Phóng viên VTV tiết lộ hậu trường tạo nên những thước phim trên không "tuyệt đối điện ảnh" của A80

Theo dõi KT&TD trên

Ngày Quốc khánh 2/9 luôn là dịp trọng đại để nhân dân cả nước tưởng nhớ lịch sử hào hùng, đồng thời tôn vinh sức mạnh, ý chí và tinh thần đoàn kết dân tộc. Năm 2025, kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám (19-8-1945/19-8-2025) và Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (2-9-1945/2-9-2025) diễn ra với nhiều hoạt động chính trị, văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn, trong đó có lễ diễu binh, diễu hành lịch sử tại Quảng trường Ba Đình, đặc biệt còn gây ấn tượng mạnh bởi màn trình diễn khí tài quân sự trên không với hơn 30 máy bay của Không quân Nhân dân Việt Nam. Để những hình ảnh truyền tải được sự hoành tráng và đầy cảm xúc đến người xem đòi hỏi sự làm việc không quản ngày đêm của ê-kíp thực hiện.

Phóng viên Nguyễn Trường Sơn của Trung tâm Sản xuất và Phát triển Nội dung số (VTV Digital), người trực tiếp tham gia ghi hình trên không trong lễ kỷ niệm A80. Trong cuộc trò chuyện với chúng tôi, anh chia sẻ về hậu trường những thước phim trên không và cách ê-kíp truyền tải không khí sự kiện tới hàng triệu khán giả cả nước.

Để phục vụ cho sự kiện A80, anh và ê-kíp đã có sự chuẩn bị như thế nào?

Sau sự kiện A50 vào ngày 30 tháng 4, tôi và đội ngũ lập tức chuẩn bị cho A80. Thời gian giữa hai sự kiện ngắn, nhưng công việc rất lớn. Đầu tiên, chúng tôi liên hệ với quân chủng Phòng không - Không quân để nắm kế hoạch. Ngay từ đầu, tôi được thông báo về đội hình máy bay lớn nhất từ trước đến nay, lên tới 31 chiếc, chưa kể máy bay dự bị.

Gần ngày diễn ra sự kiện, công việc ghi hình luyện tập trở nên dày đặc. Thời tiết xấu, mưa bão liên tục, đặc biệt là cơn bão số 5, gây khó khăn cho phi công và việc ghi hình. Với A80, lực lượng không quân được huy động từ ba sân bay: Kép (Bắc Ninh), Hòa Lạc (Thạch Thất, Hà Nội) và Gia Lâm. Chúng tôi không thể có mặt ở cả ba sân bay cùng lúc nên phải chia nhau ra. Ê-kíp luôn có mặt từ khoảng 3 giờ sáng để hỗ trợ phi công.

Đối với ghi hình trên không, một số máy bay như Casa C295, C212I tương đối dễ tác nghiệp. Chúng tôi có thể vào buồng lái hoặc ghi hình từ cửa sổ. Các trực thăng Mi-8, Mi-17, Mi-171 cũng cho phép ghi hình từ nhiều góc độ.

Ngược lại, với máy bay huấn luyện như Yak-130, L-39NG, hay tiêm kích Su-30MK2, không gian hạn chế và yêu cầu kỹ năng chuyên môn khiến chúng tôi không thể lên trực tiếp. Chúng tôi phải gắn camera lên thân máy bay để ghi lại hành động của phi công. Đây là những công việc đã thực hiện trong suốt 3 tháng qua để mang đến góc nhìn ấn tượng cho khán giả.

Trong khi máy bay di chuyển với tốc độ rất cao nhưng khán giả vẫn được theo dõi toàn cảnh đội hình. Ê-kíp đã áp dụng công nghệ nào để tái hiện các góc quay?

Ngoài hệ thống camera dưới đất, chúng tôi còn sử dụng thêm camera trên không, đặc biệt là camera 360. Với loại này, sau khi quay có thể xoay để lựa chọn nhiều góc nhìn: từ kính trái, kính phải buồng lái hay từ vị trí gắn trên mũ phi công để quan sát phía sau. Tuy nhiên, camera 360 cũng có hạn chế, chẳng hạn trong đội hình 5 chiếc Su-30MK2, chỉ hiện được 4 vì chiếc gắn camera không thể tự xuất hiện đầy đủ trong khung hình. Để khắc phục, chúng tôi phải tái hiện bằng đồ họa.

Phần đồ họa do VFC và VTV3 triển khai, được Quân chủng Phòng không – Không quân thẩm định chặt chẽ, từ màu sơn, số hiệu đến từng chi tiết nhỏ để bảo đảm tuyệt đối chính xác. Nhờ vậy, khi trình chiếu, khán giả gần như không phân biệt được đâu là hình ảnh dựng, đâu là cảnh quay thật; kể cả các động tác bay cũng được mô phỏng sát hệt thao tác phi công.

Phía sau những thước phim của màn trình diễn là cả một quá trình chuẩn bị công phu về kỹ thuật. Anh hãy chia sẻ thêm về các thiết bị chuyên dụng được dùng để ghi hình trên không trong sự kiện A80?

Trong sự kiện A80, số lượng thiết bị được sử dụng là rất lớn. Chỉ riêng các thiết bị gắn trên phương tiện camera loại nhỏ, ê-kíp đã chuẩn bị hơn 100 thiết bị khác nhau. Đối với máy bay, chúng tôi cũng triển khai nhiều loại máy quay. Ở mặt đất, sử dụng các camera chuyên dụng của BTV, camera backlight, ống kính tele có tiêu cự dài để ghi hình từ xa và bao quát biên độ bay. Trên máy bay, lắp đặt thêm các thiết bị như GoPro, camera 360 để ghi toàn cảnh buồng lái và không gian xung quanh, cùng với một số loại camera chuyên dụng kích thước nhỏ để bố trí ở nhiều vị trí khác nhau.

Theo quy định an toàn, chỉ có trực thăng- loại máy bay có tốc độ bay thấp nhất trong số các phương tiện tham gia A80 được phép gắn camera bên ngoài. Các loại máy bay khác chỉ được phép gắn thiết bị trong buồng lái, không lắp đặt bên ngoài. Đây là những thiết bị chính được ê-kíp sử dụng để ghi hình trên không xuyên suốt sự kiện.

Trong phần toàn cảnh đội hình máy bay, khán giả chỉ thấy xuất hiện khoảng hơn mười giây trong buổi truyền hình trực tiếp. Vậy ê-kíp đã làm như thế nào để đảm bảo hình ảnh quay trực tiếp và phần đồ họa khớp với nhau một cách liền mạch?

Thực ra, kịch bản truyền hình trực tiếp không giống như khán giả thường nghĩ là sự kiện diễn ra thế nào thì VTV truyền tải nguyên trạng như vậy. Đây là quá trình tập luyện rất kỹ lưỡng, trải qua nhiều buổi họp luyện, sơ duyệt, tổng duyệt, và tất cả đều được VTV thực hiện như thật và ghi hình đầy đủ. Qua đó rút ra được những điểm mấu chốt, thời điểm nào cần đưa hình ảnh này vào. Và kịch bản của chương trình tổng duyệt với chương trình truyền trực tiếp khớp nhau đến từng nửa giây, chứ không phải từng giây. Nó vô cùng chính xác, chính xác như một chiếc đồng hồ. Vì vậy, mọi thứ diễn ra khớp và nhịp nhàng, phù hợp với bối cảnh tại Quảng trường Ba Đình cũng như lời thuyết minh của Bộ Quốc phòng. Đây là kết quả của sự chuẩn bị cực kỳ kỹ lưỡng từ VTV, giúp toàn bộ hình ảnh lên sóng đều chính xác tuyệt đối.

Khi tác nghiệp cùng các phi công, anh và đồng nghiệp đã phải đối diện với những thách thức nào?

Quá trình tác nghiệp thực sự nhiều khó khăn, không hề thuận lợi như khán giả nhìn thấy. Ngay từ khâu lắp đặt thiết bị đã nảy sinh vấn đề. Ban đầu, chúng tôi dự kiến gắn camera ở bên ngoài các máy bay tiêm kích hiện đại như Su-30 hay Yak-130 để có được những góc quay đẹp. Tuy nhiên, tốc độ bay trung bình 500-600 km/giờ khiến mọi thiết bị gắn thêm ngoài tiêu chuẩn nhà sản xuất đều có nguy cơ gãy, vỡ khi thực hiện những động tác nhào lộn, tạo quá tải lớn.

Ngay cả khi lắp trong buồng lái cũng tiềm ẩn rủi ro. Có lần chúng tôi định đặt camera trên chiếc Su-30 dẫn đầu đội hình trong động tác kéo cao. Nhưng các kỹ thuật viên kiên quyết phản đối, bởi nếu camera rơi ra có thể va vào mặt phi công hoặc kẹt vào bộ phận điều khiển, ảnh hưởng đến an toàn bay. Hôm đó lại thiếu dây chuyên dụng, chúng tôi phải dùng dây giày để cố định hai chiếc camera, và may mắn mọi việc diễn ra an toàn.

Trên thực tế, thiết bị vốn đủ bền, nhưng với nhiệm vụ đặc biệt này, sự cẩn trọng tuyệt đối là bắt buộc. Nhờ sự nỗ lực, tỉ mỉ của cả ê-kíp, chúng tôi mới có thể mang đến những thước phim sống động, chân thực và giàu cảm xúc mà khán giả đã được chứng kiến trên truyền hình.

Những thước phim trên bầu trời tại sự kiện A80 được khen ngợi rất nhiều. Anh hãy chia sẻ thêm một trải nghiệm đặc biệt để giúp độc giả hiểu rõ hơn những gì diễn ra sau ống kính?

Một trải nghiệm ít người biết là cảm giác tác nghiệp trên trực thăng trong đội hình bay kéo cờ Đảng và Tổ quốc. Dưới mặt đất, cảnh bay trông chậm rãi, bình yên, nhưng bên trong máy bay lại rung lắc dữ dội, nhất là khi gặp gió lớn. Đuôi máy bay có thể hất sang trái, phải liên tục khiến người ngồi bên trong lắc mạnh, nhiều phóng viên không quen còn bị say, thậm chí nôn ói.

Ở máy bay chiến đấu, yêu cầu khắt khe hơn. Các động tác cơ động phức tạp như lộn ngửa hay bay thẳng đứng đòi hỏi phi công phải có thể trạng vượt trội, khả năng chịu đựng áp lực lớn và tiền đình ổn định. Dù là trực thăng, vận tải cơ hay tiêm kích, mỗi nhiệm vụ đều vô cùng vất vả.

Một bài bay trong chương trình A80 thường kéo dài khoảng một giờ, từ lúc cất cánh, vòng chờ, bay qua khán đài cho đến khi hạ cánh. Kết thúc, gần như tất cả phi công đều trở về trong tình trạng mồ hôi thấm ướt quần áo bay vì áp lực, nhiệt độ và cường độ công việc.

Hậu trường tạo nên những thước phim trên không "tuyệt đối điện ảnh" của A80.

Cảm ơn phóng viên Nguyễn Trường Sơn đã chia sẻ thông tin!

Nhóm Phóng viên