Bổ sung thẩm quyền ban hành quyết định giúp thúc đẩy công tác hoàn thuế nhanh, hiệu quả

Theo Bộ Tài chính, Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 kể từ khi có hiệu lực từ năm 2020 đến nay. Trong giai đoạn này hệ thống doanh nghiệp lớn (DNL) đã có bước phát triển mạnh mẽ đòi hỏi công tác quản lý thuế và hoàn thuế cũng cần có sửa đổi bổ sung phù hợp.

Căn cứ Quyết định số 1968/QĐ-BTC ngày 08/10/2021 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Thuế doanh nghiệp lớn (Tổng cục Thuế) thì Cục Thuế DNL là cơ quan quản lý thuế trực tiếp đối với các DNL được Bộ Tài chính phân công quản lý.

Đối với công tác quản lý thuế nhóm đối tượng DNL, về cơ bản các quy định pháp luật thuế hiện hành đã đáp ứng được yêu cầu thực tiễn trong quản lý. Tuy nhiên, đối với thẩm quyền quyết định hoàn thuế đã phát sinh những bất cập bởi tại Điều 72 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 quy định: “Cơ quan thuế quản lý trực tiếp NNT tiếp nhận hồ sơ hoàn thuế đối với các trường hợp được hoàn thuế theo quy định của pháp luật về thuế”.

Trong khi đó, khoản 1 Điều 76 Luật Quản lý thuế quy định về thẩm quyền quyết định hoàn thuế đang quy định “Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, Cục trưởng Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định việc hoàn thuế đối với trường hợp hoàn thuế theo quy định của pháp luật về thuế”. Như vậy, theo quy định nêu trên chỉ Cục trưởng Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương mới có thẩm quyền quyết định hoàn thuế đối với trường hợp hoàn thuế theo quy định của pháp luật về thuế.

Với quy định nêu trên đã phát sinh những vướng mắc trong công tác hoàn thuế đối với các DNL là các Tập đoàn, Tổng công ty do Cục Thuế DNL quản lý. Điển hình như khi phát sinh yêu cầu hoàn thuế GTGT, khối DNL này phải chuyển hồ sơ về Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quản lý để giải quyết thay vì Cục Thuế DNL xử lý theo thẩm quyền đã được Bộ Tài chính phân công.

Theo Bộ Tài chính, với bất cập trên đã dẫn đến việc hoàn thuế đối với khối các DNL có những thời điểm bị chậm trễ. Theo đó, Bộ Tài chính cho rằng cần bổ sung thẩm quyền về hoàn thuế cho Cục Thuế DNL quản lý để từ đó tạo điền kiện thuận lợi trong xử lý hồ sơ hoàn thuế của khối DNL cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Tương tự đối với trường hợp NNT do Chi cục Thuế trực tiếp quản lý. Tại điểm a khoản 2 Điều 2 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 quy định cơ quan thuế bao gồm Tổng cục Thuế, Cục Thuế, Chi cục Thuế, Chi cục Thuế khu vực. Như vậy, đối với NNT do Chi cục Thuế trực tiếp quản lý thì hồ sơ hoàn thuế do Chi cục Thuế tiếp nhận nhưng Chi cục trưởng Chi cục Thuế lại không có thẩm quyền quyết định hoàn thuế.

Điều này đã phát sinh những bất cập khi phải ra quyết định hoàn thuế cho các hồ sơ hoàn thuế của NNT không thuộc Cục Thuế quản lý trong khi Chi cục Thuế là cơ quan thuế quản lý trực tiếp sẽ thực hiện kiểm tra tại trụ sở NNT để xác định số thuế GTGT chưa được khấu trừ hết đủ điệu kiện được hoàn và số thuế nộp thừa tại thời điểm chuyển đổi sở hữu, chuyển đổi doanh nghiệp, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động.

Để khắc phục những điểm bất cập, tại dự án 1 luật sửa 7 luật Bộ Tài chính trình Quốc hội lần này (Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Luật Kế toán, Luật  Kiểm toán độc lập, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Quản lý thuế, Luật Dự trữ quốc gia), Bộ Tài chính đã đề xuất sửa đổi quy định về thẩm quyền quyết định hoàn thuế (sửa đổi, bổ sung tại khoản 1 Điều 76) theo hướng bổ sung thêm thẩm quyền quyết định hoàn thuế của Cục trưởng Cục Thuế DNL, Chi cục trưởng Chi cục Thuế và Chi cục trưởng Chi cục Thuế khu vực. Theo đó, cơ quan thuế nào quản lý trực tiếp NNT sẽ có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ và trực tiếp giải quyết và quyết định hoàn thuế nhằm tạo điều kiện cho NNT được giải quyết hồ sơ hoàn thuế nhanh chóng.

Mặc dù mới là Dự án đang được trình Quốc hội, tuy nhiên, cộng đồng DN và NNT đánh giá, các đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý thuế của Bộ Tài chính là những bước tiến quan trọng trong lộ trình chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030.

Bên cạnh đó, NNT cũng cho rằng sự phân cấp thẩm quyền sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế, tháo gỡ vướng mắc, từ đó góp phần tạo đà thúc đẩy tăng trưởng và ổn định kinh tế; xây dựng môi trường thuận lợi, thân thiện, tạo dựng niềm tin cho NNT theo đúng phương châm “Lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ, thực sự trở thành đối tác đồng hành tin cậy với người nộp thuế” mà toàn ngành Thuế luôn đồng lòng hướng tới.