.

Bên cạnh quy mô, câu hỏi lớn hơn được đặt ra là liệu phần thu nhập được giữ lại có thực sự "quay trở lại nền kinh tế". Theo phân tích trên một số cơ quan báo chí, việc giới hạn chính sách ở nhóm doanh thu dưới 10 tỷ đồng có thể chưa phát huy hết tác động lan tỏa, và điều quan trọng hơn cả số thuế được miễn giảm là liệu nguồn lực đó có chuyển hóa thành tiêu dùng, đầu tư và động lực tăng trưởng thực chất hay không. Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý việc giảm gánh nặng thuế cần đi kèm với tạo thuận lợi trong thủ tục nộp thuế và kiểm soát chặt hành vi trốn thuế, chuyển giá, để chính sách không bị lợi dụng sai mục đích.

Hoàng Nguyễn