Từ vùng trồng đến chuỗi giá trị sâm Lai Châu
Gần 150ha sâm Lai Châu đã được cấp mã số cơ sở trồng, với khoảng 18,8 triệu cây. Cùng với sự tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX), các vùng trồng đang từng bước được tổ chức theo hướng có quản lý, tạo nền tảng nâng chất lượng và giá trị cây sâm.
Mở rộng vùng trồng
Sâm Lai Châu hiện được phát triển tại nhiều địa bàn như Sìn Hồ, Tả Lèng, Khun Há, Bum Nưa, Pa Ủ, Pa Tần, Sì Lở Lầu...
Toàn tỉnh đã cấp 189 mã số cơ sở trồng cho tổ chức, cá nhân, gồm 44 mã của tổ chức và 145 mã của cá nhân. Tổng diện tích gần 150ha, với khoảng 18,8 triệu cây; riêng doanh nghiệp, HTX đang đầu tư trên 79ha.
Tại Sìn Hồ, Công ty Cổ phần Nông nghiệp Công nghệ cao Sìn Hồ triển khai trồng sâm từ năm 2022, hiện có 2ha trong nhà màng và dưới tán rừng. Doanh nghiệp đầu tư hệ thống tưới, cơ sở vật chất và hỗ trợ người dân giống, kỹ thuật, nguyên vật liệu làm nhà màng.
Ông Chu Anh Tiệp, Giám đốc Công ty, cho biết việc liên kết với người dân giúp doanh nghiệp từng bước mở rộng vùng trồng và tổ chức sản xuất ổn định hơn.
Tại Sì Lở Lầu, diện tích sâm do doanh nghiệp, HTX phát triển đạt trên 30ha. Công ty TNHH Trí Đức LC hiện có 1,5ha, tập trung xây dựng vùng nguyên liệu và kiểm soát quá trình chăm sóc.
Theo ông Lê Văn Chiều, Giám đốc Công ty, vùng nguyên liệu ổn định là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp duy trì sản xuất và kiểm soát chất lượng cây sâm.
Sâm Lai Châu hiện được phát triển tại nhiều địa bàn như Sìn Hồ, Tả Lèng, Khun Há, Bum Nưa, Pa Ủ, Pa Tần, Sì Lở Lầu.
Tạo việc làm tại vùng trồng
Sự phát triển của các vùng sâm cũng mở thêm việc làm cho người dân địa phương.
HTX Sâm Lai Châu, bản Phăng Sô Lin, xã Sìn Hồ, được thành lập năm 2021, hiện có 5ha vùng trồng và cung ứng hàng nghìn cây giống mỗi năm. HTX tạo việc làm thường xuyên cho 8 lao động, thu nhập bình quân khoảng 6 triệu đồng/người/tháng, cùng 10-20 lao động thời vụ với mức khoảng 260 nghìn đồng/người/ngày.
Chị Tẩn Sì Mẩy, người dân bản Phăng Sô Lin, cho biết công việc tại HTX giúp chị có thêm thu nhập mà không phải đi làm xa nhà.
Bên cạnh việc làm, người dân tham gia các vùng trồng có thêm điều kiện tiếp cận kỹ thuật chăm sóc cây sâm, góp phần nâng yêu cầu sản xuất tại địa phương.
Quản lý chặt vùng nguyên liệu
Cùng với mở rộng diện tích, yêu cầu quản lý nguồn giống, quy trình sản xuất và nguồn gốc sản phẩm ngày càng rõ hơn. Việc cấp mã số cơ sở trồng giúp nhận diện, quản lý vùng sản xuất và tạo cơ sở cho truy xuất nguồn gốc.
Theo Tiến sĩ lâm sinh Phạm Quang Tuyến, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam, sâm Lai Châu có giá trị về các hợp chất saponin, trong đó nhóm Ocotillol là một đặc điểm đáng chú ý. Một số kết quả nghiên cứu cho thấy hàm lượng saponin trong sâm Lai Châu tự nhiên có thể đạt 23,85%.
Đây là cơ sở để các đơn vị sản xuất chú trọng hơn đến bảo tồn nguồn gen, lựa chọn giống và quy trình chăm sóc phù hợp.
Ông Vũ Văn Nam, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm, Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết ngành chuyên môn tiếp tục hướng dẫn, quản lý các cơ sở trồng sâm theo quy định, bảo đảm nguồn gốc và chất lượng sản phẩm.
Với quy mô gần 150ha đã được cấp mã số cơ sở trồng, sự tham gia của doanh nghiệp và HTX đang tạo thêm nền tảng cho vùng sâm Lai Châu phát triển theo hướng có tổ chức. Kiểm soát chất lượng giống, quy trình chăm sóc và nguồn gốc sẽ là những yếu tố quan trọng để vùng nguyên liệu không chỉ mở rộng về diện tích mà còn nâng giá trị trên thị trường.
