Dữ liệu thuế trở thành thước đo uy tín doanh nghiệp
Không còn đơn thuần là nghĩa vụ với ngân sách, dữ liệu thuế đang dần trở thành “thước đo” về mức độ tuân thủ và năng lực quản trị của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc bảo đảm dữ liệu được cập nhật chính xác, kịp thời không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần bảo vệ uy tín và quyền lợi chính đáng của người nộp thuế.
Công khai thông tin DN chậm thực hiện nghĩa vụ thuế là một trong những công cụ quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tăng tính minh bạch và bảo đảm kỷ cương trong thực thi pháp luật về thuế
“Tài sản” mới của DN
Cuối tháng 4/2026, thị trường bất động sản từng chú ý khi một doanh nghiệp (DN) địa ốc có tên trong danh sách người nộp thuế (NNT) còn nợ nghĩa vụ tài chính do cơ quan thuế TP. Hồ Chí Minh công bố. Thông tin ngay lập tức thu hút sự quan tâm của giới đầu tư, kéo theo nhiều đồn đoán về tình hình tài chính và khả năng thanh khoản của DN.
Tuy nhiên, chỉ sau đó ít ngày, DN đã phát đi thông tin chính thức cho biết số liệu tại thời điểm công bố chưa phản ánh đầy đủ tình trạng thực tế do một số khoản nghĩa vụ tài chính vẫn đang trong quá trình đối soát, cập nhật giữa các hệ thống quản lý. Đồng thời, DN cũng đã chủ động phối hợp với cơ quan thuế để hoàn thiện hồ sơ, cập nhật dữ liệu theo quy định. Khi thông tin được làm rõ, những nghi ngại trên thị trường dần được giải tỏa và hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN vẫn diễn ra bình thường.
Tiến tới mô hình quản lý thuế hiện đại dựa trên dữ liệu số “Những năm gần đây ngành Thuế đã đạt nhiều bước tiến quan trọng, đây là nền tảng quan trọng để từng bước tiến tới mô hình quản lý hiện đại dựa trên dữ liệu số. Trong thời gian tới, chúng ta có thể tiếp tục tham khảo kinh nghiệm quốc tế theo một số hướng như: tăng cường kết nối dữ liệu theo thời gian thực; hoàn thiện cơ chế đối soát, cảnh báo tự động khi phát sinh chênh lệch dữ liệu… mục tiêu không chỉ là thu đúng, thu đủ mà còn bảo đảm dữ liệu thuế phản ánh chính xác, kịp thời tình trạng thực hiện nghĩa vụ của NNT.” Bà Hoàng Thị Thanh Thủy Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Thuế Saf |
Câu chuyện trên cho thấy, trong bối cảnh dữ liệu tài chính ngày càng được số hóa và công khai, mọi thông tin liên quan đến nghĩa vụ thuế đều có thể tác động trực tiếp đến uy tín và hình ảnh của DN. Chỉ một khoảng chênh về thời điểm cập nhật dữ liệu cũng có thể tạo ra những cách hiểu khác nhau nếu không được giải thích kịp thời.
Không chỉ riêng lĩnh vực bất động sản, nhiều DN trong các ngành nghề khác cũng đang đứng trước yêu cầu thay đổi tư duy quản trị. Nếu trước đây thuế thường được nhìn nhận đơn thuần là một khoản chi phí hay nghĩa vụ phải thực hiện với ngân sách nhà nước, thì hiện nay, cùng với quá trình chuyển đổi số trong quản lý thuế, dữ liệu về nghĩa vụ tài chính đã trở thành một chỉ dấu phản ánh mức độ minh bạch và năng lực quản trị của DN.
Năm 2026 đánh dấu bước tiến mới trong quá trình kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế, kho bạc, ngân hàng và DN. Hóa đơn điện tử, hồ sơ thuế điện tử và các nền tảng quản trị số ngày càng được triển khai đồng bộ. Trong bối cảnh đó, lợi thế cạnh tranh của DN không chỉ nằm ở doanh thu hay quy mô tài sản, mà còn ở chất lượng dữ liệu, tính minh bạch trong quản trị và khả năng tuân thủ pháp luật. Đây cũng là nền tảng quan trọng để DN xây dựng uy tín với đối tác, tổ chức tín dụng và nhà đầu tư trong dài hạn.
Bà Hoàng Thị Thanh Thủy - Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Thuế SAF cho rằng, việc cơ quan thuế công khai thông tin DN chậm thực hiện nghĩa vụ thuế là một trong những công cụ quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tăng tính minh bạch và bảo đảm kỷ cương trong thực thi pháp luật về thuế.
Theo bà Thủy, biện pháp này không chỉ góp phần tăng cường giám sát nguồn thu ngân sách mà còn tạo động lực để DN chủ động hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Trong bối cảnh thông tin ngày càng được số hóa và công khai, uy tín của DN không chỉ được đánh giá qua kết quả kinh doanh mà còn thể hiện ở mức độ tuân thủ pháp luật, trong đó có việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.
“Việc công khai danh sách DN nợ thuế góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của NNT. DN sẽ cân nhắc kỹ hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính để bảo vệ thương hiệu, hình ảnh cũng như duy trì niềm tin của khách hàng, đối tác và các tổ chức tín dụng” - bà Thủy nhận định.
Theo chuyên gia này, ý nghĩa của dữ liệu thuế hiện nay đã vượt ra ngoài phạm vi quản lý nhà nước. Đây đang trở thành nguồn thông tin tham chiếu quan trọng đối với ngân hàng, nhà đầu tư, đối tác thương mại, cơ quan đấu thầu hay các tổ chức tín dụng trong quá trình đánh giá năng lực tài chính và mức độ tuân thủ pháp luật của DN trước khi đưa ra quyết định hợp tác hoặc cấp tín dụng.
Ngành Thuế là hướng tới môi trường quản lý thuế hoàn toàn trên nền tảng số
Bảo đảm quyền lợi NNT bằng dữ liệu đồng bộ
Không thể phủ nhận rằng, tính chính xác và kịp thời của dữ liệu thuế ngày càng có ý nghĩa quan trọng đối với môi trường đầu tư, kinh doanh. Theo đó, thông tin cần được cập nhật đồng bộ giữa các hệ thống để tránh phát sinh độ trễ trong quá trình đối soát.
Theo ông Nguyễn Tiến Dũng - Phó Trưởng Thuế TP. Hồ Chí Minh cho biết, việc cập nhật nghĩa vụ thuế của DN được thực hiện theo quy trình liên thông giữa Ngân hàng - Kho bạc Nhà nước - cơ quan Thuế, nhằm bảo đảm dữ liệu chính xác, minh bạch và bảo vệ quyền lợi của NNT.
Theo ông Dũng, để hạn chế tối đa các sai sót trong quá trình cập nhật dữ liệu, hệ thống quản lý thuế hiện được thiết kế cơ chế đối soát tự động giữa các đơn vị liên quan. Trường hợp NNT ghi chưa chính xác một số thông tin trên chứng từ nhưng khoản tiền đã được chuyển vào Kho bạc Nhà nước, hệ thống sẽ tự động đưa chứng từ vào danh mục “dữ liệu chờ tra soát”. Khi đó, cơ quan thuế sẽ phối hợp với Kho bạc Nhà nước, ngân hàng hoặc trực tiếp liên hệ với NNT để rà soát, điều chỉnh trước khi cập nhật chính thức lên hệ thống quản lý.
Đáng chú ý, lãnh đạo Thuế TP. Hồ Chí Minh cho biết, trong thực tế có thể phát sinh độ trễ nhất định giữa thời điểm NNT hoàn thành giao dịch và thời điểm dữ liệu hiển thị trên hệ thống hoặc được công khai.
Tuy nhiên, để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của NNT, cơ quan thuế xác định thời điểm đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế là thời điểm ngân hàng, Kho bạc Nhà nước hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán thực hiện trích tiền từ tài khoản của NNT, căn cứ theo thông tin thể hiện trên chứng từ nộp tiền, chứ không phụ thuộc vào thời điểm dữ liệu được đồng bộ trên hệ thống. Quy định này nhằm bảo đảm quyền lợi của NNT trong trường hợp có chênh lệch về thời gian cập nhật dữ liệu giữa các hệ thống điện tử.
Trong thời gian tới, cùng với lộ trình chuyển đổi số của ngành Thuế, cơ quan thuế sẽ tiếp tục phối hợp với Kho bạc Nhà nước và hệ thống ngân hàng nghiên cứu hoàn thiện cơ chế kết nối dữ liệu theo thời gian thực. Theo đó, ngay sau khi NNT hoàn tất giao dịch, thông tin sẽ được tự động truyền xuyên suốt từ ngân hàng đến Kho bạc Nhà nước và cơ quan thuế, qua đó rút ngắn thời gian cập nhật nghĩa vụ tài chính, giảm tối đa các khâu xử lý thủ công và nâng cao tính minh bạch của dữ liệu.
Ông Nguyễn Tiến Dũng cho biết, mục tiêu của ngành Thuế là hướng tới môi trường quản lý thuế hoàn toàn trên nền tảng số. Nơi người dân và DN có thể thực hiện các thủ tục thuế trên môi trường điện tử, không phụ thuộc địa giới hành chính. Đồng thời được bảo đảm nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch trong suốt quá trình thực hiện nghĩa vụ với NSNN.
