Hai chất cấm có trong sản phẩm giảm cân của Ngân 98 độc hại ra sao?
Ngày 13/10, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã khởi tố, bắt tạm giam Võ Thị Ngọc Ngân (Ngân 98) để điều tra về tội "sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm". Đặc biệt, một số mẫu có chứa chất cấm sibutramin và phenolphthalein.
Theo kết quả điều tra của cơ quan Cảnh sát điều tra công an TP.HCM, Võ Thị Ngọc Ngân thành lập và điều hành Công ty ZuBu (do bà T.T.T - mẹ ruột Ngân đứng tên giám đốc) và Hộ kinh doanh ZuBu shop (do M.T.V đứng tên). Trên thực tế, mọi hoạt động điều hành, tài chính, kinh doanh đều do Ngân trực tiếp chỉ đạo và hưởng lợi.
Từ năm 2021, Võ Thị Ngọc Ngân bắt đầu hợp tác với một số nhà máy tại Hà Nội để đặt gia công các sản phẩm thực phẩm "bảo vệ sức khỏe giảm cân" như Super Detox X3, X7, X1000… Trên giấy tờ, đây đều là các sản phẩm được cấp phép lưu hành. Tuy nhiên, Ngân đã lợi dụng hình thức "hàng tặng kèm" để tiêu thụ thêm một loại sản phẩm khác mang tên "viên rau củ Collagen".
Qua điều tra, "viên rau củ Collagen" này không được cấp phép lưu hành, không có hồ sơ công bố sản phẩm, nhưng Ngân vẫn cho đóng gói, dán nhãn trùng thương hiệu X3 - X7 - X1000, rồi quảng cáo có công dụng tăng hiệu quả giảm cân khi dùng kèm với các sản phẩm chính.
Khách hàng được tư vấn mua theo "liệu trình giảm cân" từ 4 - 15kg, mỗi bộ sản phẩm gồm một hộp X3/X7/X1000 và một gói Collagen tương ứng, với giá bán từ 870.000 - 1.100.000 đồng.
Cơ quan chức năng đã tiến hành giám định tại Phân viện Khoa học Hình sự - Bộ Công an, qua đó xác định các sản phẩm do Võ Thị Ngọc Ngân sản xuất, kinh doanh không đạt chỉ tiêu chất lượng theo công bố, là hàng giả, trong đó một số mẫu (sản phẩm viên colagen) có chứa các chất cấm sibutramin và phenolphthalein.
Theo TS. BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, sibutramin trước đây là một thuốc dùng đường uống để điều trị béo phì. Tuy nhiên, qua quá trình sử dụng tại nhiều nước đã có các báo cáo về những trường hợp ngộ độc khi sử dụng thuốc này để giảm cân, bao gồm các trường hợp nặng và tử vong. Đã có nghiên cứu lớn chính thức cho thấy khi dùng thuốc này, tác hại, nguy cơ nhiều hơn so với lợi ích có thể mang lại. Đặc biệt, thuốc làm tăng nguy cơ các tai biến về đột quỵ và bệnh lý tim mạch. Do vậy, tại Mỹ, châu Âu đã ngừng sử dụng làm thuốc giảm cân.
Tại Việt Nam, từ năm 2010, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã ban hành công văn về việc ngưng cấp phép nhập khẩu nguyên liệu sibutramin. Sibutramin thuộc danh mục chất cấm sử dụng trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe theo Thông tư số 10/2021/TT-BYT).
Trong khi đó, theo các tài liệu y học, phenolphthalein là chất có thể gây ung thư và được coi là nguyên nhân gây ra những thay đổi trong DNA. Phenolphthalein bị FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) cấm lưu hành từ năm 1999. Phenolphthalein thường bị phát hiện trong viên sủi giảm cân, trà thải độc, có thể do tác dụng nhuận tràng, sử dụng quá mức gây tiêu chảy.
Tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cũng đã tiếp nhận các bệnh nhân ngộ độc thực phẩm chức năng, các loại cà phê giảm cân do có chứa sibutramin, hoặc các chất khác như Phenolphthalein, cafein liều rất cao, synephrine… Đã có bệnh nhân bị hôn mê, co giật, tổn thương não. BS Nguyên cho hay, Trung tâm Chống độc từng có các thông báo tới các cơ quan chức năng và chia sẻ khuyến cáo với cộng đồng về vấn đề này. Sibutramin là chất có nguy cơ độc tính rất cao, cấu trúc phân tử của sibutramin giống với ma túy amphetamine…
