Nâng tầm trái cây Việt từ làn sóng đồ uống nhiệt đới toàn cầu

Theo dõi KT&TD trên

Thị trường kinh doanh ẩm thực và đồ uống toàn cầu năm 2026 đang chứng kiến một cuộc đổi ngôi ngoạn mục khi các hương vị có nguồn gốc từ vùng khí hậu nóng ẩm không còn đóng vai trò thứ yếu mà đã vọt lên làm chủ cuộc chơi trên thực đơn của những tập đoàn kinh doanh dịch vụ ăn uống lớn nhất. Động lực đằng sau cơn sốt này xuất phát từ việc người tiêu dùng ngày càng khắt khe, ưu tiên tìm kiếm những sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, ít can thiệp hóa chất, kết hợp với sức lan tỏa khủng khiếp của các nền tảng video ngắn.

Thực tế thương trường cho thấy chỉ cần một khoảnh khắc gây bão mạng xã hội được tung ra đúng thời điểm, một món nước vô danh có thể lập tức biến thành xu hướng càn quét qua nhiều quốc gia. Minh chứng điển hình nhất là việc người đứng đầu một tập đoàn công nghệ chip xử lý hàng đầu thế giới bất ngờ xuất hiện tại một quán ăn vỉa hè ở Bắc Kinh để thưởng thức tô mì cùng ly trà đào. Bức ảnh này ngay lập tức phủ kín các trang mạng, kích hoạt một làn sóng mua sắm khổng lồ từ giới trẻ. Rất nhanh nhạy, một chuỗi đồ uống bình dân đã đổi tên món trà ô long đào thành thức uống mang thương hiệu của vị tỷ phú này trên ứng dụng điện thoại với giá chỉ 7 Nhân dân tệ, kéo doanh số mặt hàng này vọt tăng 140% chỉ trong 24 giờ và biến hương vị đào thành từ khóa đắt giá nhất của mùa hè.

Sự cuồng nhiệt đối với các dòng nông sản nhiệt đới đang diễn ra với mật độ dày đặc, đặc biệt tại các quốc gia vùng ôn đới như khu vực phương Tây và Đông Á. Các báo cáo thị trường từ Innova Market Insights chỉ ra rằng số lượng sản phẩm đồ uống mới tung ra có chứa thành phần trái cây nhiệt đới đã duy trì mức tăng trưởng đều đặn 23% mỗi năm tính từ năm 2020 đến nay. Để tận dụng sức nóng từ một chương trình truyền hình thực tế đang ăn khách tại Mỹ, hãng cà phê danh tiếng toàn cầu Starbucks đã ngay lập tức giới thiệu món nước màu hồng độc đáo, kết hợp tinh tế giữa cốt sữa dừa béo ngậy cùng nước cốt xoài thanh long và dâu tây sấy giòn.

Trong khi đó, người tiêu dùng tại Vương quốc Anh lại đang thể hiện một sự ưu ái đặc biệt dành cho quả chuối. Dữ liệu từ Kantar Worldpanel cho thấy trung bình một người trưởng thành tại Anh đã tiêu thụ hơn 80 quả chuối trong 12 tháng qua, vượt xa mọi loại trái cây nội địa về độ phủ sóng. Trên các nền tảng số, các đoạn video hướng dẫn làm bánh chuối hay sinh tố trái cây dễ dàng thu hút từ hàng chục triệu đến 100 triệu lượt xem, khẳng định sức hút chưa từng hạ nhiệt của nguồn nguyên liệu này.

Không nằm ngoài làn sóng dịch chuyển này, ngành bán lẻ Hàn Quốc cũng đang thu về những khoản lợi nhuận khổng lồ nhờ biết cách đóng gói hương vị nhiệt đới thành quà lưu niệm. Tại ga sân bay quốc tế Incheon, hệ thống tủ lạnh của chuỗi cửa hàng tiện lợi CU luôn rơi vào tình trạng trống trơn liên tục đối với mặt hàng sữa chuối. Khách du lịch nước ngoài, đặc biệt là nhóm sử dụng các ví điện tử quốc tế như Alipay hay WeChat Pay, thường có thói quen gom mua loại thức uống này theo từng túi lớn hoặc đóng thùng để mang về nước.

Đại diện hệ thống này tiết lộ họ cung ứng trung bình khoảng 700 chai mỗi ngày vào các ngày trong tuần và phải tăng công suất lên gấp đôi, khoảng 1.400 chai vào hai ngày cuối tuần riêng cho chi nhánh sân bay nhưng vẫn bán hết sạch trong ngày. Tại các cửa hàng đối thủ thuộc hệ thống GS25 ở khu vực này, lượng đặt hàng sữa chuối hằng ngày thậm chí còn cao gấp 120 lần so với các cửa hàng thông thường trong nội địa. Bí quyết nằm ở việc nhà sản xuất biết kết hợp hàm lượng sữa tươi lên tới 80% với mùi thơm đậm đà, béo ngậy đặc trưng của trái cây nhiệt đới, đánh trúng tâm lý tò mò của hành khách quốc tế.

Tại thị trường láng giềng Trung Quốc, các chuỗi cà phê nội địa cũng đang tạo nên một cuộc cách mạng thực đơn khi liên tục phối trộn cà phê với dừa, sầu riêng và các loại quả nhiệt đới để trẻ hóa tệp khách hàng. Sự thay đổi khẩu vị này mở ra một kênh xuất khẩu béo bở cho các nước Đông Nam Á, tiêu biểu là Thái Lan. Các cơ quan xúc tiến thương mại của chính phủ nước này đã sớm định hướng cho doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu các loại sầu riêng, dừa dưới dạng xay nhuyễn đóng hộp hoặc thịt quả cấp đông sâu. Đây là một chiến lược vô cùng sắc sảo giúp các nhà vựa tối ưu hóa chuỗi giá trị, biến những lô trái cây loại B vốn có ngoại hình xấu xí, khó bán tươi thành nguồn nguyên liệu thô cao cấp cung ứng cho các chuỗi có tốc độ mở rộng thần tốc như Luckin Coffee, thay vì phải chấp nhận đổ bỏ tại sân nhà.

Nhìn vào làn sóng tiêu dùng toàn cầu này, ngành nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước một cơ hội lịch sử để tự định vị lại vị thế của mình. Các vùng chuyên canh cây ăn trái lớn tại Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ và duyên hải Nam Trung Bộ đang từng bước dịch chuyển từ tư duy xuất khẩu trái cây tươi dạng thô, vốn phụ thuộc nhiều vào rủi ro logistics và biên lợi nhuận mỏng, sang việc cung ứng nguyên liệu qua chế biến sâu để thọc sâu vào chuỗi cung ứng đồ uống toàn cầu. Lợi thế cạnh tranh tuyệt đối của Việt Nam nằm ở khả năng cung ứng nguồn nguyên liệu dồi dào, đa dạng hầu như quanh năm, giúp các nhà máy chế biến đồ uống lớn duy trì được sự ổn định của dây chuyền sản xuất mà không sợ rơi vào tình trạng đứt gãy nguồn cung theo mùa vụ.

Ngay tại thị trường nội địa, các chuỗi đồ uống lớn của Việt Nam cũng đang chứng minh sự nhạy bén đáng kinh ngạc trong cuộc đua hương vị bản địa. Các thương hiệu hàng đầu liên tục thử nghiệm và tạo nên những cơn sốt tiêu dùng thực sự với các món như cà phê ủ lạnh kết hợp cam sả, hay các dòng trà sữa phối trộn với các loại quả đặc trưng của miền sông nước như mít, cóc, sơ ri và chôm chôm. Ngay cả các ông lớn ngoại quốc khi hoạt động tại Việt Nam cũng phải điều chỉnh thực đơn bằng món cà phê khoai mỡ, trong khi các chuỗi nội địa khác củng cố thị phần bằng bộ sưu tập cà phê vị dừa. Từ những tập đoàn lớn cho đến những quán đồ uống nhỏ lẻ ven đường, tất cả đang tạo nên một hệ sinh thái năng động bằng cách tận dụng tối đa nguồn nông sản quê hương kết hợp với sức lan tỏa của tiếp thị số để chạm đến trái tim của thế hệ tiêu dùng trẻ tuổi.

Bảo An